مرورگر شما از جاوا اسکریپت پشتیبانی نمی کند. این مسئله ممکن است باعث ایجاد عملکرد غیر صحیحی در سایت گردد.
بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی
خانه
درباره ما
تماس با ما
جستجو
بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی
جستجو
موضوعات
منو
اطلاع رسانی های علمی
معرفی کتاب
تاریخ
تبلیغ
تعلیم و تربیت
حدیث
دین
سیاسی
قرآن
مدیریت
فلسفه
اهل بیت
مهدویت
آداب و احکام اصناف
عمومی
فقه
اخلاق
مجموعه پرسش ها و پاسخ های دانش آموزی
مطالب نقد شده
نقد فیلم و سینما
نقد فیلم
معارف فیلم
تاریخ سینمای ایران
سینمای ایران
سینمای جهان
اندیشه
تلویزیون
مصاحبه ها
علمی
مذهبی
زندگی نامه
سیاسی
اجتماعی
اخلاقی
نشست ها وهمایش ها
معرفی نرم افزار
معرفی نشریات
معرفی مراکز پژوهشی
زندگی نامه
یادداشتها
بانک پژوهشگران وفرهیختگان
زندگی نامه فرهیختگان
معرفی پژوهشگران
اخبار
فرهنگی
حوزه و دانشگاه
اعتقادی
سیاسی
اجتماعی
جامعه
اخبار عمومی
خبرگزاری ها
معرفی سایت ها
پایگاه های علمی
پایگاه های مذهبی
پایگاههای عقائد
پایگاههای فرهنگی
پایگاههای جامع موضوعات
پایگاههای اندیشمندان اسلامی
پایگاه های پاسخ گویی به سوالات
پایگاه های پاسخ گویی به احکام شرعی
پایگاه های تاریخی
پایگاه های آموزشی
اطلاعیه
بانک محتوای تبلیغ
محتوای تبلیغی
سیره اهل بیت علیهم السلام
تربیت در قرآن
شرح جامع نهج البلاغه
مشاوره اسلامی
خانواده
پاسخ به شبهات
اخلاق
حکایات
منبرهای شما
معارف نهج البلاغه
نهج البلاغه
اخلاق وتربیت اسلامی
اخلاق اسلامی
تربیت اسلامی
معارف اسلامی
حلال و حرام
قرآن شناسی
مباحث تفسیری
معرفت در اسلام
ویژگی ایمان ومؤمن
مصادیقی از سبک زندگی اسلامی
علل وعوامل ترس از مرگ
شیطان از منظرقرآن و روایات
دین وجامعه دینی
دنیاو آخرت
تعاون و بررسی مسأله اعانه
توبه و امید به مغفرت
اهتمام به عمر انسان در اسلام
خداشناسی
امامت و ولایت
خطبه فدکیه و فضایل حضرت زهرا (س)
ویژگی های انتظارو عصر ظهور
زیارت و توسل
شرح خطبه قاصعه
فضایل پیامبر (ص) و اهل بیت (ع)
سیره معصومین (ع)
محبت اهل بیت (ع)
مقامات اهل بیت (ع)
ویژگی ولایت اهل بیت (ع)
راه توشه عاشورائیان
روضه ها
ذکر مصیبت پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم
ذکر مصیبت فاطمه الزهراء سلام الله علیها
ذکر مصیبت امیرالمومنین علیه السلام
ذکر مصیبت امام حسن مجتبی علیه السلام
ذکر مصیبت امام حسین علیه السلام
ذکر مصیبت امام سجاد علیه السلام
ذکر مصیبت امام باقر علیه السلام
ذکر مصیبت امام صادق علیه السلام
ذکر مصیبت امام موسی علیه السلام
ذکر مصیبت امام رضا علیه السلام
ذکر مصیبت امام جواد علیه السلام
ذکر مصیبت امام هادی علیه السلام
