دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

جان استوارت میل

No image
جان استوارت میل

كلمات كليدي : جان استوارت ميل، روش توافق، روش اختلاف، روش باقيمانده ها، روش تغييرات هم زمان

نویسنده : هادي صمدي

جان استوارت میل (1873-1806) فرزند یکی از بزرگترین فلاسفه انگلستان یعنی جیمز میل است. میل کارهای مهمی در زمینه‌های اخلاق، منطق، فلسفه علم، روانشناسی، متافیزیک، فلسفه سیاسی و اجتماعی انجام داده است و می‌توان او را به عنوان مشهورترین فیلسوف نیمه اول قرن نوزده در بریتانیا معرفی کرد. آثار معروف او عبارتند از: نظام منطق (1843)، اقتصاد سیاسی (1848)، درباره آزادی (1860)، سود انگاری(1861)، انقیاد زنان (1869)، ارزیابی فلسفه سر ویلیام هامیلتون (1865)، و سه مقاله درباب دین که یک‌سال پس از مرگش به چاپ رسید. وی اولین کتاب خود (نظام منطق) را در سال 1843 نگاشته و در شرح حال خود می‌نویسد که این کار را به نیت مخالفتی دقیق و نظام‌مند با دیدگاه پیشین نسبت به معرفت انجام داده است. میل به عنوان یک تجربه‌گرای تمام عیار، براین باور بود که تنها شکل استنتاج واقعی برای رسیدن به دانش جدید و واقعی استقراء است. میل علوم طبیعی را درگیر با موضوعات زیر می‌داند:

1- تبیین و طبقه‌بندی پدیده‌ها که به وسیله خواص قابل مشاهده آنها مورد تشخیص قرار گرفته‌اند.

2- برقراری تعمیم‌های استقرائی که توصیف کننده اصول علّی پدیده‌های مشاهده‌پذیر هستند.

3- مرتب کردن این اصول علّی در یک نظام ساختاری سلسله مراتبی از قوانین سطح بالا و قوانین سطح پایین.

4- تقلیل ویژگی‌های عجیب و کم‌یاب طبیعت به ویژگی‌های آشناتر.

5- فائق آمدن بر بن بست‌های نظری در حیطه‌هایی از تحقیق، به نحوی که کاربرد دقیق روش‌های استقرائی هیچ چیز را تبیین نشده باقی نگذارد.

رویکرد میل نسبت به استفاده از استقراء و فرضیه در علم، به دیدگاه هرشل نزدیک‌تر است تا هیوئل، زیرا این دو را به عنوان دو راه مختلف برای رسیدن به نظریه‌ها می‌داند که البته از نظر وی استفاده از روش‌های استقرائی بسیار مقدم بر استفاده از فرضیه است. اما وقتی که پای چند علت در میان باشد روش‌های استقرائی کارائی کمتری داشته و مجبور به استفاده از فرضیه هستیم.

میل چهار روش را برای استقراء معرفی می‌کند: روش توافق، روش اختلاف، روش باقی مانده‌ها و روش تغییرات هم‌زمان. از این میان دوتای اول مهم‌تر هستند. روش توافق به این شکل است که اگر دو یا چند مثال از پدیده‌ای خاص فقط در یکی از شرایط مقدم مشترک باشند(به این معنا که آن شرط به تنهایی در تمامی مثال‌ها وجود داشته باشد)، آن شرط علت پدیده مورد نظر است. روش اختلاف به این شکل تعریف می‌شود: اگر در موردی خاص، پدیده‌ای رخ دهد و در موردی دیگر خیر، در حالی که تمامی شرایط مقدم در دو مورد یکسان باشد، با این تفاوت که یکی از آن شروط در اولی وجود داشته ولی در دومی وجود نداشته باشد، شرطی که در دو مورد فرق می‌کند عامل یا علت، یا جزئی لاینفک از علت پدیده مورد نظر است.

مقاله

نویسنده هادي صمدي

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رويكرد اسلامي در بهره گيري از رسانه های پست مدرن  در تربيت ديني

رويكرد اسلامي در بهره گيري از رسانه های پست مدرن در تربيت ديني

در پژوهش حاضر، تبيين رسالت فناوري و رسانه‌ها بر تربيت ديني در فرايند جهاني‌شدن مورد بررسي قرارگرفته است. روش انجام این پژوهش، توصيفي و از نوع تحليل اسنادي بوده...
ارتباط رسانه و تربیت در مصاحبه با سید حمید خندان

ارتباط رسانه و تربیت در مصاحبه با سید حمید خندان

حجت الاسلام والمسلمين سيد حميد ميرخندان، عضو مرکز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيماي قم، دانشجوي دکتري رشتة فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم(ع)
تلویزیون وتربیت دینی کودکان

تلویزیون وتربیت دینی کودکان

نتايج تحقيق، نشان مي‌دهد که تلويزيون داراي تأثيرات مثبت ومنفي بر کودکان است. در اين رسانه مي‌توان با استفاده از شيوه‌هاي اعطاي بينش، اسوه‌سازي، تلقين والقا، آراستن ظاهر وتزيين کلام در جهت تربيت ديني کودکان گام برداشت. همچنين...
جهانی شدن و بحران مادری

جهانی شدن و بحران مادری

مقاله حاضر با نگاه نقادانه به روند جهانی‌شدن در حوزۀ مادری، به بررسی سه بعد از ابعاد این روند(موقعیت ساختاری، بعد فرهنگی و سیاسی) و عناصر هر یک و ارتباط آنان بر تغییرات نقش مادری در جهان پرداخته است.
آثار تربیتی انیمیشن های غربی بر تربیت کودکان

آثار تربیتی انیمیشن های غربی بر تربیت کودکان

این محتواها که برخاسته از مکاتب فلسفی، همچون اومانیسم، هدونیسم و پست‌مدرنیسم هستند، جهان‌بینی و گرایش‌های کودکان را به صورتی بسیار نرم و تدریجی به‌سوی مکاتب الحادی غرب سوق می‌دهند و زمینه گرایش و انتخاب آنها را در بزرگسالی، نهادینه می‌کنند.
Powered by TayaCMS