دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

بیت الغزل

No image
بیت الغزل

كلمات كليدي : بیت، مصراع، بیت الغزل، غزل

بیت در لغت به معنی خانه و اتاق و در اصطلاح ادبی واحد شعر است که خود از دو مصراع تشکیل شده. مصراع کمترین مقدار سخن موزون است. در شعر انگلیسی، واحد شعر verse است که در فارسی با سطر برابری می‌کند. مصراع را نیز half – verse می‌گویند. (داد؛ 1387: ص 87)

صبا به لطف بگو آن غزال رعنا را

که سر به کوه و بیابان تو داده‌ای ما را

بیتی را که بنای سرودن غزل بر آن نهاده شده و همچنین بهترین بیت غزل را بیت الغزل یا شاه بیت می‌نامند. (میر صادقی؛ 1376: ص 188) آنچنان که در اصطلاح شعر کلاسیک فارسی، بیتی را گویند که از حیث زیبایی و دقایق و ظرایف کلام نسبت به سایر ابیات شعر از برجستگی و امتیاز برخوردار باشد و معمولاً کیفیتی وصفی دارد، حافظ شعر خود را با این وصف ستوده است:

شعر حافظ همه بیت الغزل معرفت است

آفرین بر نفس دلکش و لطف سخنش

اصطلاح بیت الغزل تنها به غزل اختصاص ندارد و به ابیات امروز نیز قابل تعمیم است. در واقع منظور از بیت می‌تواند بخش یا قطعه برگزیده باشد. (قدما زیباترین بیت قصیده را بیت القصیده می‌گفتند) آنچنان که اصطلاح purple-patzh که به معنی «وصله گلرنگ» می‌باشد و اول بار توسط هوراس شاعر روم باستان به کار رفته است به قسمت‌هایی از شعر یا نثر اطلاق می‌شود که از حیث زیبایی و معیارهای هنری نسبت به دیگر قسمت‌ها برجسته‌تر و مهم‌تر باشد.

(داد؛ 1382: ص 87)

اصولاً در آثار شاعران درجه 2و3 باید به دنبال شاه بیت‌ها بود زیرا اشعاری که از حیث هنری و ارزش ادبی جزء آثار والا محسوب شوند کمتر دارای فراز و فرود و غث و سمین هستند.

علاوه بر آن در این آثار همه چیز حتی آواها و کلمات به بهترین وجه ممکن چیده شده‌اند و ابیات سست و ضعیف و مغلوط در آنها بسیار کم است و تقریباً اغلب ابیات شاه بیتند. اما در اشعار متوسط به ویژه در سبک وقوع و هندی که غزلیات بسیار طولانی هستند به ندرت می‌توان بیت نغز و غیر کلیشه‌ای پیدا کرد. به همین جهت معمولاً گزیده اشعار این شاعران را گلچین و چاپ می‌نمایند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رويكرد اسلامي در بهره گيري از رسانه های پست مدرن  در تربيت ديني

رويكرد اسلامي در بهره گيري از رسانه های پست مدرن در تربيت ديني

در پژوهش حاضر، تبيين رسالت فناوري و رسانه‌ها بر تربيت ديني در فرايند جهاني‌شدن مورد بررسي قرارگرفته است. روش انجام این پژوهش، توصيفي و از نوع تحليل اسنادي بوده...
ارتباط رسانه و تربیت در مصاحبه با سید حمید خندان

ارتباط رسانه و تربیت در مصاحبه با سید حمید خندان

حجت الاسلام والمسلمين سيد حميد ميرخندان، عضو مرکز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيماي قم، دانشجوي دکتري رشتة فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم(ع)
تلویزیون وتربیت دینی کودکان

تلویزیون وتربیت دینی کودکان

نتايج تحقيق، نشان مي‌دهد که تلويزيون داراي تأثيرات مثبت ومنفي بر کودکان است. در اين رسانه مي‌توان با استفاده از شيوه‌هاي اعطاي بينش، اسوه‌سازي، تلقين والقا، آراستن ظاهر وتزيين کلام در جهت تربيت ديني کودکان گام برداشت. همچنين...
جهانی شدن و بحران مادری

جهانی شدن و بحران مادری

مقاله حاضر با نگاه نقادانه به روند جهانی‌شدن در حوزۀ مادری، به بررسی سه بعد از ابعاد این روند(موقعیت ساختاری، بعد فرهنگی و سیاسی) و عناصر هر یک و ارتباط آنان بر تغییرات نقش مادری در جهان پرداخته است.
آثار تربیتی انیمیشن های غربی بر تربیت کودکان

آثار تربیتی انیمیشن های غربی بر تربیت کودکان

این محتواها که برخاسته از مکاتب فلسفی، همچون اومانیسم، هدونیسم و پست‌مدرنیسم هستند، جهان‌بینی و گرایش‌های کودکان را به صورتی بسیار نرم و تدریجی به‌سوی مکاتب الحادی غرب سوق می‌دهند و زمینه گرایش و انتخاب آنها را در بزرگسالی، نهادینه می‌کنند.
Powered by TayaCMS