كوچك بودن دنيا در برابر آخرت

رُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ اَميرِالمُوْمِنينَ (ع) قالَ:كُلُّ شَئٍ مِنَ الدُّنْيا سَماعُهُ اَعْظَمُ مَنْ عِيانهِ وَ كُلُّ شَئٍ مِنَ الاخِرَةِ عِيانُهُ اَعْظَمُ مِنْ سمَاعِهِ فَلْيَكْفِكُمْ مِنَ الْعِيانِ السَّماعُ وَ مِنَ الْغَيْبِ الخَبَرُ وَ اعْلَموُا اَنَّ ما نَقَصَ مِنَ الدُنْيا وَ زادَ فِي الاخِرَةِ خَيْرٌ مِمّا نَقَصَ مِنَ الاخِرَةِ وَ زادَ فِي الدُّنيا، فَكَمْ مِنْ مَنْقُوصٍ رابِحٍ و مَزيدٍ خاسِر[1]ٍ

     ترجمه روايت: حضرت امير المومنين علي (ع) فرمودند:شنيدن هر چيزي از امور دنيايي بزرگ تر از ديدن آن است و هر چيزي از امور اخروي، ديدنش بسيار بزرگ تر از شنيدنش مي‌باشد. پس شنيدن، شما را كفايت از ديدن كند و اينكه خبر غيب را مي شنويد براي شما كافي باشد. بدانيد آنچه از دنياي شما كاسته شده و به آخرت شما اضافه گردد، بسيار بهتر از آن است كه از آخرت شما كاسته شده و به دنياي شما اضافه گردد. پس چه بسا كسي كه چيزهايي را (از دنيا) از دست داده است ولي سود فراوان (در آخرت) برده است و چه بسا كسي كه چيزهاي زيادي (در دنيا) به او رسيده است، ولي ضرر و زيان فراوان (درآخرت) كرده است.

     شرح: انسان در امور دنيايي اين طور است وقتي چيزي را مي شنود، خيال مي كند خيلي بزرگ است؛ ولي وقتي به آن رسيد، مي بيند خبري نبوده و چنگي به دل نمي زند. ولي وقتي به گوش انسان رسيد هوس او برانگيخته مي شود و مي‌رود تا به او برسد و نعوذبالله ممكن است حتي خطا هم انجام دهد؛ و چه بسا اگر نتيجه را مي دانست، اين همه خود را بي جهت به مشقّت نمي انداخت.

     در مقابل، آنچه را درباره آخرت گفته اند چه بهشت و التذاذات آن و چه جهنم با آتش و درد و الم آن، قابل لمس و درك نمي باشد. شنيدن كي بود مانند ديدن؟! پس خبر غيب كه انبيا و اوليا عليهم السلام به انسان رسانده‌اند كه گناه باعث عذاب جهنم و گرفتاري شده و درمقابل، اعمال خير و صالح نعمت‌هايي را در بهشت و رضوان الهي نصيب او مي كند كافي است و مي پذيرد.

     در روايت مقايسه زيبايي بين دو مطلب است: دنيا اين طور است كه شنيدن آن بهتر از ديدنش مي باشد و مخالف آن آخرت است كه ديدنش بهتر از شنيدن آن است. پس اگر از دنياي انسان كم شود و به آخرت او افزوده شود، بهتر از اين است که از آخرت او کم و به دنيايش افزوده شود. چه بسا چيزهايي که از کسي کم مي شود و انسان سود می برد و چيزهايي که براي او افزوده می شود و ضرر مي برد؛ مانند مرض و بيماري كه بالاترين بيماري براي انسان تعلقات دنيايي است، اگر كم شود سود و اگر افزوده شود، ضرر و زيان مي بيند.

    _____________________

    [1]نهج البلاغه، خطبه 113

 روزنامه كيهان، شماره 21024 به تاريخ 15/1/94، صفحه 6 (معارف)