استفاده از فرصت‌ها

استفاده از فرصت‌های مناسب و بهره وری از عمر که با ارزشترین سرمایه انسان است، پایه اساسی موفقیت و پیروزی بشر در جمیع شئون مادی و معنوی است. امام علی (ع) در یکی از حکمت‌های نهج البلاغه فرمود: «الفُرصَه تمُّر مرِّ السَحاب فانتَهِزوا فُرَصَ الخَیّر» «فرصت مانند ابر از افق زندگی می‌گذرد، مواقعی كه فرصت‌های خیری پیش می‌آید غنیمت بشمارید و از آن‌ها استفاده كنید».

نكات تشبیه گذر وقت به گذر ابر در کلام مولا علی (ع) این‌گونه بنظر می‌رسد: ۱- همان‌گونه كه ابرها را اگر یك لحظه نگاه كنی ثابت می‌بینی ولی در عرض چند دقیقه شكل آن عوض می‌شود فرصت‌ها هم قابل دسترس به نظر می‌آیند و انسان بی خیال از آنها می گذرد و تا به خود آید از دست می‌رود. ۲- همانگونه که هر ابری برای وضعیتی مناسب است یكی برای باران یكی برای رعد و برق و یكی فقط سایه دارد هر فرصت هم برای كاری مناسب كه همان كار باید انجام شود. ۳- همانگونه كه ممكن است یك ابر برود و روزها آسمان بدون ابر باشد موقعیت و فرصت هم ممكن است چون از دست برود مدت‌های زیادی طول بكشد تا آن موقعیت دوباره مهیا شود و شاید همان موقعیت با همان مزیت‌ها دیگر تکرار نشود!

عوامل از دست دادن فرصت‌ها

برخی از عواملی كه باعث می‌شود، انسان نتواند به خوبی از فرصتها بهره برداری كند، عبارت است از:

كسالت و تنبلی

كسالت و تنبلی، نوعی بیماری است كه چون خوره، دین و دنیای انسان را نابود می‌سازد. از این رو اسلام آن را نكوهش كرده و پیروان خود را، از دچار شدن به آن برحذر می‌دارد.

كار امروز به فردا وانهادن

تأخیر انداختن كارها و كار امروز را به فردا وانهادن از جمله آفت‌های از دست دادن فرصت‌ها محسوب می‌شود. در روایات اسلامی، از این موضوع با عنوان (تسویف) یاد شده است. امیرمؤمنان (ع) در نامه ای به یكی از یارانش می‌نویسد: «فتدارَكْ ما بقِی مِنْ عُمْرِكَ وَلا تَقُلْ غَدا وَبَعْدَ غَدٍ فَاِنَّما هَلَكَ مَنْ كانَ قَبْلَكَ بِاِقامَتِهِمْ عَلَی الاْمانِی وَالتَّسْویفِ حَتّی اَتاهُمْ اَمْرُاللّهِ بَغْتَه وَهُمْ غافِلُونَ» «باقیمانده عمرت را تدارك كن و نگو فردا و پس فردا. همانا پیش از تو، كسانی هلاك شدند كه روی آرزوها و تأخیر انداختن كارها ایستادند، تا ناگهان امر خدا فرا رسید در حالی كه آنان، غافل بودند.»

بهترین بهره وری از فرصت‌ها

امام علی (ع) در تفسیر آیه شریفه «لا تنس نصیبک من الدنیا» (سوره قصص، آیه ۷۷) می‌فرماید: «لا تنس صحتک و قوتک و فراغک و شبابک و نشاطک ان تطلب بها الآخره.» «فراموش نکن که با بهره گیری از سلامتی و نیرو و فراغت و جوانی و شادابی ات، آخرت را به دست می‌آوری».

کلام آخر

هر چیزی در دنیا قابل جبران است به جز فرصت‌ها. هر دقیقه از عمر انسان سرمایه ای ا‌ست که از دست می‌رود و هرگز باز نمی‌گردد. تصور انسان این‌ است که عمرش تا ابدیت گسترده است، به همین دلیل قدر فرصت‌ها را نمی‌داند و زمان را به بطالت و سهل و آسان از دست می‌دهد! شاید زمانی به خود بیاید که دیگر دیر شده و غبار پیری چهره را فراگرفته است.