دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

توکّل

کسی که متوجه خداوند شود و بر او توکّل کند، خدا مخارج او را کفایت می‌کند و او را از جایی که گمان نمی برد، روزی می دهد.
توکّل
توکّل

توکّل

قالَ رسولُ الله (ص): «مَن إنقَطَعَ إلی الله کفاه اللهُ کلَّ مؤُونَهٍ و رَزَقَه مِن حیث لایَحتَسِب» ( مجموعه ورام، ج1، ص222)

یکی از مسائلی که در اسلام همواره بر آن تأکید شده، توکل بر خداوند در تمام شؤون زندگی است. آیات متعددی از قرآن کریم به همین موضوع اختصاص یافته است. به‌عنوان نمونه، قرآن در بیان ارزش و اهمیت توکل، می‌فرماید:

«إنَّ اللهَ یُحِبُّ المُتوکِّلین»[1]

همانا خداوند کسانی را که بر او اعتماد و تکیه می‌کنند، دوست دارد.

توکل یعنی این‌که انسان از غیر خدا قطع امید کند و این به این معنی نیست که انسان به‌دنبال تحصیل اسباب نرود؛ بلکه آن‌چه مهم است این‌که بر اسباب تکیه نکند و آرامش و اطمینان را تنها در سایه یاد خدا بخواهد و یقین داشته باشد که اگر خدا بخواهد، می‌تواند، بدون این اسباب دنیوی، مطلوبش را از راه دیگری که گمان نمی‌کند به او می‌دهد. به‌عبارت دیگر، شرط توکل این است که انسان، اثربخشی را تنها از خداوند بداند و از این نکته غافل نباشد؛ چه اینکه اگر او نخواهد، هیچ سببی، مسبّب خود را به‌دنبال نخواهد داشت. پس معنای توکل این نیست که انسان دست روی دست گذاشته و هیچ حرکت و تلاشی از خود نشان ندهد.[2]

مولوی در مثنوی می‌گوید:

گر توکّل می‌کنی بر کار کن کشت کن پس تکیه بر جبّار کن[3]

از آثار توکل می‌توان به این مسئله اشاره کرد، که توکل سختی‌ها و دشواری‌ها را برای انسان آسان می‌کند. حضرت علی (ع) می‌فرماید:

«مَن توکّل علی اللهِ تَسَهَّلت له الصِّعاب»[4]

کسی که به خدا توکّل کند سختی‌ها برایش آسان می‌شود.

چنین شخصی از سختی‌ها نمی‌ترسد و با نام و یاد خدا، در مسائل و مشکلات روزمرّه زندگی خود سربلند بیرون می‌آید.

    پی نوشت:
  • [1]. آل عمران /159.
  • 2. شبّر، سید عبدالله؛ اخلاق، محمدرضا جباران، قم، هجرت، 1379، چاپ پنجم، ص424.
  • [3]. مثنوی معنوی، دفتر اول، ص46.
  • [4]. آمدی، عبدالواحدبن‌محمد؛ تصنیف غررالحکم و دررالکلم، مصطفی درایتی و حسین درایتی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1378، چاپ دوم، حدیث 3886.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رويكرد اسلامي در بهره گيري از رسانه های پست مدرن  در تربيت ديني

رويكرد اسلامي در بهره گيري از رسانه های پست مدرن در تربيت ديني

در پژوهش حاضر، تبيين رسالت فناوري و رسانه‌ها بر تربيت ديني در فرايند جهاني‌شدن مورد بررسي قرارگرفته است. روش انجام این پژوهش، توصيفي و از نوع تحليل اسنادي بوده...
ارتباط رسانه و تربیت در مصاحبه با سید حمید خندان

ارتباط رسانه و تربیت در مصاحبه با سید حمید خندان

حجت الاسلام والمسلمين سيد حميد ميرخندان، عضو مرکز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيماي قم، دانشجوي دکتري رشتة فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم(ع)
تلویزیون وتربیت دینی کودکان

تلویزیون وتربیت دینی کودکان

نتايج تحقيق، نشان مي‌دهد که تلويزيون داراي تأثيرات مثبت ومنفي بر کودکان است. در اين رسانه مي‌توان با استفاده از شيوه‌هاي اعطاي بينش، اسوه‌سازي، تلقين والقا، آراستن ظاهر وتزيين کلام در جهت تربيت ديني کودکان گام برداشت. همچنين...
جهانی شدن و بحران مادری

جهانی شدن و بحران مادری

مقاله حاضر با نگاه نقادانه به روند جهانی‌شدن در حوزۀ مادری، به بررسی سه بعد از ابعاد این روند(موقعیت ساختاری، بعد فرهنگی و سیاسی) و عناصر هر یک و ارتباط آنان بر تغییرات نقش مادری در جهان پرداخته است.
آثار تربیتی انیمیشن های غربی بر تربیت کودکان

آثار تربیتی انیمیشن های غربی بر تربیت کودکان

این محتواها که برخاسته از مکاتب فلسفی، همچون اومانیسم، هدونیسم و پست‌مدرنیسم هستند، جهان‌بینی و گرایش‌های کودکان را به صورتی بسیار نرم و تدریجی به‌سوی مکاتب الحادی غرب سوق می‌دهند و زمینه گرایش و انتخاب آنها را در بزرگسالی، نهادینه می‌کنند.
Powered by TayaCMS