مجمع البیان

مجمع‌البیان، در ده جلد تدوین و در پنج مجلد چاپ شده است. این کتاب با مقدمه‌اى مفید آغاز شده و موضوعاتى در هفت فن به قرار ذیل در آن مطرح شده است: تعداد آیات قرآن و ثمره آشنایى با آن، ذکر اسامى قرّاء مشهور قرآن و نظرات آنان، تعریف تفسیر، تأویل و معنى، نامهاى قرآن و معانى آن، یادى از علوم قرآن و مسائل مربوط به آن و کتابهایى که در مورد آن تألیف شده است، احادیث مشهور پیرامون فضیلت قرآن و اهل آن و بیان آنچه که براى قارى قرآن نیکوست (چون زیبا خواندن الفاظ قرآن)

مجمع البیان به اتفاق آراء شیعه و اهل سنت، در جامعیت، استحکام مطالب، شیوه ترتیب و تنظیم آنها و در روش تفسیر و تبیین مفاهیم آیات، منزلت خاص و جایگاه ویژه‌ای دارد. شیخ محمود شلتوت رئیس اسبق دانشگاه الازهر می‌گوید: «مجمع البیان در بین کتابهای تفسیری قرآن بی‌همتاست.» مجمع البیان شامل مباحثی چون قرائت، اعراب، لغات، بیان مشکلات، ذکر موارد معانی و بیان، شان نزول آیات، روایات وارده و شرح و تبیین قصص و حکایات است. این تفسیر تا حد زیادی متأثر از تفسیر التبیان شیخ طوسی است.

 ,

شیوه نگارش

مفسر ابتدا از نظر اختلاف قرائت، سپس از نظر لغت و مشکلات لغوی و از نظر اعراب کلمات سپس از نظر اسباب نزول و معنی آیه را مورد بحث قرار داده و بعد احکام آیه و قصص را به مطرح می‌کند. در پایان تحت عنوان نظم، ربط و پیوند معنائی آیات را به یکدیگر و ربط هر آیه از آیات را به آیات قبل و بعد از آنها و همچنین ارتباط سوره‌های قرآن را با هم بیان کرده‌است.

 ,

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه