دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تقواپیشگان این گونه اند

شبانگاهان، خوفناک است و صبحگاهان، فرحناک! خوفناک از خطر فرو افتادن در ورطه غفلت، و فرحناک از امید به احسان و رحمت خداوند.
تقواپیشگان این گونه اند
تقواپیشگان این گونه اند

39. و شب را با یاد خدا به صبح می‌آورد.

40. شبانگاهان، خوفناک است و صبحگاهان، فرحناک! خوفناک از خطر فرو افتادن در ورطه غفلت، و فرحناک از امید به احسان و رحمت خداوند.

41. اگر نفسش برای ناخشنودیهای خود بر او سخت گیرد (و بخواهد وی را به چراگاه شهوات کشاند، وی بر او سخت می‌گیرد و) خواهشهایش را برنمی‌آورد.

42. روشنای چشمش در جاودانه‌ها و فناناپذیرهاست، و بی‌رغبتی و زهدش در ناپایدارها و زوال‌پذیرهاست.

43. متانت و بردباری را با دانش در می‌آمیزد.

44. و گفتار را با کردار همراه می‌سازد.

45. آرزوهایش کوتاه و اندک است.

46. لغزش و فرو افتادنش در ناشایستها، کم وناچیز است.

47. قلبش خاشع است.

48. و جانش قانع است.

49. خوراکش اندک است.

50. و زندگی و امور دنیایی‌اش ساده و بی‌تکلف است.

51. دینش محفوظ است.

52. شهوتش مرده (و کنترل شده) است.

53. خشمش فرو خورده است.

54. مردمان به خیر او امیدوارند و از شرش در امان.

55. اگر در میان غافلان باشد،‌ از ذاکران و هشیاران محسوب می‌شود و اگر در جمع ذاکران باشد، جزو غافلان به شمار نمی‌آید.

56. کسی را که (از روی غفلت و نادانی، و نه از سر استکبار و ستمگری) به او ستمی کرده باشد، می‌بخشد.

57. و به کسی که وی را محروم ساخته باشد، عطا و بخشش می‌کند.

58. و با آن کس که از او بریده باشد، می‌پیوندد.

59. دشنام و ناسزاگویی از او به دور است.

60. گفتارش نرم و آرام است.

61. زشتکاری از وی دیده نمی‌شود.

62. نیکوکرداری و خوشرفتاری‌اش همواره پدیدار است.

63. خیرش روآورنده است و شرش روی گرداننده.

64. در لغزشگاهها (و هنگامه حوادث پراضطراب،) با وقار و پرصلابت است.

65. و در ناگواریها و مصائب، شکیبا و پابرجاست.

66. بر آن کس که خشم گیرد، ستم نمی‌ورزد.

67. و نیز برای آن کس که دوستش می‌دارد،‌ به گناه نمی‌افتد (برای خوشایند کسی و نفع رساندن به دیگری، خویشتن را به عصیان و تباهی نمی‌افکند.)

68. پیش از آنکه بر او شاهد آورند (و یا به اعترافش وادارند)، خود، به "حق" اعتراف می‌کند.

69. آنچه را که عهده‌دار نگهداری‌اش شده (و مسئولیت حفاظت و سلامت آن را پذیرفته است) تباه نمی‌سازد.

70. آنچه را به یادش آورند (و نیز پندها و عبرتهایی را که به دل و ذهنش سپارند) به فراموشی نمی‌سپارد.

71. به کسی لقب زشت نمی‌دهد (و نام و نشان نازیبا بر کسی نمی‌نهد).

72. به همسایه، زیان نمی‌رساند.

73. دیگران را هنگامه ابتلاشان به بلاها و ناگواریها، ملامت نمی‌کند (و بر مصائبشان، نیشخند نمی‌زند).

74. در قلمرو باطل و بیهودگی وارد نمی‌شود و از مدار حق، خارج نمی‌‌گردد.

75. سکوتش (متفکرانه است و) او را اندوهناک نمی‌نمایاند.

76. و خنده‌اش (تبسم‌گونه است و) به قهقهه، بلند نمی‌شود.

77. اگر بر او ستم رود، شکیبایی می‌ورزد تا خداوند انتقامش را بستاند.

78. جانش از او در سختی است و اما مردمان از وی در آسایش‌اند.

79. خویشتن را برای آخرتش به زحمت می‌افکند و اما مردم را از خود راحت می‌دارد.

80. از هرکس که دوری گزیند و از وی روی برتابد، از سرپارسایی و برای پاک ماندن از آلودگیهاست.

81. و به هرکس نزدیک شود و به او روی آورد، از سرنرمخویی و رحمت و شفقت است.

82. دوری گزیدنش متکبرانه و خودپسندانه نیست.

83. و نزدیکی و دوستی ورزندنش نیز مکارانه و حیله‌گرانه نیست.

* سخن امام(ع) در بیان اوصاف تقواپیشگان و پارسایان، همچنان ادامه داشت و "همام" چنان به هیجان آمده بود که ناگاه نعره‌ای کشید و بر زمین افتاد و جان پارسایش پر کشید و به خدای پارسایان پیوست!

