عدالت حضرت علی(ع) در کار

نیازها و احتیاجات مختلف در طول زندگی افراد در جامعه موجب می‌شود طبقات متعددی از افراد وجود داشته باشند تا بر اساس همکاری و تعاون، نیازها برطرف شود. این تعاون و همکاری موجب گسترش تقسیم‌ کار می‌شود. هر انسانی بر اساس استعدادها، توانایی‌ها و خصوصیات جسمانی و روحی و علاقه به کاری مشغول می‌شود. فعالیت همه گروه‌ها و قشرها موجب بقا و انسجام اجتماعی می‌شود.

از نظر حضرت علی‌(ع) انسان موجودی اجتماعی است و برای ادامه زندگی خود و جامعه لازم است هر فرد متناسب با استعداد و توانایی و مهارت خود به کاری مشغول باشد؛ زیرا بسیاری از نیازهای مردم با کار جمعی و گروهی و تقسیم کار بهتر و آسان‌تر برطرف می‌شود.

حضرت علی‌(ع) فرموده‌اند: صاحبان کسب و کار به کارهای خود باز می‌گردند و مردم از تلاش آنان سود می‌برند. حضرت علی‌(ع) به تقسیم کار برای برقراری عدالت توجه خاصی داشتند و فرمودند: تقسیم کار آثار مفید و مناسبی در جامعه به وجود می‌آورد و بسیاری از نیازهای ضروری زندگی افراد تأمین می‌شود.

در حدیثی دیگر فرمودند: با تخصصی شدن کارها و تقسیم کار زمینه برای موفقیت و شکوفایی افراد و جامعه فراهم می‌شود. در صورتی که افراد به کارهای گوناگون بپردازند، نه فقط موفقیتی کسب نمی‌کنند؛ بلکه موجب هدر دادن منابع و امکانات می‌شوند. تقسیم کار موجب افزایش کارآیی می‌شود. افرادی که به کارهای گوناگون بپردازند، کوچک شده و پیروز نمی‌شوند.

حضرت علی(ع) به تقسیم کار بین زن و مرد توجه داشتند. امور خانه را به عهده‌ی زن و کارهای خارج از منزل را به عهده‌ی مرد می‌دانستند و فرمودند: باید کارهایی به زنان واگذار شود که با روحیه و توانایی جسمی آنان سازگار باشد. کاری که در توانایی زنان نیست به آنان واگذار نکنید. زن گل بهاری است، نه پهلوانی سخت‌کوش.

حضرت علی‌(ع) به امام حسن فرموده‌اند:

کار هر کدام از خدمتکارانت را معین کن تا او را در برابر آن کار مسئول بدانی.

تقسیم درست کار، سبب می‌شود؛ وظایف را به یکدیگر واگذار نکنند و در خدمت سستی نکنند.

حضرت علی(ع) در حدیثی فرمودند: مسلمان واقعی ساعات شبانه روز زندگی خود را به سه قسمت تقسیم می‌کند. 1ـ عبادت و پرستش و نیایش پروردگار 2ـ کار و فعالیت و کسب درآمد حلال 3ـ استراحت و رسیدگی به امور منزل.

حـــضرت عـــلی(ع) سفارش فرمودند: کـــار هر روز را در همان روز انجام دهید؛ زیرا هر روزی، کار مخصوص به خود دارد و کـــار و تلاش باید با برنامه‌ریزی روزانه انجام گیرد.