دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

چتر اخلاق مداری بر سلامت روان

رابطه‌ای مستقیم و دو سویه بین سلامت روانی و رعایت اخلاقیات وجود دارد. اصولاً اخلاقی بودن انسان جزو ویژگی‌های عمده اوست. فیلسوف آلمانی امانوئل کانت می‌گوید دو چیز همیشه مرا به شگفتی وا می‌دارد: آسمان پر ستاره بالای سرما، و وجود اخلاق در ذهن ما.
چتر اخلاق مداری بر سلامت روان
چتر اخلاق مداری بر سلامت روان

رابطه‌ای مستقیم و دو سویه بین سلامت روانی و رعایت اخلاقیات وجود دارد. اصولاً اخلاقی بودن انسان جزو ویژگی‌های عمده اوست. فیلسوف آلمانی امانوئل کانت می‌گوید دو چیز همیشه مرا به شگفتی وا می‌دارد: آسمان پر ستاره بالای سرما، و وجود اخلاق در ذهن ما.

بی شک هر دو این موضوعات جزو پیچیده ترین رازهای آفرینش است. در عین حال برخی نکات از نظر زیستی در باب اخلاق برای انسان مکشوف شده است. از جمله اینکه هرچه موجود زنده‌ای متکامل‌تر باشد رفتار او هم اخلاقی‌تر است، به این معنی که حقوقی را برای دیگران، گرچه با او خویشاوند هم نباشند قائل می‌شود.

به ظاهر، رعایت اخلاق شانس بقای فردی را که اخلاقی رفتار می‌کند می‌کاهد، به این معنی که او حاضر می‌شود از امتیازی که دلخواه او و به نفع اوست بگذرد تا دیگری از آن استفاده کند. اما در نهایت رعایت اصول اخلاقی به نفع جوامعی است که چنین دیدگاه و رفتاری را دارند.

در مغز انسان، در ناحیه پیشانی یاخته‌های عصبی ویژه‌ای وجود دارند که «پی یاخته‌های آینه‌ای» نامیده شده‌اند. علت این نامگذاری آن است که این یاخته‌ها با ارتباط‌هایی که با مناطق بینایی و شنوایی مغز انسان دارند می‌توانند احساسات و عواطف دیگران را دریابند و همان احساس و عاطفه را به انسان انتقال دهند. یعنی همچون آینه‌ای هستند که عواطف را باز می‌تابند و در نتیجه انسان به همدلی و هم حسی با انسان‌های دیگر قادر می‌شود و حتی تا حدودی هیجانات و عواطف جانوران را هم می‌تواند در یابد. این امر شاید زیربنای تشریحی- فیزیولوژیک احساس اخلاقی در انسان‌ها باشد.

از سوی دیگر می‌دانیم نوزاد انسان که به دنیا می‌آید در آغاز از نظر روانی فقط دارای «نهاد» است یعنی بخشی از شخصیت که تنها در کار رفع تنش‌های فیزیولوژیک مانند تشنگی و گرسنگی است و توجهی به واقعیات محیط ندارد. از حدود یک سال و نیمگی بخش دیگری از شخصیت شکل می‌گیرد که به آن «من» گفته می‌شود یعنی بخشی که از اصل واقعیت پیروی می‌کند و نیاز‌ها و خواسته‌های انسان را با واقعیت‌های محیطی و توان فرد می‌سنجد و تصمیم می‌گیرد. در این مورد مثالی می‌زنم. کودک یکسال و نیمه‌ای را مجسم کنید که در روان او فعلاً فقط «نهاد» وجود دارد. شیرینی اشتها برانگیزی را در دست کودکی یکساله می‌بیند.

نهاد به این کودک یکسال و نیمه نهیب می‌زند که «شیرینی را بگیر و بخور!» این کودک چنین می‌کند و شیرینی را بر خلاف میل کودک کم سن تر از او می‌گیرد و به دهان می‌برد. چندی بعد این کودک شیرینی اشتهاانگیز دیگری را در دست کودک چهارساله می‌بیند.

نهاد نهیب می‌زند که «شیرینی را بردار و بخور!» اما این بار چون زور کودک چهارساله از او بیشتر است نه تنها شیرینی را از او نمی تواند بگیرد، بلکه تنبیه نیز می‌شود. کودک یکسال و نیمه به این نتیجه می‌رسد هر وقت شیرینی در دست فردی کوچکتر از او بود می‌تواند آن را به زور بگیرد اما اگر در دست فرد بزرگتر از او بود این کار مقرون به صرفه نیست. این تجربه نخستین جوانه تشکیل بخش منطقی روان یعنی «من» است. بدین سان کودک به تدریج به واقعیت و علیت دست پیدا می‌کند.

