دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تقوا و عاقبت به خیری

تقوا نقش زیربنایی دارد برای جمیع فضایل انسانی، مقامات معنویه، منتهای رضای الهی است، آخرین درخواست خداوندی از انسان و بالاخره اثرگذاری بر جمیع ابعاد وجودی انسان در تمام نشئات.
تقوا و عاقبت به خیری
تقوا و عاقبت به خیری
نویسنده: جواد پوریا

«یا ایها الذین امنوا اتقوا الله حق تقاته و لاتموتن إلاوَ اَنتم مسلمون»؛ ... تقوا نقش زیربنایی دارد برای جمیع فضایل انسانی، مقامات معنویه، منتهای رضای الهی است، آخرین درخواست خداوندی از انسان و بالاخره اثرگذاری بر جمیع ابعاد وجودی انسان در تمام نشئات. .. ما در آیات متعدد در قرآن داریم که حتی..یک نوع انحصار و اختصاص هم از آن فهمیده می‌شود و آن .. رابطه بین عاقبت و تقواست؛ در سوره هود دارد « إِنَ العاقِبَة لِلمُتَقین» این آیه ای است خطاب به پیغمبر.. اول داستان حضرت نوح را تقریباً آنجا مفصل متذکر می‌شود به پیغمبر اکرم؛ و آخرش می‌رسد که «قیلَ یا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلامٍ مِنَا وَ بَرَکاتٍ عَلَیک» و آخر می‌رسد که به حضرت نوح گفته شد که از آن کشتی پایین بیاید. بعد به پیغمبر خطاب می‌کند خداوند «تِلْک مِنْ اَنبَاءِ الْغَیبِ نُوحِیهَا إِلَیک مَا کنتَ تَعْلَمُهَا اَنتَ وَ لَا قَوْمُک مِن قَبْلِ هذَا» بعد خطاب به پیغمبر «فَاصْبرِْ إِنَ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَقِین» این تعبیر اینجا هست؛ .. قضیه نوح دنیا بود؛ و او این بود به اینکه آن درگیری هایی که داشت، بعد هم کشتی را ساخت ..آنهایی که با خودش برد داخل کشتی و توفان و بعد هم فروکش و تمام شد و بعد تمام شد؛ چه کسی پیروز شده است؟ اینجا به پیغمبر می‌گوید «فَاصْبرِْ إِنَ الْعَاقِبَه لِلْمُتَقِین» که جریان حضرت نوح را مصداق برای کبری کلی خودش قرار می‌دهد. دیدی عاقبت کار نوح به کجا کشید؟ چون از متقین بود. این برای دنیا بود. ‌اما در سوره قصص می‌رود سراغ آخرت «تلک الدار الآخره نجعلها للذین لایریدون علوا فی الارض و لافسادا و العاقبه للمتقین». در سوره طه « و امر اهلک بالصلاه و اصطبر علیها لانسدلک رزقا نحن نرزقک و العاقبه للتقوی». آنجا داشت متقین، اینجا دارد للتقوی؛ .. رابطه بین تقوا و عاقبت؛ عاقبت چیست تا رابطه اش را بفهمیم؟ ..بروی لغت می‌گوید آخر کار؛ ولی ما لغوی نمی‌خواهیم بحث کنیم؛ عاقبتی که ما می‌گوییم که انسان طالب اوست، مثل کرامتی که انسان طالب اوست، این عبارت از سعادت است؛ باز یک امر فطری است، عین اوست؛ .. هر انسانی می‌خواهد سعادتمند باشد در هر بعدی؛ حتی در سه نشئه می‌گویم؛ دنیا، برزخ، آخرت؛ این هم که من آیات را گفتم جهتش این بود؛ می‌خواستم ..توجه کنید؛ از دنیا تا آخرت در تمام این نشئات وجودی، انسان سعادتمندی را طالب است. این طلب هم ..یک امر فطری است. یعنی انسان در رابطه با هر کاری می‌خواهد پیروز باشد. هیچ وقت طالب شکست آدم نیست. .. در ذیل آن آیه شریفه «فاصبر ان العاقبه للمتقین» مرحوم فیض در صافی می‌گوید «فی الدنیا بالظفر و فی الاخره بالفوز». خیلی زیبا! در دنیا پیروزی، آخرت رستگاری؛ .. انسان مفطور به این معناست؛ هیچ وقت شکست نمی‌خواهد؛ همیشه فلاح و رستگاری می‌خواهد. .. قرآن در این سه آیه ای که من خواندم، قشنگ رابطه بین عاقبت و تقوا را؛ می‌گوید اگر می‌خواهی پیروز بشوی، چون پیروزی همیشه آخر کار است، .. روی این جهت هم هست که تعبیر به عاقبت می‌کنند. .. این تعبیر به عاقبت این از ظرافت است لذا نمی گوید فلاح و پیروزی. در اینجا می‌گوید آن چیزی که نقش اساسی دارد پیروزی انسان در تمام نشئه‌های وجودی اش تقواست؛ چه در دنیا چه آخرت. ‌

مقاله

نویسنده جواد پوریا

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

بعضی متفکران بر این باورند که در قرآن بر اثبات وجود آفریدگار آیـاتـی ذکـر شده است که روشن ترین آن ها را آیه ذیل است: (افی الـلـه شک فاطر السموات والارض5؛ مگر درباره خدای متعال که خالق آسمان ها و زمین است، شکی هست؟
 توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغهʁ)

توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه(1)

با توجه به این نکته، باید ببینیم که قرآن کریم برای عقائد و معارف مطرح شده از جانب خودش چه دلائلی را مطرح کرده است ؟ و با وجود این شیوه که قرآن از همه گروه ها برهان ودلیل می طلبد، آیا ممکن است که خودش برای مطالب خود دلیل نیاورد؟ و آیا جا دارد که ما برای معارف اسلام، از جای دیگر طلب دلیل کنیم ؟
Powered by TayaCMS