دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

فرمان استقامت بر ولایت علی(ع) به پیامبر(ص)

خداوند در آیات بسیاری به مسئله ولایت علی(ع) به عنوان ولایت کامل فرمان داده است.
فرمان استقامت بر ولایت علی(ع) به پیامبر(ص)
فرمان استقامت بر ولایت علی(ع) به پیامبر(ص)
نویسنده: کمال حقیقت خواه

خداوند در آیات بسیاری به مسئله ولایت علی(ع) به عنوان ولایت کامل فرمان داده است. اهمیت ولایت به آن است که اثبات و تثبیت آن ضمانت بر حفاظت دین اسلام تا قیامت است. همان گونه که هر پیامبری ماموریت داشت تا پیامبران بعدی به ویژه پیامبری خاتم النبیین(ص) را بشارت دهد، همچنین ماموریت داشتند تا بر ولایت کبرای علوی تاکید کنند؛ چرا که هدایت الهی از آغاز تا پایان، امر یکتا و یگانه‌ای است که در جدول زمان‌ها و مکان‌ها به منهاج شریعت شکل یافته است تا هر امتی بر منسکی خاص بر رود عظیم اسلام درآید.

از آن جایی که به فرمان الهی، دین اسلام، تنها حقیقت هدایت و صراط مستقیم از آغاز تا قیامت است که: «ان الدین عندالله الاسلام»، (آل عمران، آیه 19) و همچنین از آن جایی که اتمام و اکمال دین به ابلاغ ولایت علوی و ایمان و اعتقاد و التزام عملی بدان است (مائده، آیه3) به گونه ای که اگر این حکم ابلاغ نشده باشد، چیزی از رسالت انجام نگرفته است، (مائده، آیه 67) می‌توان دریافت که ولایت کبرای علوی، باطن و حقیقت همه اسلام و ماموریت همه پیامبران(ع) از آدم(ع) تا خاتم(ص) بوده است.

صراط مستقیم، ولایت علوی

در روایات معتبر بسیار این معنا مورد تاکید قرار گرفته که اصولا«الصراط المستقیم» همان ولایت علوی است. (تفسیر عیاشی، ج1، ص 25 و شواهد التنزیل، ج1، ص 75) چرا که حقیقت صراط و باطن اسلام همان ولایت و اطاعت از ولی الله اعظم الهی است. از این رو در روایات معتبر، علی(ع) همان میزان و نیز قسیم الجنه و النار معرفی شده است؛ زیرا همان که میزان است همان، حق را از باطل و محب را از مبغض جدا می‌کند؛ چرا که باطن سجده بر آدم(ع) ولایت پذیری و اطاعت پذیری از خداوند است و هر گونه تمرد از این سجده و استکبار به معنای طغیان علیه خداوند می‌باشد. همچنین، باطن ایمان و حقیقت اسلام، ولایت علوی است و آن که مدعی ایمان است می‌بایست این ایمان را در سجده اطاعت و ولایت علوی نشان دهد؛ لذا سجده بر آدم را به سبب حقیقت چیزی که در آدم از روح و نور علوی و محمدی(ص) دمیده شده بود، نسبت می‌دهد.

خداوند در آیاتی چند درباره علت فرمان سجده بر آدم(ع) بیان می‌کند که به سبب «نفخت من روحی» و «تعلیم و جعل اسمای الهی» می‌بایست این سجده صورت گیرد. می‌دانیم که این روح که منسوب به ذات الهی است همان حقیقت نور محمدی و علوی است که در آدم(ع) دمیده و به کلمات اسمای الهی در ذات آدم(ع) سرشته شده است.

