دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

آزادی؛ در چارچوب شرع و قانون

No image
آزادی؛ در چارچوب شرع و قانون

آزادي؛ در چارچوب شرع و قانون

محسن امیریان

آزادی از مقولات کهنسال تاریخ بشر است که جایگاه نخست آن در نوشته‌ها و گفتمان اندیشمندان و فیلسوفان بوده است. آزادی موهبتی الهی است که انسان را از بدبختی‌های گوناگون نجات داده و به اوج کمال، عزت و رشد می‌رساند؛ زیرا توده‌های غیر آزاد و کشورها و جوامع وابسته هرگز شکوفا نمی‌شوند و نمی‌توانند از اسارت، عقب ماندگی، استعمار و استثمار، رکود اقتصادی و دهها مشکلات دیگر که همگی معلول و محصول وابستگی و عدم آزادی است، رها شوند.

بررسی تاریخ آزادی همچون سرنوشت خود آزادی، بسیار دردآور و اسفناک است! زیرا با بررسی وقایع تاریخی حتی عصر حاضر در می‌یابیم که ستمگران چه ستم‌ها را روا داشته‌اند و چگونه با جان و مال و ناموس و شرافت توده‌های مردم بازی کرده‌اند؟

قرآن مجید از وحشی گری‌های ستمگران بی منطق روزگار حکایت می‌نماید و پرده از جنایات دشمنان عدالت و دادگری بر می‌دارد. اگر این جنایات فاجعه آمیز در تحلیل تاریخی قرار گیرد، به این نتیجه خواهیم رسید که بخش اعظم آنها مبارزه با فرهنگ اصلاحی بود که پیامبران و دادگران خواهان آن بودند، ولی خواستند توده‌های ضعیف و ستمدیده را از یوغ استعمارگران نجات دهند.

در محیط آزاد، افکار مختلف به کار می‌افتد، انسان‌ها با تلاش و هماهنگی اهداف اجتماعی را پیش می‌برند، علم و صنعت را رشد می‌دهند و از عوامل خطرناک نفاق که محصول خفقان است در امان می‌مانند. فلسفه آزادی، خوشبختی است که توده‌های زیر پرچم آن، بدون نگرانی، نظرات خود را می‌گویند و با شرایطی به عمل می‌پردازند. در چنین جامعه‌هایی انفجارهای نفاق به صفر می‌رسد. دوست و دشمن با آرامش خاطر به بحث و مناظره می‌نشینند و به مشکلات سر و سامان می‌دهند و از رشد اقتصادی بهره‌مند می‌گردند و جامعه را از کید و نقشه‌های پشت پرده، محفوظ می‌دارند.

منظور از آزادی فرد معمولاً آزادی شخصی است. فرد باید حق داشته باشد اعتقادات خود را برگزیند، در ابراز این عقاید برای عموم آزاد باشد و بتواند بر اساس آنها عمل کند؛ البته تا جایی که با حقوق دیگران و چارچوب قوانین و نهادهای قانونی موجود سازگار باشد. اما اگر افراد بخواهند گروه‌های همفکر تشکیل دهند و به صورت دسته جمعی عمل کنند، به چیزی بیش از آزادی فردی نیاز خواهند داشت. در این صورت باید حقوقی نیز برای تشکیل سازمان‌های سیاسی و اتحادیه‌های کارگری داشته باشند و بالاخره در بیان عقاید خود و انتشار روزنامه نیز آزاد باشند. این قبیل آزادی‌ها را نباید با آزادی‌های فردی یکسان پنداشت، گر چه بدون آنها آزادی فردی به شدت محدود خواهد شد.‌

اقسام آزادی: امروزه داشتن حقوق فردی و آزادی‌های عمومی، از مولفه‌ها و شرایط پایه‌ای مردمسالاری و جامعه مدنی است. اهم حقوق فردی و آزادی‌های عمومی به شرح زیر آورده می‌شود.