ذکر مصیبت امام حسن عسکری علیه السلام
ذکر مصیبت متفرقه
آموزش تبلیغ
آموزش فن خطابه
آموزش کلاسداری
روش بیان احکام
سیره تبلیغی علماء وارسته
سیره تبلیغی معصومین
کاربرد جامعه شناسی در تبلیغ
مقالات اخلاق و آداب در تبلیغ
مهارت های آموزش معارف اسلامی
روش تحقیق و منبع شناسی
ویژه نامه ها
ویژهنامه دهه آخر صفر
ویژهنامه محرم
ویژه نامه ماه رجب
رمضان؛ماه نیایش ودعا
اطلاعیه
احادیث موضوعی
عبرهای نجات بخش
سعادت در زیادها
شقاوت در زیادها
سخنرانی ها
سخنران ها
سخنرانی موضوعی
بانک مقالات
نوع مقاله
پژوهشی
نشریات
پاسخ به سوالات
احکام
احکام
جنبشهای معنوی نوپدید
سبک زندگی اسلامی
تربیت دینی
تاریخ
اسلام
ایران
تاریخ اسلام
تاریخ ایران
تاریخ انقلاب
سیاسی
تاریخ اسلام
اسلام
ایران
تاریخ انقلاب
علوم سیاسی
اجتماعی
زن و خانواده
فرهنگی
ارتباطات
جامعه شناسی
روانشناسی
پیشوایان معصوم
حدیث
فقه
اعتقادی
اخلاق
اندیشه ها و مکاتب
رذایل
فضائل
مبانی علم اخلاق
نامه های اخلاقی
پند و اندرز
حکایات
مدیریت
مدیریت و فقه اسلامی
خلاصه کتب مدیریت
مدیریت اسلامی
آینده پژوهی
مدیریت آموزشی
مدیریت زمان
اقتصاد
فرق و مذاهب
فرق شیعی
فرق غیر شیعی
ادیان
ابراهیمی
غیر ابراهیمی
علوم قرآنی
علوم حدیث
فلسفه
محض
مضاف
فلسفه اسلامی
کلام
اسلامی
جدید
فقه و اصول
حقوق
منتخب نشریات
ارتباطات
فصل نامه تربیت تبلیغی
پيش شماره اول فصلنامه مطالعات معنوی
پيش شماره 2 فصل نامه تربیت تبلیغی
شماره اول فصل نامه تربیت تبلیغی
شماره دوم فصل نامه تربیت تبلیغی
شماره سوم و چهارم فصل نامه تربیت تبلیغی
شماره پنج و شش فصل نامه تربیت تبلیغی
فصلنامه مطالعات معنوی
پيش شماره اول فصلنامه مطالعات معنوی
پيش شماره 2 فصلنامه مطالعات معنوی
شماره اول فصل نامه مطالعات معنوی
شماره دوم فصل نامه مطالعات معنوی
شماره سوم فصل نامه مطالعات معنوی
شماره چهارم و پنجم فصل نامه مطالعات معنوی
شماره ششم فصل نامه مطالعات معنوی
شماره هشتم و نهم فصلنامه مطالعات معنوی
شماره دهم فصلنامه مطالعات معنوی
فصل نامه سبک زندگی
علوم تربیتی
آئین دوست یابی
خانواده
پرسش و پاسخ
تقویم عبادی
اعمال شب
اعمال شبانهروز
ولادت
شهادت
اعمال ماه ها
اعمال روز
اعمال ماه محرم
اعمال ماه رمضان
اعمال ماه شعبان
اعمال ماه رجب
چند رسانه ای
آلبوم تصاویر
علماء
شخصیتهای برجسته
اماکن
رهبران دینی
انقلاب
جبهه و جنگ
مقاومت
مناسبتها
آرشیو فیلم
سخنرانی
مداحی
مذهبی
آرشیو صوت
مداحی
مذهبی
سخنرانی
علمی
مولودی
اخلاقی
مرثیه
ادعیه
متفرقه
قرآن
معرفی نرم افزار
احادیث
سخنوری
آیات قرآن
صبر
کمک کردن
اخلاق و رفتار
اعمال دینی
فرهنگ علوم انسانی و اسلامی
اقتصاد
اقتصاد خرد
اقتصاد کلان
اقتصاد مالی و بخش عمومی
