آثار خوش گمانی

۱- امنیت فكری: یكی از عوامل اضطراب و ناآرامی، بدبینی است، اما با خوش بینی و اعتمادورزی، ترس درونی زایل می گردد و آرامش جایگزین آن می شود. امام علی (ع) می‌فرماید: حسن الظن راحه القلب و سلامه الدین؛ (غررالحكم و دررالكلم، ج۵، ص۲۴۴) خوش بینی، مایه آرامش قلب و سلامت دین است.

۲- غم زدایی: یكی از آثار سازنده مثبت اندیشی، زدودن غبار غم و اندوه از صفحه دل است. امام علی (ع) می فرماید: حسن الظن یخفف الهم؛ (همان، ج۳، ص ۵۸۳) خوش بینی، اندوه را سبك می كند.

۳- محبت زایی: مثبت نگری، در ایجاد محبت نقش اساسی دارد. امام علی (ع) می‌فرماید: من حسن ظنه بالناس حاز منهم المحبه؛ (غررالحكم و دررالكلم، ج۵، ص۹۷۳)؛ ‌كسی كه به مردم خوش گمان باشد، محبت آنها را به سوی خود جلب خواهد كرد.

۴- پیشگیری از گناه: بدبینی، هم خود گناه است و هم عامل بعضی از گناهان، مانند: غیبت، تهمت، تجسس و... می باشد؛ اما خوش بینی مصونیت از گناه ایجاد می كند. امام علی (ع) می فرماید: حسن الظن ینجی من تقلد الاثم؛ (همان، ج۳، ص390) خوش گمانی، پیرو گناه را نجات می بخشد.

۵- سلامت روان: اگر افراد در برخوردهای خود خوش بین باشند، گفتار و رفتار دیگران را خوب تفسیر می كنند و كمتر دچار سوء تفاهم هایی می گردند كه زمینه را برای بروز درگیری و تنش فراهم می نمایند. در فضای بدگمانی، رفتارها و گفتارها به گونه ای خاص تفسیر می‌شوند؛ مثلاً احترام گزاردن به دیگران به چاپلوسی و تملق، سكوت به مخفی كاری، حرف زدن ملایم به بی اعتنایی و سردی، صراحت به پررویی، صداقت به ساده لوحی و صمیمیت به خود شیرینی تفسیر می شود.

۶- شادی و نشاط: اگر بپذیریم آن چه مایه خوشبختی و شادی انسان می شود درون اوست، نه عوامل بیرونی، ارتباط بین نگرش خوش بینانه و شادكامی، روشن می گردد.