دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اخبار عِلاجیه

No image
اخبار عِلاجیه

كلمات كليدي : اخبار عِلاجیه، تعارض اخبار، سند، راوی

اخبارعِلاجیه

مجموعه‌ای از روایات است که امامان معصوم (ع) آنها را به جهت رفع تعارض و تنافی میان روایات بیان کرده‌اند.

این روایات،فقیه را در انجام وظیفۀ شرعی خود که همان استنباط احکام شرعی است یاری نموده و راه استفادۀ او را از روایات آسان می‌کند؛ بدین صورت که هرگاه در مورد معینی چندین روایت وجود داشت که هر کدام در حکم با دیگری مخالف است، در این حال فقیه می‌تواند با استناد به اخبار علاجیه، تنافی و تعارض میان این روایات را برطرف نموده و حکم مسأله را به دست آورد. از مجموع این روایات می‌توان استفاده کرد که هرگاه دو روایت و یا بیشتر با یکدیگر تعارض و تنافی داشتند نخست باید آن دو را از جهت سند مورد بررسی قرار داد هرگاه سند آن دو مورد اعتماد بود باید تا حد امکان در جمع نمودن میان آن دو کوشش نمود و در این رابطه اصولیین شیعه معتقدند جمع نمودن میان معنی دو روایت به ظاهر معارض تا حد امکان بهتر و برتر از ساقط نمودن آن دو است. سپس اگر امکان جمع میان آن دو وجود نداشت، نوبت به مجموعه‌ای از صفات و خصوصیات در راوی و روایت خواهد رسید که هر روایت دارای آن شرایط باشد بر دیگری برتری پیدا خواهد کرد و فقیه ملزم به پیروی از آن در مقام عمل و صدور فتوی می‌باشد. این صفات و خصوصیات عبارتند از:

1) هرگاه راوی یکی از احادیث عادل‌تر، فقیه‌تر، راستگوتر، پرهیزگارتر و مورد اطمینان بیشتر از دیگری باشد؛

2) هرگاه راویان شیعه یکی از آن دو را پذیرفته باشد (اجماع بر آن قائم شده باشد) و دیگری در حکم نادر بوده باشد؛

3) هرگاه یکی از آن دو حکمش موافق حکم کتاب و سنت و مخالف عامه بوده باشد پذیرفته شده و دیگری که حکمش مخالف حکم کتاب و سنت و موافق عامه باشد رها می‌گردد؛

4) هر کدام از آن دو که حکمش مطابق میل حاکمان ظلم و جور بوده باشد رها می‌گردد؛

5) روایتی که با احتیاط سازگار است اخذ نموده و عمل می‌نمایند؛

6) آن حدیثی را که از جهت زمان صدور از امام متأخرتر است اخذ می‌نمایند، بدین صورت که حدیث متأخر، حدیث قبل از خود را نسخ می‌کند.

عمر حنظله می‌گوید: از امام صادق (ع) سؤال نمودم اگر دو راوی در نقل روایت از شما اختلاف نمودند چه کنیم؟ فرمود: حکم، حکم کسی است که عادل‌تر و فقیه‌تر و راستگو‌تر در حدیث و پرهیزکارتر باشد و به حکم دیگری اعتناء نمی‌شود. گفتم: هر دو راوی عادل و مورد پذیرش شیعیان بوده یکی را بر دیگری برتری نمی‌دهند؟ فرمود: نگاه کنید به روایتی که از ما نقل کرده‌اند و بر طبق آن حکم نموده‌اند، اگر همۀ اصحاب بر آن اجماع نموده باشند، به آن روایت و حکم آن عمل می‌نمایید و روایت دیگری را که نادر و در نزد اصحاب مشهور نمی‌باشد رها می‌نمائید زیرا همواره شک در روایتی که بر آن اجماع شده است راه نمی‌یابد. گفتم: هرگاه دو خبری که از شما روایت شده است مشهور بوده و راویان ثقه، آن را نقل کرده‌اند؟ فرمود: نگاه کنید به آن خبری که حکمش با حکم کتاب و سنت موافق بوده و با فتوای عامه (اهل سنت) مخالف است عمل کنید. گفتم: فدایت شوم، نظر شما چیست که دو فقیه حکم را از کتاب و سنت به دست آوردند و در این باره دو خبر و روایت یافتیم که یکی موافق عامه بود و دیگری مخالف آنان، به کدام یک از دو روایت عمل نمائیم؟ فرمود: آن روایتی که مخالف عامه باشد نجات در آن است. گفتم: فدایت شوم، اگر هر دو خبر موافق آنان بود؟ فرمود: نگاه می‌شود به آن‌چه که حکام و قضات آنان بدان میل و نظر دارند آن را ترک نموده و به روایت دیگر عمل نمایید. گفتم: هرگاه هر دو خبر موافق حکام آنان بود؟ فرمود: اگر این‌گونه بود آن دو را رها نما تا این که امام خود را دریابی، زیرا توفف در شبهات از فرو رفتن در مهلکه و نابودی بهتر است.