حقوق حیات و آزادی تن: همه افراد بشر حق حیات دارند و هیچ کس نمی‌تواند این حق را از انسان سلب کند؛ مگر به موجب قانون، آن هم در زمینه‌های استثنایی اعمال می‌شود. داشتن امنیت، مصونیت مسکن، تعرض ناپذیری مکاتبه‌ها و آزادی رفت و آمد از جمله آزادی‌های فردی تلقی می‌شود.‌

آزادی اندیشه: این نوع آزادی دارای انواعی است که مهم ترین آنها از این قرارند، آزادی عقیده و آیین، آزادی بیان، آزادی آموزش و پرورش، آزادی اخبار و اطلاعات.

آزادی‌های اقتصادی و اجتماعی: این نوع آزادی به چهار دسته تقسیم می‌شود؛ مالکیت، آزادی بازرگانی و صنعتی، آزادی کار.

باید در نظر داشته باشیم که هر کدام از آزادی‌های فوق باید در چارچوب قانونی و شرعی خود عملکرد و فعالیت داشته باشند، یعنی فعالیت آنها باعث اخلال در فعالیت و حقوق دیگر افراد اجتماع و عام مردم نگردد.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

اهمیت شعار سلاح هسته‌ای ندادن در اذهان عمومی

اهمیت شعار سلاح هسته‌ای ندادن در اذهان عمومی

در تقابل ایران با اسرائیل و آمریکا، همیشه گزینه حمله اتمی چالش‌برانگیز بوده و هست. عده‌ای می‌گویند: وقتی آمریکا و اسرائیل به عنوان دشمن اصلی ما سلاح اتمی دارند و تجربه نشان‌داده، اگر لازم شود هیچ تعارفی در استفاده از آن ندارند، پس ما هم باید سلاح اتمی داشته باشیم.
باغ خسروشاهی

باغ خسروشاهی

کی از شبهاتی که در سال‌های اخیر سبب تحریف امام در ذهن نسل جوان شده است این ادعا است که برخی می‌گویند امام در باغ‌های بزرگ و مجلل اطراف جماران زندگی می‌کردند و بااین‌وجود در رسانه‌ها به مردم یک‌خانه کوچک و ساده به‌عنوان محیط زندگی ایشان نمایش داده می‌شد
دوگانه نهضت و نظام

دوگانه نهضت و نظام

برخی دوگانه‌ها را ابتدا درک نمی‌کنیم ولی به مرور که مشغول کاری علمی می‌شویم یا طرحی عملی را به پیش می‌بریم متوجه آن می‌شویم و بعد بر سر آن دو راهی به انتخابی خاص دست می‌زنیم.
چرا ظهور حاج قاسم، خارج از نظم جمهوری اسلامی امکان تاریخی ندارد؟

چرا ظهور حاج قاسم، خارج از نظم جمهوری اسلامی امکان تاریخی ندارد؟

شهید سلیمانی بی‌شک در زمره شخصیت‌هایی است که جامعه ایرانی بشدت از وی متأثر خواهد بود. احتمالاً در طول تاریخ هیچ بدرقه‌ای به میزان تشییع پیکر او شکوهمند نبوده است.
آب و برق مجانی می‌شود!

آب و برق مجانی می‌شود!

پر بازدیدترین ها

راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

قرآن کریم که بزرگترین معجزه پیامبراکرم(ص) است و تمام آنچه را که بشر برای هدایت نیاز داشته ودر آن آمده است، کاملترین نسخه برای آرامش روح است.
فلسفه چیست؟

فلسفه چیست؟

فلسفه حوزه‌ای از دانش بشری است که به پرسش و پاسخ درباره مسائل بسیار کلی و جایگاه انسان در آن می‌پردازد؛ مثلاً این که آیا جهان و ترکیب و فرآیندهای آن به طور کامل مادی است؟
رساله حقوق امام سجاد(ع)

رساله حقوق امام سجاد(ع)

اشاره: برخی محققان میراث علمی امام سجاد(ع) را به سه بخش تقسیم کرده‌اند: روایات، ادعیه (به‌ویژه در صحیفه سجادیه)و رساله حقوق.
الخیر فی ماوقع

الخیر فی ماوقع

برای خیلی‌ها این پرسش مطرح می‌شود که چرا ما هر گاه با مصیبت و گرفتاری مواجه می‌شویم، و نخستین تحلیل و توصیف ما از آن این است که در آن خیری بوده است؟
Powered by TayaCMS