سلامت جامعه در پرتو حجاب اسلامی

بد‎حجابي مسئله مهمي است که گريبان‎گير جامعه امروزي ما شده و خسارت‎هاي آن به جامعه به مراتب از خسارت جنگ نظامي بيشتر است. اين مسئله که اصطلاحاً به آن «تهاجم فرهنگي» مي‎گويند، توسط کشور‎هاي غربي برنامه ريزي شده و هدف آن تخريب بنيان خانواده و تخريب فرهنگ اسلامي کشور‎هاي مسلمان است که در نتيجه آن بي‎غيرتي در جامعه حاکم مي‎شود.

عوامل گسترش بي‎حجابي در جامعه را مي‎توان در موارد زير خلاصه کرد:

فيلم هاي مبتذل ماهواره‎اي يکي از عوامل انحرافات جنسي بوده و موجب تقليد جوانان است، خصوصاً خانم‎ها از بازيگر‎هاي اين فيلم‎ها در نوع لباس و پوشش که عمدتاً نامناسب می‌شود و اين امر را مُد تلقي مي کنند در حاليکه اينکار باعث تحريک جوانان پسر در امور جنسي مي‎شود، جوانان بايد با توجه به آيات قرآن کريم و روايات ائمه اطهار(ع) از ديدن اين فيلم ها اجتناب کنند و اين اصلي ترين راه براي جلوگيري از به دام نيفتادن در تله هاي شيطان به وسيله اين ابزار‎ها است، چنانچه قرآن کريم در اين باره مي فرمايد: «قُلْ لِلْمُوْمِنينَ يَغُضُّوامِنْ اَبْصارِهِم ْوَ يحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِكَ اَزْكي لَهُم ْإِنَّ اللهَ خَبيرٌ بِمايَصْنَعُون» (به مؤمنان بگو چشم‎هاي خود را [از نگاه به نامحرمان] فروگيرند، و عفاف خود را حفظ كنند؛ اين براي آنان پاكيزه تر است؛ خداوند از آنچه انجام مي دهيد آگاه است) (نور-۳۰).

ب) عدم تربيت صحيح فرزندان در محيط خانواده

تربيت فرزند توسط والدين يکي از عوامل اصلي و بسيار تأثيرگذار در شخصيت کودک است که آن را در سال‎هاي بلوغ، از خود بروز مي‎دهد. براي مثال وقتي که خانواده عقيده‎اي به مفاهيم و معارف اسلامي نداشته باشد و بي‎حجابي را نوعي آزادي براي خود تلقي کند اين امر در کودک نيز شکل مي‎گيرد و بر اين واداشته مي‎شود که به تقليد از عقايدي که خانواده آنها را سرلوحه کار خود قرار داده‎اند بپردازد. امّا اگر خانواده، فرزند خود را در همان ايّام کودکي در مسير درست هدايت نمايد، باعث مي‎شود که کودک به فرزند صالحي تبديل شود و براي پيشرفت جامعه نيز مفيد باشد چنانچه پيامبر اکرم (صلّي الله عليه و آله و سلّم) در اين‎ باره مي فرمايند: «الْوَلَدُ الصَّالِحُ رَيْحَانَهٌ مِنْ رَيَاحِينِ الْجَنَّهِ» (فرزند خوب و صالح گلي از گلهاي بهشت است ). (مکارم الاخلاق، ص218).

ج) تبعيّت از فرهنگ اروپايی و آمريکايی

طبيعتاً فرهنگ يک ملّت مسلمان با فرهنگ يک ملّت غير مسلمان از زمين تا آسمان فرق دارد. تبعيت از فرهنگ غربي يعني پشت کردن به فرهنگ و آداب اسلامي، چرا که فرهنگ غرب يک فرهنگ ضد اسلامي بوده و همواره در تلاش براي تخريب فرهنگ اسلامي است.

يکي از دلايل گسترش بي‎حجابي در جامعه اسلامي همان تبعيت از فرهنگ غربي است که يک نمونه اين تبعيت در نوع لباس پوشيدن مي‎باشد. براي مثال بسياري از ‎خانم‎ها خصوصاً کساني که در سنّ جواني هستند، به جاي پوشيدن چادر و استفاده از لباس‎هايي که در خور شخصيّت افراد مسلمان باشد از لباس‎هايي استفاده مي‎کنند که به هيچ وجه در شأن يک مسلمان نيست و اين امر را مُد تلقي مي‎کنند در حالي که اين امر باعث تحريک جوانان پسر در امور جنسي مي‎شود و به شدّت بنيان خانواده را تهديد مي‎کند.

