آثار كسب حلال در زندگی

انسان و جن به هدف عبادت خداوند آفريده شده اند (ذاريات، آيه 56). البته براساس آموزه‌هاي قرآني عبادت و بندگي يعني انجام و ترک هر عملي به حکم و قصد الهي؛ يعني خود را مطيع و تسليم محض خدا دانسته و به بايدها و نبايدهايش عمل کند. پس هر چيزي مي تواند رنگ عبادي گيرد. ما مسلمانان عادت کرده ايم فقط چند عمل از قبيل نماز و روزه و حج و خمس و زکات را امري عبادي بدانيم؛ در حالي از نظر آموزه هاي اسلام، هر کاري از کارهاي روزمره زندگي مي تواند يک عمل عبادي باشد. جالب اينکه اموري چون تولي و تبري يعني دوستي با دوستان خدا و دشمني با دشمنان خدا، امر به معروف و نهي از منکر و جهاد عليه متجاوزان و ظالمان و مستکبران مستضعف کش از مهم ترين اعمال عبادي است که کمتر به آنها توجه داريم.

شرط سالم بودن لقمه

بر اساس تعاليم اسلام، انسان بايد ريشه ها را درست کند تا ساير اعمال عبادي اش درست شده و رنگ و روي خدايي بگيرد. از آنجا که لقمه ها، نطفه و فرزند و فکر و انديشه و عمل را مي سازد، بايد مهم ترين کار در زندگي، توجه به لقمه هايي باشد که انسان به دست مي آورد و مي خورد و يا به خانواده اش مي خوراند؛ زيرا اين لقمه ها است که خون مي شود و مغز و قلب آدمي را حيات مي بخشد. حال اگر اين لقمه ها حلال و طيب باشد، فکر و عملي که توليد مي کند پاک و خير خواهد بود، وگرنه ناپاک و شر خواهد بود. از همين رو خداوند در قرآن بر دو شرط اساسي در لقمه هاي انسان تأکيد دارد که شامل طيب و حلال بودن است.

پيامبر(ص) بر تهيه لقمه هاي حلال تأکيد جدي دارد؛ زيرا حتي اگر لقمه هاي پاک و پاکيزه و طيب و سازگار باشد ولي مراعات حلال و حرام در آن نشده باشد و لقمه دزدي، اختلاسي، ربوي، خيانتي، احتکاري و مانند آنها باشد، اين لقمه تأثير منفي مي گذارد و مانند خانه اي است که از پاي بست ويران است و يا نقشي بر آب است که هيچ مانايي و پايايي ندارد. وقتي کسي شراب مي خورد، خواسته و ناخواسته مست خواهد شد و عقل و هوشياري خود را از دست مي دهد، يا کسي که زهر مهلک مي نوشد بايد خود را براي تب و مرگ آماده کند؛ همچنين کسي که لقمه حرام مي خورد بايد بداند که نماز و روزه و حج و جهادش تحت تأثير اين حرام خواري قرار مي گيرد و اندک اندک اين اعمالش از مسير عبادي خارج شده و شيطاني مي شود و به جاي خدا براي شيطان نماز مي گزارد و حج شيطان گذاشته و براي شيطان جهاد مي کند و مظلومان و بي گناهان و مستضعفان و آوارگان را مي کشد و خانه هاي آنان را ويران مي کند.

فکر و انديشه اي که در ذهن و قلب برخاسته از لقمه حرام پديد مي آيد، فکر پليد و عزم و عمل چنين شخصي جز فساد و افساد و تباهي نيست. بنابراين، افکار و اعمال چنين افرادي شيطاني مي شود و در خدمت شيطان و اهدافش عمل خواهند کرد.

براين اساس در اسلام مهم ترين و برترين عبادت ،کسب روزي حلال دانسته شده و پيامبر(ص) مي فرمايد: الْعِبَادَهًْ سَبْعُونَ جُزْءً اَفْضَلُهَا جُزْءً طَلَبُ الْحَلَال‌؛ عبادت هفتاد جزء است و بالاترين و بزرگترين جزء آن کسب حلال است. (مستدرک الوسايل، محدث نوري، ج 13، ص 12، ح 14585).

اينکه سخن از هفتاد جزء براي عبادت مي شود، از باب حصر نيست بلکه عدد هفتاد در دهگان نماد فزوني شمارگان است؛ يعني اگر براي عبادت هفتاد جزء فرض کنيم، برترين اين اجزاي عبادت و بندگي خداوند کسب روزي حلال است؛ زيرا کسي که لقمه حلال کسب کند زمينه اي را فراهم مي آورد تا عبادت هاي ديگرش نيز درست و مناسب و سازگار باشد؛ و اگر لقمه حرام شد بايد فاتحه ديگر اجزاء عبادت را خواند؛ زيرا کسي که حرام خواري دارد ديگر نمي تواند خلوص نيت داشته باشد و کاري را براي رضايت خداوند انجام دهد.

روزنامه كيهان، شماره 21305 به تاريخ 25/12/94، صفحه 8 (معارف)