مباهله

معنای مباهله

مباهله در لغت بمعنای لعن کردن است اما در اصطلاح یعنی اینکه اگر طایفه­ای بر سر چیزی اختلاف کردند، جمع شوند و بگویند لعنت خدا بر ظالم از ما[1].

ماجرای مباهله

پیامبر اسلام بعد از گفتگو با مسیحیان نجران و عدم نتیجه، تصمیم گرفتند تا مباهله کنند؛ بدین معنا که در بیابانی جمع شده و عزیزان خود را همراه آورده و بر دروغگو لعنت بفرستند. وقتی مسیحیان با بزرگ خود مشورت کردند بزگ آنها گفت: بروید و ببینید اگر محمد با لشگریان و سپاهیانش آمد نترسید و مباهله کنید و اگر با خانواده­اش آمد هرگز با او مباهله نکنید که تمام مسیحیان نابود خواهند شد. آنها دیدند که پیامبر اسلام با علی(ع) که مصداق انفسنا در آیه و به عنوان جان پیامبر معرفی شده است و فاطمه زهرا(س) که مصداق نساءنا در آیه و حسنین(ع) که مصداق ابناءنا در آیه می باشد آمده­اند. لذا ترسیدند و مباهله نکردند.

خداوند کریم در قرآن مجید چنین می­فرمایند:

فَمَنْ حَاجَّکَ فیهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَکُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَکُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْکاذِبینَ [2]

نظرات وهابیها در رابطه با آیه مباهله

ابن تیمیه که از بزرگان وهابیت می­باشد در این زمینه می­نویسد:

صحیح است که زمانی که این آیه نازل شد پیامبر اسلام(ص) همراه با علی و فاطمه و حسنین (علیهم السلام) برای مباهله رفتند اما این آیه هیچ دلالتی بر امامت علی و افضلیت وی بر صحابه ندارد و همچنین ما مساوی بودن علی را با پیامبر نفی می­کنیم. زیرا نه علی و نه کس دیگری با پیامبر مساوی نیست.[3]

وی در صفحه 126 کتاب ادامه می­دهد که:

اینکه پیامبر علی را به همراه بُرد به این جهت بود که -فاطمه که زن بود و حسنین هم بچه بودند- از اقارب کسی به غیر از علی نبود که حضرت با خودش ببرد. زیرا جعفر در جنگ موته شهید شده بود -پیغمبر مجبور شد علی را با خود ببرد- و الا جعفر را با خود می­برد. این همراهی علی هیچگونه افضلیتی برای او ندارد حتی افضلیت علی را بر بقیه صحابه ثابت نمی­کند.[4]

دیدگاه شیعه

با دقت در این مطالب به وضوح در می­یابیم که اینها از روی عناد بوده است. زیرا روایات شیعه و اهل سنت افضلیت آن حضرت را ثابت می­کند تا جایی­که نیشابوری از مفسرین بزرگ اهل سنت می­نویسد:

«شیعه هر زمانی که بخواهد می­تواند بواسطه این آیه بر افضلیت علی بن ابیطالب بر انبیاء گذشته حتی انبیاء اولوا العزم استدلال کند. زیرا پیامبر از تمام انبیا بالاتر بوده و امیر المومنین هم که در این آیه جان پیامبر خوانده شده بالتبع از انبیا حتی انبیاء اولوالعزم بالاتر است»[5] و این اشاره مستقیم به حدیث نبوی دارد که حضرت فرمودند:

ان عَلِیًّا منی وأنا منه وهو ولی کل مُؤْمِنٍ بعدی[6]

یقینا علی از من و من از علی هستم و او سرپرست هر مومنی بعد از من است.

ابن تیمیه و امثال وی اجتهاد در مقابل نص کرده­اند در حالیکه نبی مکرم اسلام یک ضربه و مبارزه امیر المومنین را در جنگ خندق افضل از عبادت تمام امتش می­داند[7] چطور این آقایان حتی حضرت را بر صحابه مقدم نمی­دانند.

در فضیلت امیر المومنین همین بس که نبی مکرم اسلام فرمودند:

بزودی بعد از من فتنه و امتحانی بر پا می­شود. پس زمانی که چنین شد از علی ابن ابی طالب پیروی کنید بدرستیکه وی اول کسی است که مرا ملاقات کرده و با من در روز قیامت مصافحه می­کند و اوست صدیق اکبر و جدا کننده حق و باطل در این امت و او محافظ مومنان است ولی مال منافقین حفاظت کننده آنها می­باشد.[8]