نامناسب بودن فضاي جامعه يکي ديگر از دلايل مهم گسترش بي‎حجابي است. وقتي که فضاي جامعه طوري است که تعداد افراد بي‎حجاب در جامعه بسيار بيشتر از افرادي است که حجاب اسلامي خود را رعايت مي‎کنند، اين امر باعث مي‎شود که جوانان تازه به دوران رسيده، به جامعه خود به ديد يک جامعه بي‎حجاب نگاه کنند و طبعاً به سوي اين اوضاع گرايش پيدا کنند و خود را با آن وفق بدهند و مانند ساير افرادي که در جامعه هستند لباس بپوشند که اگر در فرهنگ سازي کردن اين امر توجهي صورت نگيرد چه بسا که نسل‎هاي آينده اوضاعشان بسيار بدتر از نسل‎هاي کنوني باشد.

ه) يقين نداشتن به وجود دنيايی به نام برزخ

عدم اعتقاد به عالم پس از مرگ مي‎تواند يکي از علت‎هاي مهمي باشد که انسان را به راه‎هاي انحرافي بکشاند، چرا که بنابر آيه شريفه «تَتَجافي جُنُوبُهُم عَنِ المَضَاجِعِ يَدعُونَ رَبَّهُم خَوفَاً وَ طَمَعَاً وَ مِمَّا رَزَقنَاهُم يُنفِقُونَ» (پهلوهايشان [در دل شب] از بستر‎هاي خواب تهي مي‎شود، پروردگارشان را در حالت بيم و طمع مي‎خوانند، و از آنچه روزي آنها کرده‎ايم [از علم و جاه و مال] انفاق مي‎کنند) (السّجده: 32/16) انسان يا به خاطر خوفي که از خدا دارد سعي دارد که اعمال واجب خود از قبيل نماز را بجا آورد تا در روز قيامت مورد عقاب قرار نگيرد و يا براي طمعي که به نعمت‎هاي اخروي دارد، واجبات و مستحبات خود را انجام مي‎دهد که منشأ هر دو مورد اعتقاد به عالم بعد از مرگ است، امّا وقتي که انسان اعتقاد درست و حسابي به حقّ‎تعالي و عالم پس از مرگ نداشته باشد سبب مي‎شود به هرکاري دست بزند که کوچکترين آنها همان رعايت نکردن حجاب در مقابل نامحرم است.

و) فخر فروشی در کثرت زيبايی

معمولاً افرادي که در جامعه پوشش نامناسبي دارند، از جمله کساني هستند که حيا در نزد آنها جايگاهي ندارد و با پوشيدن لباس‎هاي نامناسب سعي در بروز زيبايي خود دارند و اين امر را يک امتياز براي خود به حساب مي‎آورند و به آن افتخار مي‎کنند؛ چرا که آنان تکامل انسان را در برهنگي او مي‎دانند اما غافل از اينکه اگر برهنگي، فرهنگ است پس حيوانات از همه با فرهنگ‎تر هستند. امام صادق (ع) به مفضل شاگرد خود مي‎فرمايند: نظر نما اي مفضل به آنچه که انسان به سبب آن از ميان ساير حيوانات از خلق جليل القدر عظيم النفع مخصوص شده است و آن حياء است. اگر حيا نمي بود هيچ كس مهمان داري نمي كرد و وفا به وعده ها نمی‌نمود و حوائج مردم را بر نمي آورد و ارتكاب نيكي ها و اجتناب از قبايح و بدي ها نمي كرد؛ حتي بسياري از امور واجبه را، مردم از براي حيا به عمل مي آورند، زيرا كه بعضي از مردم هستند كه اگر از مردم شرم نمي كردند رعايت حق پدر و مادر نمي كردند. و صله رحم و احسان به خويشان نمي كردند و امانت هاي مردم را پس نمي دادند و ترك معاصي نمي كردند، پس نمي بيني كه خدا چگونه عطا كرده است به آدمي هر خصلتي را كه صلاح او در آن است و امر دنيا و آخرتش به آن تمام مي شود.) ( توحيد مفضل ص79).

همانگونه که گسترش بي‎حجابي داراي دلايل مختلفي است، راهکار‎هايي براي جلوگيري از گسترش آن نيز وجود دارد که انسان‎ها مي‎توانند با رعايت کردن آنها جامعه خود را از از فساد و تباهي حفظ کنند و آن را به سوي اهداف اسلامي سوق بدهند.

  جلوگيري از گسترش حجاب مي‎تواند راهکارهاي زيادي داشته باشد که به چند مورد آنها اشاره مي‎شود:

الف) تربيت صحيح فرزندان

تربيت صحيح فرزندان توسط والدين را مي‎توان مهم‎ترين راه هدايت فرزندان دانست که در شخصيت کودک تأثير بسيار زيادي دارد. محيط خانواده مي‎تواند کودک را به هر سوي هدايت نمايد لذا اگر خانواده معتقد به مباني و احکام اسلامي باشد، کودک نيز در همان مسير رشد خواهد کرد، امّا اگر اعضاي خانواده بي‎بند و بار بوده و به مباني اسلام توجّهي نداشته باشد، چه بسا کودک به تقليد از رفتار‎هاي خانواده خود به همان سوي که اعضاي خانواده به آن عقيده دارند، گرايش پيدا کند.

