آثار عجب

سوال: عجب که یکی از رذائل اخلاقی به حساب می‌آید چه آثار و تبعاتی در حیات فردی و اجتماعی انسان دارد؟

پاسخ:
عجب یکی از صفات منفی و رذایل اخلاقی است که بیانگر رابطه ناسالم انسان با خودش می باشد.

مفهوم عجب

عجب را در لغت اینگونه تعریف کرده‌اند: «خودپسندی، خودبرتربینی، تکبر، نپسندیدن چیزی، از خود راضی بودن(فرهنگ جدید عربی، فارسی، ص 350)

عجب در اصطلاح اهل عرفان

عجب عبارت از نظر کردن به نفس و عمل خود باشد به آنکه عبد خود را بزرگ شمرد و این امر ناپسند است و اصل آن دو چیز است: یکی جاه خلق و مدح ایشان، دیگر آنکه کردار کسی بر کسی پسنده افتد و او را مدح کند تا فاعل به عمل خود معجب شود.

تفاوت عجب و تکبر

دو مفهوم عجب و تکبر شباهت معنایی با هم دارند، اما با این وصف، تفاوت ظریفی بین آن دو وجود دارد؛ عجب آن است که انسان بدون مقایسه خود با دیگران برای خویش مقام و رتبه و برتری قایل باشد؛ اما کبر آن است که در مقایسه خویش با دیگران برای خود، بزرگی قایل باشد، بدون اینکه آن را اظهار کند. البته اگر این صفت را اظهار کرد، مثل اینکه در زمان ورود به مجلسی به سبب خود برتربینی بکوشد در صدر مجلس نشیند، آن را تکبر می‌گویند. ملا احمد نراقی در کتاب معراج‌السعاده در تفاوت عجب و تکبر می‌نویسد: «فرق عجب با کبر آن است که متکبر خود را بالاتر از غیر بداند و مرتبه خود را بیشتر شمارد و در عجب پای غیری در میان نیست بلکه معجب آن است که به خود ببالد و از خود شاد باشد و خود را شخصی بداند و منعم را فراموش کند.

جدیدترین ها در این موضوع

آدابی از عبودیت

از آداب عبودیت این است که جز قدرت حق، قدرتی را نپذیرند و جز ثنای حق و آنکه از اولیاء حق است، ثنای کسی را نگویند. 1 مهر 1397, 14:8

فهم و دریافت زبان قرآن

من امیدوارم که ما این حجاب جحود را از قلب‌هایمان برداریم و از خدای تبارک و تعالی بخواهیم که ما را آشنا کند به لسان قزآن. 1 شهریور 1397, 14:8

علت بعثت انبیاء

اگر برای هر علمی موضوعی است... علم همه انبیاء هم موضوعش انسان است ... 1 شهریور 1397, 14:8

ترک علاقه به دنیا

علائق را باید کم بکنید، علاقه‌ها باید کم بشود، طبیعتاً ماها از اینجا می‌رویم، علی ایّ حال چه علاقه قلبی به چیزی داشته باشیم یا نداشته باشیم فرقی به حال ما نمی‌کند. 29 مرداد 1397, 14:8

دعا روح عبودیت

اینهایی که از کتب ادعیه انتقاد می‌کنند برای این است که نمی‌دانند، جاهل‌انند، بیچاره‌اند که این کتب ادعیه چطور انسان را می‌سازد، این دعاهایی که از ائمه ما وارد شده است مثل کمیل، مناجات شعبانیه، دعای حضرت سیدالشهداء(ع) و دعای«سمات» اینها چه جور انسان را درست می‌کنند... 29 مرداد 1397, 14:8

پر بازدیدترین ها

اهمیت اخلاق

اقوام روزگار به اخلاق زنده‌اند قومى که گشت فاقد اخلاق مردنى است! 19 آذر 1396, 10:26

اخلاص ورزیدن

و ای مدعی زهد و اخلاص ! اگر تو مخلص هستی و برای خدا و دار کرامت او، زهد از مشتهیات دنیا می کنی ، چه شده است که از مدح و ثنای مردم که فلان اهل صلاح و سداد است 26 مهر 1396, 17:39

برکت غذاى جابر

24 آبان 1393, 14:8

بدی ثناگویی

برای ماها که از قافله ابرار عقب هستیم یک نکته دلپذیر است و آن چیزی است که به نظر من شاید در ساختن انسان ، که در صدد خود ساختن است دخیل است باید توجه کنیم که منشاء خوش آمد ما از مدح و ثناها و بدآمدنمان از انتقادها و شایعه افکنی ها حب نفس است که بزرگترین دام ابلیس لعین است . 21 آبان 1396, 17:31

باطن اعمال

شما با دست خویش آتش روشن نکنید، آتش جهنم را شعله ور نسازید، جهنم با اعمال و کردار زشت انسان روشن می گردد. این اعمال بشر چموش ‍ است که آتش افروزی می کند. 20 آبان 1396, 15:39