دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

بررسی فرهنگ پوشش و حجاب در زندگی روزمره ی زنان قم

No image
بررسی فرهنگ پوشش و حجاب در زندگی روزمره ی زنان قم

کلمات کلیدی: پوشش و حجاب، زندگي روزمره، زنان قم، بدن، مد، تمايزيابي، آراستگي، هويت يابي، پوشش راحت، پوشش رسمي، فضاي عمومي و خصوصي

نویسنده : مهدي فرجي – نفيسه حميدي

طرح مذکور به سفارش دفتر برنامه‌ریزی پژوهش‌های کاربردی و در ادامه‌ی طرح «بررسی نگرش زنان نسبت به انواع پوشش‌های رایج» توسط جناب آقای مهدی فرجی و خانم نفیسه حمیدی ‌ در سال 1387 انجام شده است. در طرح قبل نگرش زنان نسبت به حجاب مورد بررسی قرار گرفت. در این طرح وضعیت فعلی پوشش و حجاب به پیمایش گذاشته شده است. مطالب طرح مذکور در پنج فصل کلیات، دیدگاه نظری، تحلیل یافته‌ها، جمع‌بندی و نتیجه‌گیری ارائه گردیده و در نهایت پیوست‌ها آمده است.

هدف اصلی پژوهش بررسی فرهنگ پوشش و حجاب زنان در زندگی روزمره است.

اهداف جزئی‌ عبارتند از:

• ارائه‌ی تصویری از تنوع پوشش و حجاب زنان در زندگی روزمره‌ی زنان شهرستان قم؛

• ترسیم نگرش‌های متنوع نسبت به پوشش و حجاب در شهرستان قم؛

• به تصویر کشیدن اشکال حجاب و پوشش برحسب محیط‌های اجتماعی مختلف و فضاهای فرهنگی متفاوت در شهرستان قم؛

• مشخص کردن نگرش‌ها و عملکرد‌های زیبایی‌شناختی زنان در شهرستان قم نسبت به اشکال پوشش و حجاب در تکمیل مبحث فضاهای فرهنگی؛

• بیان رابطه‌ی بدن و مدیریت بدن با نوع پوشش و حجاب؛

• بیان خاستگاه‌های اقتصادی افراد، اقتصاد پوشش و نسبت آن با انواع پوشش‌ و حجاب.

در مبحث نظری ابتدا پوشش به مثابه‌ی امری دینی یعنی حجاب مد نظر قرار گرفته است. از این منظر نگرش زنان به حجاب از چهار بعد که سه بعد آن نگرشی و یک بعد آن رفتاری است و بر اساس مدل سنجش دین‌داری گلاک و استارک ساخت شده، بررسی گردیده است. در مرحله‌ی بعد پوشش از منظر جامعه‌شناختی بررسی شده است. در این راستا ابتدا نگرش به ترکیب‌ها، حالت‌ها ورنگ‌های پوشش‌های موجود و سپس نگرش به پوشش در پنج بعد تمایزیابی، هویت‌یابی، آراستگی ظاهری، پوشش راحت و پوشش رسمی مورد نظر واقع شده است.

روش تحقیق پیمایش با ابزار پرسش‌نامه است که به صورت کتبی پر شده است. جامعه‌ی آماری، زنان 15 ساله و بیشتر در شهرستان قم 1386 است که بر اساس فرمول برآورد حجم نمونه حدود 600 نفر به عنوان نمونه انتخاب شده‌اند.

شیوه‌ی نمونه‌گیری خوشه‌‌ای چند مرحله‌ای متناسب با حجم (pps) استفاده شده است. در شهرستان قم 60 بلوک به طور تصادفی انتخاب شده است. در هر بلوک با 10 نفر مصاحبه صورت گرفته است.

نتایج اساسی تحقیق نشان می‌دهند:

• زنان فضا را به دو حوزه‌ی عمومی و خصوصی تقسیم می کنند. انتخاب رنگ، حالت لباس از نظر تنگی و گشادی، کلفت یا نازک بودن، بلندی و کوتاهی، هم‌چنین ترکیب‌هایی از لباس‌ها بسیار به این دو حوزه بستگی دارد.

• اکثر زنان در شهرستان قم (76 درصد) لباس‌های با رنگ تیره در فضای عمومی و لباس‌های با رنگ روشن را در فضای خصوصی (4/59 درصد در خانه و 8/55 درصد در مهمانی‌ها و مجالس زنانه) استفاده می‌کنند. در واقع هرچه از میزان عمومی بودن فضا کاسته می‌شود تمایل به استفاده از رنگ‌های روشن بیشتر می‌گردد.

• ترکیب لباس نیز همانند رنگ آن متأثر از فضای عمومی یا خصوصی است. در حوزه‌ی عمومی بیشتر زنان قمی چادری هستند. 88 درصد چادر و مقنعه، 1/73 درصد چادر، 5/61 درصد شلوار و مقنعه استفاده می‌کنند. این در حالی است که در فضای خصوصی مثل خانه، از پوشیدن بلوز و شلوار برای 7/82 درصد و بلوز و دامن برای 55 درصد استقبال می‌شود. نوع پوشش زنان در مقابل نامحرم در خانه 8/83 درصد چادر سفید و رنگی و 7/49 درصد مانتو و شلوار و روسری بوده است.