از پیامبر گرامی(ص) روایت است که فرمود: کنت انا و علی بن ابی طالب نورا بین یدی الله قبل ان یخلق آدم باربعه عشر الف عام. فلما خلق الله آدم قسم ذلک النور جزئین فجزء انا و جزء علی. (المناقب للخوارزمی، ص 145، حدیق 169 و منابع دیگر روایی)

بنابراین علت سجده بر آدم(ع) حقیقت نوری علوی و محمدی است که در آدم دمیده و قرار داده شده بود و لزوم اطاعت همگان از جن و انس و دیگر موجودات به سجده اطاعت، پذیرش ولایت محمدی و علوی می‌باشد.
    با توجه به آیات و روایات بسیار معتبر این معنا اثبات می‌شود که حقیقت توحید و نبوت چیزی جز ولایت علوی نیست که آیاتی از جمله آیه 67 سوره مائده بر آن دلالت دارد؛ چرا که اگر ولایت علوی به مردم تبلیغ نشود هیچ ابلاغی انجام نشده است و اسلام ناقص و ناتمام خواهد بود. از این رو در روایات تمام الحج و الصلاه و مانند آن را به لقاء الامام گفته اند. این بدان معنا است که رسالت همه انبیاء به حب علی(ع) و ولایت ایشان ختم می‌شود.

صراط مستقیم، حب علی است

خداوند در آیه 63 سوره زخرف به پیامبر(ص) فرمان می‌دهد که به آنچه نسبت به ولایت علوی به عنوان صراط مستقیم وحی شده تمسک بجو و دیگران را بدان بخوان(کافی، ج1، ص 416 و شواهد التنزیل، ج1، ص 87 و تفسیر العیاشی، ج1، ص 24)

سپس در آیه 112 سوره هود به ایشان فرمان می‌دهد تا بر این تمسک و ابلاغ تمام رسالت به اعلان ولایت علوی، استقامت ورزد و دیگران را نیز بدان دعوت کند: فاستقم کما امرت و من تاب معک و لاتطغوا انه بما تعملون بصیر؛ چرا که ایمان و فرائض همان حقیقت ولایت علوی است. (مناقب خوارزمی، ج 3، ص 219)

بنابراین خداوند همه فرستادگان را برای بشارت به ولایت علوی فرستاده و اینکه ایمان جز به حب علی که صراط مستقیم و میزان سنجش اعمال انسان است، معنا و مفهومی ندارد.

لزوم استقامت بر آنچه ماموریت داشته که ولایت علوی را ابلاغ کند، از آن رو بوده است که بسیاری از مردم از حقیقت ایمان روی بر می‌تافتند و حاضر به پذیرش ولایت علوی و سجده اطاعت بر آن حضرت نمی‌شدند، چنان که این معنا در زندگی امت اسلام ظاهر شد و کمتر کسی به این ولایت تن داد و بر پذیرش آن اطاعت نمود.

در مجمع البیان در ذیل آیه (فاستقم کما امرت...) از ابن عباس نقل کرده که گفت: هیچ آیه‌ای بر رسول اکرم نازل نشد که به قدر این آیه ناراحتش کند و لذا وقتی اصحابش عرض کردند یا رسول الله پیری به سرعت بر شما حمله آورد و موهای شما را سفید کرد، در جوابشان فرمود: سوره هود و سوره واقعه مرا پیر کرد.

این از آن رو بوده است که آن حضرت(ص) خود ولایت علوی را باور و ایمان داشته و بر آن استقامت می‌ورزید ولی کمتر کسی از اهل اسلام حاضر بود تا با پیامبر(ص) در این راه استقامت ورزد چنان که دیدیم تنها چهار تن از ایشان سلمان و مقداد و ابوذر و عمار بر آن استقامت ورزیدند.

مقاله

نویسنده کمال حقیقت خواه

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

بعضی متفکران بر این باورند که در قرآن بر اثبات وجود آفریدگار آیـاتـی ذکـر شده است که روشن ترین آن ها را آیه ذیل است: (افی الـلـه شک فاطر السموات والارض5؛ مگر درباره خدای متعال که خالق آسمان ها و زمین است، شکی هست؟
 توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغهʁ)

توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه(1)

با توجه به این نکته، باید ببینیم که قرآن کریم برای عقائد و معارف مطرح شده از جانب خودش چه دلائلی را مطرح کرده است ؟ و با وجود این شیوه که قرآن از همه گروه ها برهان ودلیل می طلبد، آیا ممکن است که خودش برای مطالب خود دلیل نیاورد؟ و آیا جا دارد که ما برای معارف اسلام، از جای دیگر طلب دلیل کنیم ؟
Powered by TayaCMS