اقتصاد کشاورزی و منابع طبیعی
اقتصاد توسعه
اقتصاد اسلامی
اقتصاد و ریاضی
تجارت بین الملل
مکاتب اقتصادی
پول و بانکداری
علوم تربیتی
تکنولوژی آموزشی
تحقیقات آموزشی
فلسفه تعلیم و تربیت
علوم کتابداری و اطلاع رسانی
روانشناسی تربیتی
مشاوره و راهنمایی
کودکان استثنایی
مدیریت آموزشی
برنامه ریزی درسی
پیش دبستانی و دبستان
مدیریت
مدیریت صنعتی
مدیریت تحول
فرهنگ سازمانی
مدیریت استراتژیک
نظریه های مدیریت
مدیریت منابع انسانی
مدیریت عمومی
مبانی سازمان و مدیریت
مدیریت بازرگانی
مدیریت دولتی
مدیریت رفتارسازمانی
مدیریت فرهنگی
روانشناسی
روانشناسی عمومی
روانشناسی بالینی
روانشناسی رشد
روانشناسی شخصیت
روانشناسی فیزیولوژیک
روانشناسی یادگیری
روانشناسی صنعتی و سازمانی
روانشناسی اجتماعی
آسیب شناسی روانی
روان سنجی
روان شناسان نامدار
فرا روانشناسی
بهداشت روان
منطق
ارتباطات
جامعه شناسی
ادبیات فارسی
ادبا و نویسندگان
بلاغت
نظم
نثر
تاریخ
تاریخ اسلام
تاریخ ایران
فلسفه تاریخ
علوم سیاسی
مسائل ایران
اندیشههای سیاسی
روابط بینالملل
ادبیات عرب
ادیان و فرق
ادیان ابراهیمی - یهودیت
ادیان ابراهیمی - مسیحیت
ادیان غیرابراهیمی
فقه و اصول
فلسفه
فلسفه علم
فلسفه اسلامی
فلسفه غرب
فلسفه اخلاق
کلام
کلام اسلامی
کلام جدید
قرآنپژوهی
انسان شناسی
پیامبر شناسی
امام شناسی
هستی شناسی
معاد شناسی
خدا شناسی
قصص و تاریخ
اخلاق
احکام و فقه
علوم قرآنی
تاریخ تفسیر و مفسران
تاریخ قرآن
علوم حدیث
درایه حدیث
پیش زمینه حدیث
اصطلاحات حدیث
رجال
اخلاق
فضائل
رذائل
عرفان
نظری
عملی
فرق و مذاهب
خوارج (غیرشیعی)
تصوف (غیرشیعی)
اصحاب حدیث (غیرشیعی)
اشاعره (غیرشیعی)
ماتریدیه (غیرشیعی)
وهابیت (غیرشیعی)
غلات (غیرشیعی)
سایر فرق اهل سنت
معتزله (غیرشیعی)
مرجئه (غیرشیعی)
مشترک
کیسانیه (شیعی)
اثنا عشریه (شیعی)
زیدیه (شیعی)
اسماعیلیه (شیعی)
واقفیه (شیعی)
غالیان (شیعی)
بهائیت (شیعی)
اهل حق (شیعی)
نصیریه (شیعی)
سایر فرق شیعی
اصول فقه
فقه
عبادات
معاملات
ملحقات
حقوق
آیین دادرسی
جرم شناسی
حقوق بشر
مالکیت فکری
حقوق بینالملل
حقوق عمومی
حقوق جزا و جرمشناسی
حقوق خصوصی
ویترین
یادداشتها
تست
نقش زن در زمینهسازی ظهور (قسمت اول)
8 بهمن 1386, 0:0
همه انسانها در برابر امام عصرِ خود مسئول هستند و برای زمینهسازی ظهور آن حضرت وظایفی را بر عهده دارند. زنان علاوه بر نقش عمومی که همة انسانها عهدهدار هستند، میتوانند در مواردی به طور خاص ایفای نقش نموده و زمینههای ظهور را فراهم نمایند و این مسئله، اهمیت نقش زنان را در زمینهسازی ظهور روشن مینماید. برای دستیابی به این مهم، شناخت جایگاه زن در ابعاد مختلف لازم است تا بتوان در پرتو آن به