دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

راهکارهای رهایی از غفلت

پرسش: غفلت که یکی از مهم ترین موانع هدایت و تکامل انسان به حساب می آید با چه راهکارهایی می توان از آن رهایی یافت؟
راهکارهای رهایی از غفلت
راهکارهای رهایی از غفلت

پرسش: غفلت که یکی از مهم ترین موانع هدایت و تکامل انسان به حساب می آید با چه راهکارهایی می توان از آن رهایی یافت؟

پاسخ: در بخش نخست پاسخ به این سوال ضمن تاکید بر رهایی از غفلت به عنوان اولین گام در مسیر رشد و تعالی انسان به راهکار تفکر اشاره کردیم. اینک در ادامه دنباله مطلب را پی می‌گیریم.

2- تقویت علم و آگاهی: بدون تردید یکی از عوامل موثر در بیداری انسان، علم، شناخت، معرفت و آگاهی است. هر چه انسان آگاهی خود را افزونی ببخشد توجه او به حقایقی که باید به دنبال آنها باشد بیشتر می شود. به همین جهت قرآن در سوره یونس آیه 89 سفارش می کند به دنبال افرادی که در پی شناخت و معرفت صحیح نیستند حرکت نکنید، زیرا به مسیر غفلت زدگی سوق می دهند: «دعای شما پذیرفته شد. استقامت کنید و از راه و (رسم) کسانی که نمی دانند تبعیت نکنید.»

در روایتی از پیامبر اعظم آمده است: «نوع مع العلم خیرمن الصلاه مع الجهل» خواب با علم بهتر است از نماز باجهل. (میزان الحکمه، ج 6، ص 459) فرد عالم، خوابش نیز هدفمند و از روی تدبیر و برنامه ریزیی است، اما عابد جاهل هرچند عبادت می کند، ممکن است به مفهوم و ارزش و هدف عبادت خود آگاه نباشد.
3- موعظه: موعظه از ریشه «وعظ» به معنای منع همراه با ترساندن و درباب افتعال «اتعاظ» به معنای «تذکر به خیر و مانند آن که دل را نرم کند» آمده است.
    تذکار، بیداری، مبارزه با غفلت، سروکار داشتن با دل و عاطفه، آماده کردن ذهن برای بهره برداری از موجودی خود، باز کردن چشم برای دیدن، به خود آمدن، به برکت موعظه و نتایج آن می باشد. موعظه از راه غفلت زدایی و بیدارسازی به عقل خدمت می کند. از آن جا که موعظه، عضو خانواده حکمت عملی است، باید آثار آن در اعمال متعلم و متعظ ظاهر شود و او را از گناه باز دارد و این به معنای تاثیر موعظه در عقل عملی است.

بنابر‌این، سالک الی الله باید به «یقظه» برسد؛ یعنی بیداری از خواب غفلت و احساس مسئولیت در مقابل این که در این جهان با عظمت بیهوده آفریده نشده و باید خود را اصلاح کند.

4- توجه به عبرت‌ها: یکی از راههایی که قرآن برای بیداری افراد غافل به کار می گیرد، توجه دادن به عبرت‌هاست. قرآن در هفت زمینه با توجه دادن به آمد و رفت شب و روز، آمدن شیر پاک و مفید از میان خون هاو محتویات درون حیوانات، قصص و داستان‌های عبرت آموز گذشتگان، یاری کردن مجاهدان راه حق درعین جمعیت کم و غیره «لقدکان فی قصصهم عبره لاولی الالباب (یوسف -11) در سرگذشت آنان درس عبرتی برای صاحبان اندیشه بود. آری یقظه و بیداری نتیجه عبرت است. که روش عبرت آموزی یکی از روش های بیدارساز و خردپرور تربیتی است.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

معاد در نهج البلاغه

يکى از برنامه‏ هاى مهمى که تمامى پيامبران الهى پس از خداپرستى، مردم را به آن توجه مى دادند، اعتقاد به معاد بوده است؛ زيرا در سايه اعتقاد به معاد است که هدف از آفرينش تحقق مى يابد و اعمال و رفتار انسان ارزش و معنا پيدا مى کند. از اين رو ما مسلمانان معتقديم که خداوند بارى تعالى در روز قيامت، همه انسان‏ها را دوباره زنده خواهد کرد تا در پيشگاه او، به حساب اعمال و رفتارشان رسيدگى شود.
معاد در نهج البلاغه

معاد در نهج البلاغه

اين درس را به بحث مرگ و رستاخيز اختصاص داده ايم كه از پايه هاى اصلى ايمان و عمل است. امام علیه السلام در اين خطبه "خطبه 109" مطالب مختلفى را بيان كرده كه، بخشى از آن را كه درباره ى مرگ و قيامت است برايتان انتخاب كرده ايم در آغاز وضع انسانها به هنگام مرگ را مجسم مى كند مى گويد: 'وضعى كه به هنگام مرگ براى آنان پيش مى آيد وصف ناشدنى است'. "فغير موصوف ما نزل بهم".
No image

مبدأ و معاد در نهج البلاغه ، با نگاه تطبیقی به معنویت‌های کاذب

مبدأ و معاد یعنی اعتقاد خدا به منزله سرآغاز آفرینش و معاد یعنی اعتقاد به سرانجام انسان و عالم. مبدأ و معاد مجموعه اعتقادهای انسان را در بر می گیرد. از بدو پیدایش اسلام، پیشوایان دین، راه و رسم ارتباط با خدا را در زندگی فردی و اجتماعی انسان بیان نموده و بر سرانجام زندگی و اعمال انسان تاکید ورزیده اند. در مقابل گروه های متعدد معنویت گرا نگاهی متفاوت به این مسأله را بیان داشته اند برخی منکر مبدأ و معاد گشته اند و برخی تفسیری غلط از آن، بیان نموده اند.
بهشت چگونه مكانى است؟

بهشت چگونه مكانى است؟

پس اگر با ديده دل به آنچه از بهشت براى تو وصف شده است نگاهت را بدوزى، جان تو از آنچه از دنيا، همچون شهوت ها و خوشى ها و زيورها و منظره هاى دل انگيز و زيباى آن كه براى تو آفريده شده است بيزارى جسته و با انديشيدن در صداى برگ هاى درختانى كه در اثر وزش نسيم پديد مى آيد و ريشه هاى آن درختان در درون تپه هايى از مشك بر ساحل جوى هاى بهشت پنهان گرديده است، و نيز با انديشيدن در خوشه هاى مرواريد، و شاخه هاى تر و تازه آن، و ظاهر شدن آن ميوه ها به صورت هاى گوناگون، در پوست شكوفه هاى آن درختان، جان تو حيران و سرگردان و از خود بيخود مى گردد.
پیشگفتار

پیشگفتار

هر چند معاد، موضوع اصلى اين كتاب را تشكيل نمى دهد، ولى از لابه لاى آن مى توان به خوبى و روشنى ابعاد گوناگون آن را دريافت . از اين رو نگارنده بر آن شده است كه در اين باره تحقيقى به عمل آورد كه نتيجه اين تحقيق و بررسى چيزى است كه در برابر خوانندگان قرار گرفته ، و به نام معاد در نهج البلاغه تقديم مى گردد.
Powered by TayaCMS