دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

آیات نامدار قرآن (آیه اطاعت)

در طول تاریخ، تفسیر و قرآن‌پژوهی برخی از آیات قرآن کریم به سبب ویژگی خاصی که داشتند، شهرت بیشتری یافته و مورد توجه قرار گرفته‌اند، این آیات را آیات نامدار می‌نامند.
آیات نامدار قرآن (آیه اطاعت)
آیات نامدار قرآن (آیه اطاعت)

نویسنده: مرکز فرهنگ و معارف قرآن

اشاره

در طول تاریخ، تفسیر و قرآن‌پژوهی برخی از آیات قرآن کریم به سبب ویژگی خاصی که داشتند، شهرت بیشتری یافته و مورد توجه قرار گرفته‌اند، این آیات را آیات نامدار می‌نامند. در این بخش برآنیم تا با نام، مشخصات و نکات مهم یکی از این آیات آشنا شویم.

به آیه 59 سوره‌ی نساء «آیه‌ی اطاعت» نام داده‌اند؛[1] زیرا مؤمنان را به اطاعت از خدا، پیامبر(ص) و اولی الامر فرمان داده است:

«یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا أَطیعُوا اللَّهَ وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فی‌ شَیْ‌ءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ کُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ ذلِکَ خَیْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْویلا»

« اى کسانى که ایمان آورده‌اید! اطاعت کنید خدا را! و اطاعت کنید پیامبر خدا(ص) و اولو الأمر [اوصیاى پیامبر(ص)] را! و هر گاه در چیزى نزاع داشتید، آن را به خدا و پیامبر(ص) بازگردانید (و از آن‌ها داورى بطلبید) اگر به خدا و روز رستاخیز ایمان دارید! این (کار) براى شما بهتر، و عاقبت و پایانش نیکوتر است».

"شیخ طوسی" می‌گوید: اطاعت در این آیه مطلق است و فقط اطاعت از معصوم(ع) و کسی که از گناه مصون باشد، به طور مطلق روا است؛ بنابراین مقصود از اولی الأمر باید معصوم باشد تا پیروی از او به طور مطلق روا باشد. وی همچنین آورده است: عالمان امامیه اتفاق دارند که مقصود از اولی الأمر، امامان از آل‌محمد (ع) هستند. بسیاری از روایات شیعه، «اولی الأمر» را به امامان معصوم(ع) تفسیر کرده است.[2] در برخی روایات اهل سنت نیز به علی(ع) و در برخی به امام علی(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) تفسیر شده است.[3]

اطاعت پیامبر(ص) و اولی الأمر، شامل اطاعت کسانی نیز می‌شود که از طرف پیغمبر یا امام به طور عام یاخاص نصب می‌شوند. وقتی پیامبر(ص) برای منطقه یا ناحیه‌ای والی بفرستد، پیروی از او بر مردم لازم است؛ زیرا اطاعت از او اطاعت از پیامبر(ص) است و چنین است اطاعت از ولی‌فقیه که از طرف امام زمان(عج) برای رسیدگی امور مردم در زمان غیبت تعیین شده و این هم در واقع اطاعت از امام زماناست. اطاعت امام زمان(عج) هم اطاعت از خدا است:

«و إنّهم حجّتی علیکم و أنا حجة‌الله».[4]

    پی نوشت:
  • [1] . نهج الحق، ص 203؛ مصباح الفقیه، ج 1، ص 97
  • [2] . عیون اخبارالرضا(ع)، ج2، ص 131؛ تفسیر فرات کوفی، ص 108
  • [3] . شواهد التنزیل، ج1، ص 190 و 191
  • [4] . معارف قرآن، ص .65
    روزنامه ی کیهان، یکشنبه، 6شهریور 1384، سال شصت وچهارم، شماره ی 18317

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

مطلب مکمل

آیات نامدار قرآن (آیه تسمیه)

آیات نامدار قرآن (آیه تسمیه)