آنگاه امیر پارسایان(ع) فرمود:

والله! من از چنین فرجامی برای او بیمناک بودم (و از این رو، از خواهش وی سربرمی‌تافتم).

سپس فرمود:

شگفتا که موعظه‌های بلیغ، با جان شایستگان آن، چه‌ها می‌کنند!(وه! ‌که این جانهای مستعد، چه شایسته پندگیری و موعظه‌پذیری‌اند!)

آنگاه کسی از حاضران،‌ از سر عناد و بدسیرتی، به حضرت گفت:

یا امیرالمومنین! چرا آگاهی به این حقایق و اسرار، که همام را چنین از پای درآورد، در خودتان چنین تاثیری ندارد و با خود شما چنین نمی‌کند؟

امام(ع) فرمود:

وای بر تو ! اجل هر کس، زمانی معین دارد که از آن تجاوز نمی‌کند و سببی برای پایان حیات اینجهانی اوست که از آن نمی‌گذرد. آرام باش و دیگر چنین (معاندانه) سخن مگوی، زیرا این شیطان بود که بر زبانت چنین دمید.

*جانشان از آنان در سختی و رنجند، ولی مردمان از آنان در آسایش هستند. خویشتن را برای آخرت به زحمت می‌اندازند، امام مردم را از خود راحت می‌دارند.

* دوری گزیدن آنان متکبرانه و خودپسندانه نیست، و نزدیکی و دوستی ورزیدن آنها نیز مکارانه و حیله‌گرانه نیست.

* متانت و بردباری را با دانش درمی‌آمیزند، گفتار را با کردار همراه می‌کنند، و قلبشان خاشع و جانشان را قانع می‌سازند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

معاد در نهج البلاغه

يکى از برنامه‏ هاى مهمى که تمامى پيامبران الهى پس از خداپرستى، مردم را به آن توجه مى دادند، اعتقاد به معاد بوده است؛ زيرا در سايه اعتقاد به معاد است که هدف از آفرينش تحقق مى يابد و اعمال و رفتار انسان ارزش و معنا پيدا مى کند. از اين رو ما مسلمانان معتقديم که خداوند بارى تعالى در روز قيامت، همه انسان‏ها را دوباره زنده خواهد کرد تا در پيشگاه او، به حساب اعمال و رفتارشان رسيدگى شود.
معاد در نهج البلاغه

معاد در نهج البلاغه

اين درس را به بحث مرگ و رستاخيز اختصاص داده ايم كه از پايه هاى اصلى ايمان و عمل است. امام علیه السلام در اين خطبه "خطبه 109" مطالب مختلفى را بيان كرده كه، بخشى از آن را كه درباره ى مرگ و قيامت است برايتان انتخاب كرده ايم در آغاز وضع انسانها به هنگام مرگ را مجسم مى كند مى گويد: 'وضعى كه به هنگام مرگ براى آنان پيش مى آيد وصف ناشدنى است'. "فغير موصوف ما نزل بهم".
No image

مبدأ و معاد در نهج البلاغه ، با نگاه تطبیقی به معنویت‌های کاذب

مبدأ و معاد یعنی اعتقاد خدا به منزله سرآغاز آفرینش و معاد یعنی اعتقاد به سرانجام انسان و عالم. مبدأ و معاد مجموعه اعتقادهای انسان را در بر می گیرد. از بدو پیدایش اسلام، پیشوایان دین، راه و رسم ارتباط با خدا را در زندگی فردی و اجتماعی انسان بیان نموده و بر سرانجام زندگی و اعمال انسان تاکید ورزیده اند. در مقابل گروه های متعدد معنویت گرا نگاهی متفاوت به این مسأله را بیان داشته اند برخی منکر مبدأ و معاد گشته اند و برخی تفسیری غلط از آن، بیان نموده اند.
بهشت چگونه مكانى است؟

بهشت چگونه مكانى است؟

پس اگر با ديده دل به آنچه از بهشت براى تو وصف شده است نگاهت را بدوزى، جان تو از آنچه از دنيا، همچون شهوت ها و خوشى ها و زيورها و منظره هاى دل انگيز و زيباى آن كه براى تو آفريده شده است بيزارى جسته و با انديشيدن در صداى برگ هاى درختانى كه در اثر وزش نسيم پديد مى آيد و ريشه هاى آن درختان در درون تپه هايى از مشك بر ساحل جوى هاى بهشت پنهان گرديده است، و نيز با انديشيدن در خوشه هاى مرواريد، و شاخه هاى تر و تازه آن، و ظاهر شدن آن ميوه ها به صورت هاى گوناگون، در پوست شكوفه هاى آن درختان، جان تو حيران و سرگردان و از خود بيخود مى گردد.
پیشگفتار

پیشگفتار

هر چند معاد، موضوع اصلى اين كتاب را تشكيل نمى دهد، ولى از لابه لاى آن مى توان به خوبى و روشنى ابعاد گوناگون آن را دريافت . از اين رو نگارنده بر آن شده است كه در اين باره تحقيقى به عمل آورد كه نتيجه اين تحقيق و بررسى چيزى است كه در برابر خوانندگان قرار گرفته ، و به نام معاد در نهج البلاغه تقديم مى گردد.
Powered by TayaCMS