مقاله

جایگاه در درختواره قرآن پژوهی - علوم حدیث - درایه حدیث

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

در همۀ جوامع بشری، تربیت فرزندان، به ویژه فرزند دختر ارزش و اهمیت زیادی دارد. ارزش‌های اسلامی و زوایای زندگی ائمه معصومین علیهم‌السلام و بزرگان، جایگاه تربیتی پدر در قبال دختران مورد تأکید قرار گرفته است. از آنجا که دشمنان فرهنگ اسلامی به این امر واقف شده‌اند با تلاش‌های خود سعی بر بی‌ارزش نمودن جایگاه پدر داشته واز سویی با استحاله اعتقادی و فرهنگی دختران و زنان (به عنوان ارکان اصلی خانواده اسلامی) به اهداف شوم خود که نابودی اسلام است دست یابند.
تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

در این نوشتار تلاش شده با تدقیق به اضلاع مسئله، یعنی خانواده، جایگاه پدری و دختری ضمن تبیین و ابهام زدایی از مساله‌ی «تعامل موثر پدری-دختری»، ضرورت آن بیش از پیش هویدا گردد.
فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

در این نوشتار سعی شده است نقش پدر در خانواده به خصوص در رابطه پدری- دختری مورد تدقیق قرار گرفته و راهبردهای موثر عملی پیشنهاد گردد.
دختر در آینه تعامل با پدر

دختر در آینه تعامل با پدر

یهود از پیامبری حضرت موسی علیه‌السلام نشأت گرفت... کسی که چگونه دل کندن مادر از او در قرآن آمده است.. مسیحیت بعد از حضرت عیسی علیه‌السلام شکل گرفت که متولد شدن از مادری تنها بدون پدر، در قرآن کریم ذکر شده است.
رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

با اینکه سعی کرده بودم، طوری که پدر دوست دارد لباس بپوشم، اما انگار جلب رضایتش غیر ممکن بود! من فقط سکوت کرده بودم و پدر پشت سر هم شروع کرد به سرزنش و پرخاش به من! تا اینکه به نزدیکی خانه رسیدیم.

پر بازدیدترین ها

تعامل اعراب مسلمان و ایرانیان ʆ) نقش امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در فتح ایران

تعامل اعراب مسلمان و ایرانیان (6) نقش امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در فتح ایران

این نوشتار در نقد سلسله مقالاتی است که فتح ایران توسط اعراب مسلمان را یکی از مقاطع تلخ تاریخ معرفی نموده‌اند.
No image

امام حسین (ع): «الناسُ عبیدُ الدنیا و الدین لعق علی السنتهم یحوطونه مادرَّت معایشُهم فاذا مُحَّصوا بالبلاء قَلَّ الدَیّانون»

«مردم بندۀ دنیایند و دین بر زبانشان می‌چرخد و تا وقتی زندگی‌هاشان بر محور دین بگردد، در پی آنند، امّا وقتی به وسیلۀ «بلا» آزموده شوند، دینداران اندک می‌شوند.»
No image

قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلّى اللّه علیه و آله):«اِنَّ لِقَتْلِ الْحُسَیْنِ علیه السّلام حَرارَةً فى قُلُوبِ الْمُؤمنینَ لا تَبْرُدُ اَبَداً.»

پیامبر اکرم (صلّى اللّه علیه و آله) فرمود: «براى شهادت حسین علیه السلام ، حرارت و گرمایى در دلهاى مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمی‌شود.» (جامع احادیث الشیعه ، ج 12، ص 556)
راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

قرآن کریم که بزرگترین معجزه پیامبراکرم(ص) است و تمام آنچه را که بشر برای هدایت نیاز داشته ودر آن آمده است، کاملترین نسخه برای آرامش روح است.
Powered by TayaCMS