• حالت لباس نیز از این قاعده مستثنی نبوده و متناسب با فضا تغییر می‌یابد. اکثر زنان در شهرستان قم یعنی 6/66 درصد از لباس‌های بلند و گشاد برای حوزه‌ی عمومی استفاده می‌کردند. بیشتر آن‌ها با لباس‌های تنگ و جذب (7/89 درصد)، کوتاه (4/83 درصد)، نازک (5/96 درصد)، آستین کوتاه (93 درصد)، شلوارهای کوتاه (8/91 درصد) در حوزه‌ی عمومی مخالف بوده و استفاده نمی‌کردند.

• نتایج مربوط به ابعاد حجاب نشان می‌دهد که 2/92 درصد از زنان قمی اعتقاد به حجاب داشته‌اند. با کمی تفاوت نگرش به احکام حجاب قرار دارد، 91 درصد از آن‌ها با احکام حجاب موافقند. 7/88 درصد در بعد رفتار حجاب معتقد بودند که اکثر اوقات حجاب خود را رعایت می‌کنند، 6/80 درصد موافق پیامدهای مثبت حجاب هستند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

در همۀ جوامع بشری، تربیت فرزندان، به ویژه فرزند دختر ارزش و اهمیت زیادی دارد. ارزش‌های اسلامی و زوایای زندگی ائمه معصومین علیهم‌السلام و بزرگان، جایگاه تربیتی پدر در قبال دختران مورد تأکید قرار گرفته است. از آنجا که دشمنان فرهنگ اسلامی به این امر واقف شده‌اند با تلاش‌های خود سعی بر بی‌ارزش نمودن جایگاه پدر داشته واز سویی با استحاله اعتقادی و فرهنگی دختران و زنان (به عنوان ارکان اصلی خانواده اسلامی) به اهداف شوم خود که نابودی اسلام است دست یابند.
تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

در این نوشتار تلاش شده با تدقیق به اضلاع مسئله، یعنی خانواده، جایگاه پدری و دختری ضمن تبیین و ابهام زدایی از مساله‌ی «تعامل موثر پدری-دختری»، ضرورت آن بیش از پیش هویدا گردد.
فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

در این نوشتار سعی شده است نقش پدر در خانواده به خصوص در رابطه پدری- دختری مورد تدقیق قرار گرفته و راهبردهای موثر عملی پیشنهاد گردد.
دختر در آینه تعامل با پدر

دختر در آینه تعامل با پدر

یهود از پیامبری حضرت موسی علیه‌السلام نشأت گرفت... کسی که چگونه دل کندن مادر از او در قرآن آمده است.. مسیحیت بعد از حضرت عیسی علیه‌السلام شکل گرفت که متولد شدن از مادری تنها بدون پدر، در قرآن کریم ذکر شده است.
رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

با اینکه سعی کرده بودم، طوری که پدر دوست دارد لباس بپوشم، اما انگار جلب رضایتش غیر ممکن بود! من فقط سکوت کرده بودم و پدر پشت سر هم شروع کرد به سرزنش و پرخاش به من! تا اینکه به نزدیکی خانه رسیدیم.

پر بازدیدترین ها

تعامل اعراب مسلمان و ایرانیان ʆ) نقش امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در فتح ایران

تعامل اعراب مسلمان و ایرانیان (6) نقش امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در فتح ایران

این نوشتار در نقد سلسله مقالاتی است که فتح ایران توسط اعراب مسلمان را یکی از مقاطع تلخ تاریخ معرفی نموده‌اند.
No image

امام حسین (ع): «الناسُ عبیدُ الدنیا و الدین لعق علی السنتهم یحوطونه مادرَّت معایشُهم فاذا مُحَّصوا بالبلاء قَلَّ الدَیّانون»

«مردم بندۀ دنیایند و دین بر زبانشان می‌چرخد و تا وقتی زندگی‌هاشان بر محور دین بگردد، در پی آنند، امّا وقتی به وسیلۀ «بلا» آزموده شوند، دینداران اندک می‌شوند.»
No image

قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلّى اللّه علیه و آله):«اِنَّ لِقَتْلِ الْحُسَیْنِ علیه السّلام حَرارَةً فى قُلُوبِ الْمُؤمنینَ لا تَبْرُدُ اَبَداً.»

پیامبر اکرم (صلّى اللّه علیه و آله) فرمود: «براى شهادت حسین علیه السلام ، حرارت و گرمایى در دلهاى مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمی‌شود.» (جامع احادیث الشیعه ، ج 12، ص 556)
راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

قرآن کریم که بزرگترین معجزه پیامبراکرم(ص) است و تمام آنچه را که بشر برای هدایت نیاز داشته ودر آن آمده است، کاملترین نسخه برای آرامش روح است.
Powered by TayaCMS