ما همین کودک را زمانی که 9سال دارد می‌بینیم. او شیرینی خوشمزه‌ای را در دست کودکی دوساله می‌بیند. نهاد به او نهیب می‌زند «بگیر و بخور!». «من» یعنی بخش منطقی روان هم به او می‌گوید: «زور این کودک از تو خیلی کمتر است، بزرگتری هم در این گوشه و کنار نیست که مانع شود بنابراین می‌توانی شیرینی را بگیری و بخوری» اما با شگفتی می‌بینیم این کودک 9 ساله چنین نمی کند زیرا از حدود 3سالگی به بعد بخش اخلاقی روان در وجود او شکل گرفته است که می‌گوید: «اگر تو شیرینی را می‌خواهی و از نظر منطقی هم می‌توانی بگیری، اما این کار را نکن زیرا اخلاقاً شیرینی مال تو نیست و تو حق نداری چیزی را به زور بگیری».

در اینجا می‌بینیم سومین بخش روان یعنی «فرامن» که نهادینه شدن بایدها و نبایدهای اجتماعی به وسیله تایید و تشویق، یا تکذیب و تنبیه است، در شخصیت او شکل گرفته است.

می‌بینیم تکامل روان و شخصیت انسان که سرانجام منجر به شکل‌گیری «فرامن» می‌شود با پیدایش اخلاقیات در کودک همراه و همگام است.

از مهم‌ترین معیارهای سلامت روان نیز آن است که فرد با مردم اطراف خود رابطه‌ای صمیمانه داشته باشد و توانمندی‌های خود را نیز در جهت هدف‌های انسانی و الهی به کار ببرد که این‌ها به معنی رعایت اصول اخلاقی در زندگی است. با همین دلایل است که در می‌یابیم رابطه مستقیم و دوسویه‌ای بین سلامت روان و رعایت اخلاقیات وجود دارد.

    روزنامه ایران، شماره 4667، 14/9/89، صفحه 15

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

سوآپ Swap

سوآپ Swap

سوآپ در لغت به‌معنای معامله پایاپاى (ارز)، معاوضه، عوض کردن، مبادله کردن، بیرون کردن، جانشین کردن و اخراج کردن آمده و در اصطلاح، توافقی بین دو شرکت برای معاوضه جریان نقدی در آینده (با دو نوع پرداخت متفاوت از بدهی یا دارایی) است. قرارداد فوق تاریخ پرداخت و چگونگی محاسبه جریانات نقدی را که باید پرداخت شود مشخص می‌کند. معمولا محاسبه جریانات نقدی شامل ارزش‌های آتی یک یا چند متغیر بازار است. اولین قراردادهای سوآپ در اوایل دهه 1980 منعقد شدند. از آن زمان تاکنون بازار سوآپ رشد چشم‌گیری داشته است. در حال حاضر اکثر قراردادهای مشتقّات خارج از بورس به‌صورت سوآپ انجام می‌شود.
ابزار مشتقه Derivative Tool

ابزار مشتقه Derivative Tool

در برخی از قرارداها دارنده قرارداد، مجبور است یا این حق را دارد که یک دارایی مالی را در زمانی در آینده بخرد یا بفروشد. به‌جهت اینکه قیمت این‌گونه قرارداها از قیمت آن دارایی مالی مشتق می‌شود. از این‌رو این قرارداها را اوراق مشتقه می‌نامند.
بیمه Insurance

بیمه Insurance

یمه در زبان فرانسه Assurance، در انگلیسی Insurance و در زبان هندی و اردو "بیما" نامیده می‌شود. بنا به‌اعتقاد برخی، واژه بیمه از کلمه هندی بیما گرفته شده و به‌اعتقاد برخی دیگر، ریشه در زبان فارسی دارد و اصل آن همان "بیم" است؛ زیرا عامل اساسی انعقاد عقد بیمه، ترس و گریز از خطر است و به‌سبب همین ترس و به‌منظور حصول تامین، عقد بیمه وقوع می‌یابد
ریسک Risk

ریسک Risk

ریسک، نوعی عدم اطمینان به آینده است که قابلیت محاسبه را داشته باشد. اگر نتوان میزان عدم اطمینان به آینده را محاسبه کرد، ریسک نیست؛ بلکه فقط عدم اطمینان است؛ به‌همین جهت به‌دلیل محاسبه مقداری عدم اطمینان در قالب ریسک می‌توان آن‌را مدیریت و کنترل کرد. ریسک در زبان چینیان نیز با دو علامت تعریف می‌شود که اولی به‌معنی خطر و دومی به مفهوم فرصت است
مهندسی مالی Financial Engineering

مهندسی مالی Financial Engineering

مهندسی مالی شامل طراحی، توسعه، استقرار ابزارها و فرایند مالی و همچنین طراحی مجدد راه‌حل‌های خلاقانه برای مسائل موجود در مالی است. به‌عبارت دیگر مهندسی مالی عبارت از به‌کارگیری ابزارهای مالی برای‌ ساختاربندی مجدد پرتفوی (سبد سهام) مالی و تبدیل‌ آن به پرتفویی با خصوصیات مطلوب‌تر است. عجین شدن زندگی انسان با مسائل و پیچیدگی بازار و نهادهای پولی و مالی، نیاز جدی و مبرمی به دانشی خاص برای رفع‌ این نیازها به‌وجود آورده است.
Powered by TayaCMS