دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عوامل و آفات انس

علی(ع) در این زمینه می‌فرماید: «الذکر مفتاح الانس» ذکر، کلید انس است (غرر الحکم، ح 541)
عوامل و آفات انس
عوامل و آفات انس

پرسش: چه عواملی موجبات انس با مونس حقیقی یعنی خدای متعال را فراهم می‌آورد و در این راستا چه آفاتی وجود دارد؟

پاسخ: با عنایت به اهمیت انس با خدا و نقشی که در سازندگی و تامین آسایش انسان دارد، در آموزه‌های اسلامی سه رهنمود مهم برای مانوس شدن با خدا و دلبستگی به او ارائه شده است:

1- ذکر خدا: علی(ع) در این زمینه می‌فرماید: «الذکر مفتاح الانس» ذکر، کلید انس است (غرر الحکم، ح 541) بنابراین، انسان هرچه بیشتر از این کلید گنج دلبستگی به خدا استفاده کند، انس او با حضرت حق بیشتر می‌گردد و به آرامش بیشتر دست می‌یابد، چنان که قرآن، تاکید می‌فرماید: «الابذکر الله تطمئن القلوب» بدانید که با یاد خدا، دلها آرام می‌گیرند. (رعد-28)

2- پرهیز از مصاحبت با اهل غفلت: مصاحبت با اهل غفلت، انسان را از یاد خدا غافل می‌کند، بدین جهت کسی که می‌خواهد با خدا مانوس باشد، باید از معاشرت با انسان‌های غافل، جداً اجتناب کند، چرا که انس با خدا، با الفت با انسان‌های غافل، در تضاد است، چنان که از امام علی(ع) روایت شده است: «کیف یانس بالله من لایستوحش من الخلق؟!» چگونه با خدا مانوس می‌شود کسی که با بندگان، قطع رابطه نکرده است؟! بی تردید، مقصود از «خلق» در این حدیث و احادیث مشابه، ذاکران خدا نیستند، زیرا معاشرت با اهل ذکر، خود عاملی مستقل برای یاد خدا و انس گرفتن با اوست، بلکه مقصود، اجتناب از معاشرت با مردم غافل است.

3- استمداد از خداوند متعال: پیامبر گرامی (ص) و اهل بیت مکرم اسلام، مکرر از خدا این تقاضا را داشته اند که «اللهم اجعلنا... انسین بک» (بحارالانوار، ج 95، ص 360) یا «انسنی بک یا کریم» (الکافی، ج 3، ص 327) یا «واجعل انسی بک» (بحارالانوار، ج 95، ص 408) و نیز در دعایی که در صحیفه سجادیه از امام زین العابدین(ع) نقل شده، آن حضرت وحشت از انسان‌های بد و غافل و نیز انس با خدا و اولیائش را یک جا از خداوند متعال می‌خواهد و می‌گوید: «والبس قلبی الوحشه من شرار خلقک وهب لی الانس بک و باولیائک و اهل طاعتک» دل مرا، از وحشت از بندگان شرورت، آکنده کن و انس به خودت و اولیا و اهل طاعتت را نصیب من بنما. (بحارالانوار، ج 49، ص 334) بنابراین در آموزه‌های اسلامی «حسن خلق» و «حسن معاشرت» و «نرمخویی» و «نیکی» و «استمداد از خداوند متعال»، عوامل انس شمرده شده اند و در مقابل از «بداخلاقی» و معاشرت با جاهلان و فساق و فجار و ... به عنوان آفت انس یادشده است. لازم به ذکر است که اسباب و آفات انس، به مواردی که به آنها اشاره شد منحصر نیستند، بلکه همه آنچه در احادیث اسلامی به عنوان عامل دوستی و الفت مطرح شده اند، عامل انس نیز محسوب می‌شوند و همه آنچه آفت دوستی و الفت شمرده شده، آفت انس نیز هستند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

دین شناسی و عقل وسطایی

دین شناسی و عقل وسطایی

به گواه تاریخ، دین شناسی و دین باوری از آغاز حیات تفکر بشری شکوفا بوده و بشر در چگونه زیستن خود در صدد کشف قوانین طبیعت و شناخت اسرار آفرینش و آفریدگار هستی برآمده است و محصول این کاوش را بعدها دین شناسی و طبیعت شناسی نامید.
پیوند ناگسستنی علم و فلسفه‌

پیوند ناگسستنی علم و فلسفه‌

در تاریخ علم می‌توان انفکاک‌های مختلف از فلسفه و ظهور رشته‌های علمی مجزا را ملاحظه کرد. ولی هریک از این رشته‌ها که بر فلسفه مبتنی هستند،
نسبت عقلانیت و دین

نسبت عقلانیت و دین

«عقل» و «عقلانیت» در طول تاریخ بشر وجوه گوناگونی داشته و در پیدایی، رشد و شکوفایی تمدن‌های بشری نقش بسزایی ایفا کرده به‌ طوری که بدون آن، تمدن‌سازی غیرممکن بوده است.
از دین گریزی تا دین ستیزی!

از دین گریزی تا دین ستیزی!

سکولاریسم‌ ‌که به مفهوم عرفی شدن و مستلزم جدا انگاری دین از سیاست و دنیاست از آنجا شروع شد که اندیشه وران غربی دریافتند که مسیحیت توانایی آن را ندارد در همه عرصه‌های زندگی انسان ایفای نقش نماید و بر این اساس، حوزه دین صرفاً باید محدود به زندگی فردی انسان و رابطه او با خدا باشد.
عقلانیت مسیحی زایده عرفیت سکولار

عقلانیت مسیحی زایده عرفیت سکولار

مفهوم دوم از عرفی شدن، سکولاریسم است که عبارت است از «افتراق ساختاری میان ساخت سیاسی، از نهاد دین و به عبارت دیگر، عرفی شدن به این معناست که نهاد دین که دارای کارکردهای گوناگونی بوده به علت پیچیده شدن مناسبات زندگی اجتماعی و تخصیص نقش‌ها همچون سایر نهادها متمرکز شده و وظایف خود را واگذار می‌کند».
Powered by TayaCMS