ب) اعتقاد به دين اسلام

اعتقاد به دين اسلام را مي‎توان يکي ديگر از مواردي دانست که باعث جلوگيري از هرگونه انحراف اخلاقي اعم از بي‎حجابي و غير آن مي‎شود چرا که هدف کلّي دين اسلام هدايت تمامي انسان‎ها مي‎باشد و انسان‎ها را از هرگونه فساد و تباهي پاک مي‎گرداند. بنابر آيه نوزدهم سوره مبارکه آل عمران که مي‎فرمايد «إنَّ الدّينَ عِندَ اللّهِ الإسلامُ» (مسلماً دين در نزد خدا اسلام است) (آل عمران: 19/3) دين اسلام به عنوان يک دين واقعي معرفي شده است.

ج) پرهيز از دوستی کردن با افراد ناباب

پرهيز کردن از دوستي با افراد ناباب را مي‎توان يکي از راهکارهاي جلوگيري از بسياري از انحرافات خصوصاً بي‎حجابي دانست، چرا که دوستان و اطرافيان انسان تأثير به سزايي در رفتار و کردار او دارند و انسان پس از مدتي، خوي همنشينان خود را تا مقدار چشمگيري پيدا مي‎کند. لذا بايد در انتخاب دوستان بينا بود و از معاشرت با افرادي که انحراف اخلاقي دارند، جدّاً خودداري کرد.شاعر در اين‎باره مي‎فرمايد:

دوست تو از تو به بايد تا تو را عقل و دين بيافزايد.

د) امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف و نهي از منکر از فروع بوده و راهکار ديگري براي جلوگيري از گسترش بي‎حجابي در جامعه است و در روايات اسلامي و کتب حديثي معتبر شيعه احاديث بسياري در باب آن آمده است. که خود دلالت بر اهميّت بالاي آن دارد.

امام سجاد (ع) دراين باره مي‎فرمايد: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَي مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ وَفِّقْنَا فِي يَوْمِنَا هَذَا وَ لَيْلَتِنَا هَذِهِ وَ فِي جَمِيعِ اَيَّامِنَا لِاسْتِعْمَالِ الْخَيْرِ، وَ هِجْرَانِ الشَّرِّ، وَ شُكْرِ النِّعَمِ، وَ اتِّبَاعِ السُّنَنِ، وَ مُجَانَبَهِ الْبِدَعِ، وَ الْاَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ، وَ النَّهْيِ عَنِ الْمُنْكَرِ، وَ حِيَاطَهِ الْإِسْلَامِ، وَ انْتِقَاصِ الْبَاطِلِ وَ إِذْلَالِهِ، وَ نُصْرَةِ الْحَقِّ وَ إِعْزَازِهِ، وَ إِرْشَادِ الضَّالِّ، وَ مُعَاوَنَه الضَّعِيفِ، وَ إِدْرَاكِ اللَّهِيف » (بار خدايا بر محمّد و آل او درود فرست، و ما را در اين روز و اين شب و همه روزهامان توفيق عطا فرما براي انجام نيكي و دوري از بدي و سپاسگزاري از نعمتها و پيروي از سنّتها [واجبات و مستحبّات] و ترك بدعتها [احداث چيزهايي در دين كه از دين نيست] و امر به معروف و نهي از منكر و حفظ و نگهداري (اصول و فروع) اسلام، و نكوهش باطل و نادرستي و خوار نمودن آن، و ياري حق و گرامي گردانيدن آن، و راهنمائي گمراه، و كمك ناتوان، و رسيدن به فرياد ستم رسيده.» (صحيفه سجاديه، دعاي 18).

از پيامبر اکرم (ص) روايت شده است که فرمودند: «إِذَا تَرَكَ امْرُوٌ الْاَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْيَ عَنِ الْمُنْكَرِ فَلْيَاْذَنْ بِوِقَاعٍ مِنَ اللهِ جَلَّ اسْمُهُ» (هر گاه امّت من امر به معروف و نهي از منكر را ترك كند، بايد خود را آماده عذابي از جانب خداوند بزرگ سازد) (محمد بن علي بن بابويه، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص: 255).

اين احاديث و احاديث بسيار ديگري که در کتب حديثي درباره امر به معروف و نهي از منکر روايت شده است دلالت بر اهميّت بالاي آن در دين مبين اسلام دارد.

