دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اسلام و فقر

No image
اسلام و فقر

اسلام، فقر

پرسش: در آموزه‌های اسلامی آیا پدیده فقر مورد مدح و ستایش قرار گرفته یا اینکه مذمت شده و هرکس در حد مقدورات خود موظف است برای برون رفت از آن مبارزه و تلاش کند؟ لطفاً به نحو اجمال توضیح دهید.

پاسخ: از دیدگاه اسلام فقر به عنوان یک پدیده ممدوح به حساب نیامده و به تعبیری قرین کفر معرفی شده است. اما در عین حال برخی ممکن است از بعضی روایات برداشت مثبتی کرده و فکر کنند که اسلام نه تنها پدیده فقر را مذمت نکرده بلکه آن را ستایش و در ردیف امور ممدوح و ایجابی قرار داده است. به عنوان نمونه دعای پیامبر گرامی اسلام(ص) است که فرمود:

«اللهم احشرنی فی زمره المساکین یوم القیمه»

خداوندا روز قیامت مرا با مستمندان محشور فرما. (میزان الحکمه، ج3، ص2442)

یا سفارش آن حضرت به گرامی داشتن فقرا که فرمود،

«من اکرم فقیراً مسلماً لقی الله یوم القیمه و هو عنه راض»

هر کس فقیر مسلمانی را گرامی دارد روز قیامت خداوند را ملاقات کند در حالی که از وی راضی است. (همان، ص 2446)

آنان با استناد به این روایات، شتابزده قضاوت کرده و ادیان آسمانی را متهم به اعراض از دنیا و ترغیب افراد به فقر می‌کنند. در حالی که از نظر صاحبان علم و ژرف اندیشان تلخ ترین پدیده‌ها در کام انبیاء و در مذاق شرایع آسمانی، فقر است، تا جایی که پیامبر اکرم(ص) در موارد زیادی فقر و تنگدستی را همسان کفر دانسته و از آن دو به خدا پناهنده می‌شوند.

«اللهم انی اعوذبک من الکفر و الفقر، فقال رجل: ایعدلان؟ قال نعم. (همان، ص 2438)

و در روایتی حضرت علت آن را چنین بیان می‌کنند:

«لولارحمه ربی علی فقراء امتی، کادالفقر ان یکون کفراً»

اگر رحمت و شفقت پروردگار شامل فقرای امتم نبود چیزی نمانده بود که فقر (موجب) کفر شود. (همان)

همچنین آن حضرت در دعای دیگری فرمودند:

«اللهم بارک لنا فی الخبز ولاتفرق بیننا و بینه، فلولا الخبز ماصلینا ولاصمنا و لاادینا فرائض ربنا»

خداوندا! نان را برای ما با برکت قرار ده، و میان ما و نان جدایی مینداز که اگر نان نباشد نه می‌توانیم نماز گزاریم نه روزه بداریم و نه دیگر واجبات الهی را انجام دهیم.

اصولا چگونه فقر می‌تواند محبوب پیامبران و دین اسلام باشد در حالی که به بیان قران، فقر و فحشا وعده شیطان، و فضل و مغفرت وعده خداوند است.

«الشیطان یعدکم الفقر و یامرکم بالفحشاء والله یعدکم مغفره و فضلا و الله واسع علیهم» (بقره- 862)

بنابراین چگونه فقر می‌تواند مورد تایید اسلام باشد در حالی که پیامبر اسلام(ص) از قول حضرت ابراهیم خلیل چنین نقل می‌کند

«یا رب الفقر اشد من نار نمرود»

پروردگارا! فقر از آتش نمرود سخت تر است. (همان، ص 2443)

همچنین پیامبر اعظم(ص) می‌فرمودند:

«الفقر اشد من القتل»

فقر سخت تر از مرگ است. (همان، ص 2441)

