دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

جُنگ

No image
جُنگ

كلمات كليدي : جنگ، بياض، كشكول، گزيده، مجموعه¬ي ادبي، گلچين ادبي، ادبيات فارسي

نویسنده : اعظم بابایی

جنگ به ضّم جیم، در اصل کلمه‌ی چینی است و به معنای کشتی‌های بادبان‌دار است. این کلمه در زبان چینی امروزی Junga تلفظ می‌‌شود و همان‌طور که به زبان فارسی وارد شده، به زبان‌های اروپایی نیز رفته و از جمله در انگلیسی به صورت Junk و به معنی قایق و زورق استعمال شده است، در صورتی که در زبان فارسی، معنی اصلی خود را از دست داده و جایگزین معنای مجازی خود و معادل سفینه و از مترادفات آن شده است، یعنی دفتری که در آن پراکنده‌هایی از نظم و نثر گرد‌آورند.[1]

جُنگ در اصطلاح مجموعه‌ای از مطالب، به ویژه اشعاری است که با سلیقه و همت یک یا چند نفر گردآوری شده باشد.[2] علاوه‌بر جنگ بر چنین مجموعه‌هایی اسامی دیگری چون بیاض، کشکول، مرقع، خرقه، نیز گفته‌اند. البته بیاض دفتری را گویند که از طول باز شود.[3]

ادبای قدیم در کنار تصنیف‌های اصلی خود، تألیفاتی تفنّنی نیز داشتند، بدین معنا که در ضمن مطالعات خود در طول سالیان نکته‌های برجسته، نادر و شیرین را از میان کتاب‌ها یا از افواه الرجال یادداشت می‌کردند و سپس نظمی یا نظم گونه‌ای بدان‌ها می‌دادند و آن‌را به تناسب موضوع، یا به تداول و اصطلاح زمان بیاض، سفینه، جُنگ، کشکول، دستور، خرقه، منشآت، گلچین و زنبیل می‌نامیدند و اگر آراسته به تصویر و تذهیب نیز می‌بود، آن‌را مرقع می‌گفتند.[4] در بیاض‌ها اشعار را به صورت چلیپا و کج می‌نگاشته‌اند و نیز آن‌را جدول‌کشی می‌کرد‌ند؛ درحالی که در جُنگ‌ها مطالب و اشعار را به‌طور معمول می‌نوشتند و نیز در قدیم برخی از جُنگ‌ها اسم ویژه‌ای نیز داشتند مثل «ثمرة‌الحیات» که از جنگ‌های بسیار معروف عصر صفوی است.[5]

قدیمی‌ترین بیاض چاپ شده «بیاض تاج‌الدین احمد وزیر» نام دارد، این بیاض که در عصر حافظ و در سال 782 ه.ق جمع‌آوری شده است؛ حاوی هشتاد دست‌نبشته، از بزرگان و ادبا و دانشمندان آن زمان و اشعار و مطالب بسیار خواندنی آنان به خط خودشان است.[6]

اما کهن‌ترین جنگ یا مجموعه‌ی شعر و داستان که مرقع نیز بوده است، متعلق به قرن ششم است. مرقع «سلطان رکن‌الدین ابوطالب طغرل پسر ارسلان سلجوقی» (590-571 ه.ق) که در سال 580 ه.ق ابوالفضل احمد راوندی و جمال نقاش اصفهانی برای طغرل ساخته‌اند و در آن پیکره‌های سرایندگان مجلس و تصویر داستان آمده بوده است.[7] البته این اثر اکنون در دست نیست و استاد محمدتقی دانش‌پژوه به نقل از مقدمه‌ی راحةالصدور راوندی آورده است.

از دیگر آثار به جا مانده در این رابطه کتاب «انیس العشاق» از «شرف‌الدین رامی» (قرن هشتم) است.[8]

در دوره‌ی معاصر به ویژه پس از سال‌های 1320ش گرایش بیشتری به انتشار جُنگ‌های ادبی دیده شده است که غالبا علاوه‌بر شعر مطالبی چون داستان، نمایشنامه، نقد ادبی- اعم از ایرانی و خارجی- را هم دربر می‌گیرد. نام جُنگ در ادبیات معاصر برای نخستین‌ بار در جُنگی که گروهی از روشنفکران در سال 1335ش منتشر کردند، دیده شده است که "جُنگ هنر و ادب امروز" نام داشت و به نام سردبیر آن به «جُنگ حسین رازی» شهرت یافت. از جمله مهم‌ترین جُنگ‌های آن زمان، "جُنگ آرش"، "جُنگ طرفه" و "جُنگ اصفهان" نام دارد. از مهم‌ترین جُنگ‌ها و برگزیده‌های شعر در دوره‌ی معاصر نیز "دریای گوهر" از حمیدی شیرازی و «شعر نو از آغاز تا امروز» از محمد حقوقی است.[9]

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

سرمایه گذاری Investment

سرمایه گذاری Investment

سرمایه‌گذاری نوسان‌بارترین جزء مخارج کل است که در اقتصاد کلان مورد بحث قرار می‌گیرد. سرمایه‌گذاری، فراگردی است که در آن، کالاهای سرمایه‌ای برای تولید کالاها و یا خدمات دیگر به‌کار می‌رود.
بورس اوراق بهادار Stock Exchange

بورس اوراق بهادار Stock Exchange

بورس اوراق بهادار، بازاری برای معامله اسناد مالی است که شرکت‌ها و مؤسسات در صورت دارا بودن شرایط قانونی معین می‌توانند تحت حمایت قانون، پس‌اندازها و سرمایه‌های راکد را در قالب‌های معین جذب نموده و بخشی از سرمایه مورد نیاز خود را تأمین کنند.
پول شویی Money Laundering

پول شویی Money Laundering

از یک منظر، «پول شویی» ساز وکاری است که از طریق آن درآمدهای نامشروع ناشی از فعالیت‌های غیرقانونی و سازمان‌یافته، مشروع جلوه داده می‌شود
نظریه های پولی Monetary theories

نظریه های پولی Monetary theories

پول همان وسیله مبادله قانونی در هر کشور است که برخی علاوه بر نقش وسیله مبادله، معیار سنجش ارزش و معیار ذخیره ارزش را نیز برای آن بر می شمارند.
اسکناس Banknote

اسکناس Banknote

اسکناس در اصل از آسی‌نیای (Assignat) فرانسوی گرفته شده که در زبان روسی به‌صورت آسیگناتیسا (Assignatsia) و در زبان فارسی، با تغییر لفظی در دوره فتحعلی شاه به‌صورت اسکناس درآمد.
Powered by TayaCMS