در طول تاریخ تفسیر و قرآن پژوهی، برخی از آیات قرآن کریم به سبب ویژگی خاصی که داشتند، شهرت بیشتری یافته و مورد توجه قرار گرفته‌اند، این آیات را آیات نامدار می‌نامند.
آیات نامدار قرآن (آیةالکرسی)

آیات نامدار قرآن (آیةالکرسی)

در طول تاریخ تفسیر و قرآن پژوهی، برخی از آیات قرآن کریم به سبب ویژگی خاصی که داشتند، شهرت بیشتری یافته و مورد توجه قرار گرفته‌اند، این آیات را آیات نامدار می‌نامند. در این ‌مقاله با نام، مشخصات و نکات مهم یکی از این آیات آشنا می‌شویم.
آیات نامدار قرآن (آیه أمّن یجیب)

آیات نامدار قرآن (آیه أمّن یجیب)

در طول تاریخ تفسیر و قرآن پژوهی، برخی از آیات قرآن کریم به سبب ویژگی خاصی که داشتند، شهرت بیشتری یافته و مورد توجه قرار گرفته‌اند این آیات را آیات نامدار می‌نامند. در این مقاله با نام، مشخصات و نکات مهم یکی از این آیات آشنا می‌شویم.

جدیدترین ها در این موضوع

ادات استفهام

ادات استفهام

"استفهام" مصدر باب "استفعال" از ماده‌ی "فهم" و در لغت به معنای پرسیدن به جهت شناختن و فهمیدن است.
No image

بَدَل

"بَدَل" بر وزن "فَعَل" اسم از ماده‌ی "بدل" و در لغت به معنای جانشین است. در اصطلاح نحو "بدل" تابعی است که حکم نسبت داده شده به متبوع در جمله، به آن (تابع)نسبت داده می‌شود و در واقع تابع (بدل)، مقصود حقیقی گوینده است
No image

ارتباط "تمییز" و "حال"

این نوشتار در دو بخش با ذکر تفاوت و شباهت میان "تمییز" و "حال"، به مقایسه آن دو می‌پردازد
No image

اشکال "بدل" و "مبدل منه"

این نوشتار به بررسی اشکال "بدل" و "مبدل‌منه" در کلام به اعتبار نوع آن دو از جهت مفرد یا جمله بودن، اسم یا فعل بودن می‌پردازد
No image

تأویل "موصول حرفی" و "صله" به "مصدر"

در این نوشتار ابتدا چگونگی و مراحل تأویل به مصدر در دو موصول حرفی "أن" و "أنَّ" و صله‌ی آن دو بیان شده و در سایر موصول‌های حرفی ("أن" مخففه، "لو"، "کَی" و "ما") همچون طریقه مذکور در "أن" و "أنَّ" عمل می‌شود و در پایان به نکاتی پیرامون تاویل به مصدر اشاره می‌شود.

پر بازدیدترین ها

No image

احکام منادا

این مجموعه به بررسی احکام و مباحث مرتبط با منادا و بررسی ویژگی‌های چند منادای خاصّ می‌پردازد.
No image

صیغه تعجب

این نوشتار به صورت جداگانه در هر یک از دو صیغه قیاسی تعجب به بررسی نحوه ساخت صیغه، اعراب جمله تعجبی، احکام و برخی نکات هر یک پرداخته و در پایان به نکاتی پیرامون صیغه تعجب اشاره خواهد داشت.
No image

مفعول مطلق

عنوان مورد بحث یک ترکیب وصفی و مشتمل بر دو لفظ "مفعول" و "مطلق" است. "مفعول"، اسم مفعول از ماده‌ی‌‌ ‌‌"فعل" و در لغت به معنای معمول و انجام یافته است
No image

اعراب اسم متقدم

این مجموعه، در ابتدا "اقسام اعراب اسم متقدم" و سپس "اصل در اعراب اسم متقدم" را بیان می‌کند و در ادامه به بررسی قرائن بر خلاف اصل در کلام خواهد پرداخت.
No image

اصل در فاعل

این نوشتار به بررسی چند اصل در فاعل پرداخته و در ضمن هر اصل از امکان مخالفت با آن و موارد مخالفت در صورت امکان، بحث می‌کند.
Powered by TayaCMS