مطالعه تاریخ زندگی پیامبران، امامان و اولیای گرامی خدا نیز نشان می‌دهد که آنان اگر چه جهت تسکین آلام و کاهش پریشانی درماندگان و تهی دستان با آنان بنای رفاقت می‌گذاشتند و زندگی شخصی خود را در سطح فقیرانه قرار می‌دادند، اما در صدد بودند با فکر و تدبیر، فقر را محو و زندگی شرافتمندانه‌ای را برای همه انسان‌ها تدارک ببینند. بنابراین اگر ظاهر روایاتی غیر از مطالب مذکور است، باید باتوجه به این محکمات قرانی و روایی تفسیر و معنا شود. آری آن فقری که پیامبر گرامی اسلام به آن افتخار کرده و می‌فرماید: «الفقر فخری» فقر امکانی است که تمامی مخلوقات و موجودات ما سوی الله به لحاظ امکانی فقیر هستند و در مرتبه ممکن الوجودی قرار دارند و هستی و ذات آنها وابسته به واجب الوجود است که پشتوانه و تکیه گاه آنها است

«یا ایهاالناس انتم الفقراء الی الله و الله هوالغنی الحمید»

ای مردم شما در برابر خدای (واجب الوجود) نیازمند و فقیر هستید و تنها خدای متعال بی نیاز و غنی و شایسته هرگونه حمد و ستایش است. (فاطر- 51)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران

در همۀ جوامع بشری، تربیت فرزندان، به ویژه فرزند دختر ارزش و اهمیت زیادی دارد. ارزش‌های اسلامی و زوایای زندگی ائمه معصومین علیهم‌السلام و بزرگان، جایگاه تربیتی پدر در قبال دختران مورد تأکید قرار گرفته است. از آنجا که دشمنان فرهنگ اسلامی به این امر واقف شده‌اند با تلاش‌های خود سعی بر بی‌ارزش نمودن جایگاه پدر داشته واز سویی با استحاله اعتقادی و فرهنگی دختران و زنان (به عنوان ارکان اصلی خانواده اسلامی) به اهداف شوم خود که نابودی اسلام است دست یابند.
تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

تبیین و ضرورت‌شناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری

در این نوشتار تلاش شده با تدقیق به اضلاع مسئله، یعنی خانواده، جایگاه پدری و دختری ضمن تبیین و ابهام زدایی از مساله‌ی «تعامل موثر پدری-دختری»، ضرورت آن بیش از پیش هویدا گردد.
فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری

در این نوشتار سعی شده است نقش پدر در خانواده به خصوص در رابطه پدری- دختری مورد تدقیق قرار گرفته و راهبردهای موثر عملی پیشنهاد گردد.
دختر در آینه تعامل با پدر

دختر در آینه تعامل با پدر

یهود از پیامبری حضرت موسی علیه‌السلام نشأت گرفت... کسی که چگونه دل کندن مادر از او در قرآن آمده است.. مسیحیت بعد از حضرت عیسی علیه‌السلام شکل گرفت که متولد شدن از مادری تنها بدون پدر، در قرآن کریم ذکر شده است.
رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل

با اینکه سعی کرده بودم، طوری که پدر دوست دارد لباس بپوشم، اما انگار جلب رضایتش غیر ممکن بود! من فقط سکوت کرده بودم و پدر پشت سر هم شروع کرد به سرزنش و پرخاش به من! تا اینکه به نزدیکی خانه رسیدیم.

پر بازدیدترین ها

راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

راههای رسیدن به آرامش روانی از نگاه قرآن

قرآن کریم که بزرگترین معجزه پیامبراکرم(ص) است و تمام آنچه را که بشر برای هدایت نیاز داشته ودر آن آمده است، کاملترین نسخه برای آرامش روح است.
تعامل اعراب مسلمان و ایرانیان ʆ) نقش امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در فتح ایران

تعامل اعراب مسلمان و ایرانیان (6) نقش امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در فتح ایران

این نوشتار در نقد سلسله مقالاتی است که فتح ایران توسط اعراب مسلمان را یکی از مقاطع تلخ تاریخ معرفی نموده‌اند.
Powered by TayaCMS