ه) ياد مرگ

ياد مرگ باعث جلوگيري از انجام بسياري از گناهان اعم از بي‎حجابي و غير آن مي‎شود. در باب ياد مرگ و قبر و قيامت احاديث بسيار زيادي وجود دارد، حتي در برخي از احاديث ديدار اهل قبور بسيار پيشنهاد شده است چرا که اين کار‎ها باعث مي‎شود که انسان خود را دريابد و بداند که اين دنيا مزرعه آخرت است و اگر غفلت ورزد، ديگر فرصت جبراني نخواهد بود و در روز جزاء رو سياه خواهد گشت. بنابراين اگر انسان هميشه به ياد آخرت خود باشد هيچگاه دچار انحراف نخواهد شد. امام سجّاد (ع) در مناجات‎هاي خود در اين‎باره مي فرمايند: «اي خداوند، ما را از فريب سراب آرزوها به سلامت دار و از شر و فساد آن ايمني بخش و مرگ را در برابر ما بدار و روزي مباد كه از ياد مرگ غافل باشيم» (صحيفه سجّاديه، دعاي 40).

و) معرفی فلسفه حجاب برای جامعه

افرادي که مي‎دانند اهميت حجاب در دين مبين اسلام چقدر است، و از مقام بالاي آن خبر دارند بايد براي ساير افراد نيز اين امر را روشن سازي کنند و فلسفه حجاب را براي جامعه تبيين نمايند تا مردم از اهميّت بالاي آن خبر داشته باشند، چرا که بسياري از افراد، حجاب را يک امر بي‎خود تلقي مي‎کنند و آن را سبک مي‎شمارند و به آن چندان توجّهي ندارند و همه اينها به اين خاطر است که از مقام و ارزش والاي آن در جامعه خبر ندارند.

از اميرالمؤمنين (ع) روايت شده است که مي‎فرمايند: «اَفْضَلُ الْعِبَادَهِ الْعَفَاف» (برترين عبادت‎ها حجاب است). (محمّد بن يعقوب کليني، الكافي [ط - الإسلامية]، ج 2، ص: 79).

اين حديث و احاديث معتبر بسيار ديگري که در باب ارزش حجاب و عفاف آمده، مؤيّد مقام والاي آن در اسلام است.

روحانيّون و علماي اسلام، در دين اسلام داراي مقام والايي بوده و به عنوان مبلّغان دين مبين اسلام نقش بسيار زيادي در حفظ و نگهداري ارزش‎هاي اسلامي دارند، تا حدي که پيغمبر اکرم (ص) در حديثي گهربار در اين‎باره مي‎فرمايند: «علماء امّتي افضل من انبياء بني إسرائيل» (علماء امّت من از انبياء بني اسرائيل برترند). (محمّد بن محمّد مفيد، كتاب المزار- مناسك المزار [للمفيد]، المقدمة، ص: 6). اين حديث گهربار در کتب معتبر حديثي شيعه به کرّات به چند صورت روايت شده است و همه اينها دلالت بر معتبر بودن سند آن مي‎کند. بنابراين، علماء و روحانيّون مي‎توانند با فرهنگ سازي حجاب اسلامي در جوامع اسلامي نقش بسيار زيادي درحفظ و نگهداري آن داشته باشند.

نتيجه گيری

پس از ارائه مطالبي درباره چيستي حجاب، درباره اهميت بالاي حجاب در دين مبين اسلام بحث شد و احاديثي نيز در باب آن آورده شد. سپس به بحث درباره ريشه‎ها و عوامل بي‎حجابي در جامعه اسلامي پرداخته شد و بعضي از اين عوامل ذکر شد که عبارت بودند از: فيلم‎هاي مبتذل ماهواره‎اي، عدم تربيت صحيح فرزندان در محيط خانواده، تبعيّت از فرهنگ اروپايي و آمريکايي، حضور پررنگ افراد بي‎حجاب در جامعه، يقين نداشتن به وجود دنيايي به نام برزخ، فخر فروشي در کثرت زيبايي. سپس درباره عوامل و راهکار‎هاي جلوگيري از گسترش بي‎حجابي در جوامع اسلامي مطالبي به ميان آمد و برخي از اين عوامل نيز بيان شد. در آخر نيز درباره نقش علما و روحانيون در حفظ ارزش‎هاي اسلامي مطالبي گفته شد.

نتيجه کلي که از اين مطالب به دست مي‎آيد اين است که حجاب و عفاف از ارزش‎هاي اسلامي مي‎باشد و در حفظ بنيان خانواده تأثير بسياري دارد و نزد خداوند متعال و در دين اسلام مقام و مرتبه بالايي دارد و احاديث بسياري در باب آن در کتب حديثي از ائمه معصومين (عليهم السّلام) آمده است. در قرآن کريم نيز که يک کتاب آسماني است به آن اشاره شده است.

   روزنامه كيهان، شماره 21659 به تاريخ 10/4/96، صفحه 8 (معارف)