چگونگی تأثیرگذاری زن در ابعاد گوناگون پرداخت. در این نوشتار برای پاسخگویی به کیفیت نقش زنان در زمینهسازی ظهور، ضمن استفاده از کتابهای روایی و تحلیلی، برای استفادة بهتر از نظرات موجود، با مراجعه به سایتهای اینترنتی مرتبط با مهدویت و جستوجو در مقالات، فصلنامهها و ... سعی شده است تا ارائه مطالب به صورت توصیفی ـ تحلیلی از پویایی هر چه بیشتر برخوردار گردد.
نقش زن در زمینهسازی ظهور (قسمت اول)
نقش زن در زمینهسازی ظهور (قسمت اول) زنان علاوه بر نقش عمومی که همة انسانها عهدهدار هستند، میتوانند در مواردی به طور خاص ایفای نقش نموده و زمینههای ظهور را فراهم نمایند و این مسئله، اهمیت نقش زنان را در زمینهسازی ظهور روشن مینماید. برای دستیابی به این مهم، شناخت جایگاه زن در ابعاد مختلف لازم است تا بتوان در پرتو آن به چگونگی تأثیرگذاری زن در ابعاد گوناگون پرداخت. مقدمه در دوران غیبت و پنهان زیستی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف باورمندان مهدویّت دارای رسالت و مسئولیت خطیری میباشند. منتظران واقعی و راستین در جامعه منتظران جهت نیل به جامعه ایدهآل مهدوی از پای ننشسته و با تلاش و کوشش مضاعف و با ارائه برنامه و راهکارهای تبلیغی، زمینه شوق و علاقه مردم را جهت درک ظهور و آمدن حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف دوچندان میکنند. منتظران واقعی با اجرای دو مسئولیت در جامعه زمینة تحقق ظهور را تسهیل مینمایند، نخستین مسئولیت که شاید مهمترین نیز باشد همان خوداندیشی و خودسازی است؛ یعنی منتظِر واقعی قبل از آنکه به فکر دیگران باشد (دگراندیشی داشته باشد) باید با احیای شاخصه های مهدی پسند و مزین شدن به خصال نیک و اخلاق اسلامی خود را در زمره یاران واقعی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف قرار دهد. دومین مسئولیت بعد از خوداندیشی، دگراندیشی میباشد. در این مسئولیت، منتظِر واقعی با تبلیغ و اشاعه فرهنگ ناب مهدوی در میان منتظران، عشق و علاقه آنان را نسبت به امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و ظهور او بر میانگیزاند و مردم را نسبت به آمدن حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و تشکیل حکومت جهانی تشنه و مشتاق مینماید. در این میان نقش زنان ـ که جمعیت انبوهی از مردم را تشکیل میدهند ـ نقش خطیر و مهمی است؛ زیرا قلمرو و نفوذ زنان در جامعه و ابعاد مختلف آن، دارای گستره وسیعی میباشد؛ یعنی علاوه بر جامعه، در خانواده و مدرسه و… جهت تربیت نسل منتظِر و پرورش یاران خاص حضرت، نقش بینظیر و بیبدیلی را بر عهده دارند. از این رو زنان منتظِر به خاطر جایگاه مهم اجتماعی، و خانوادگی در صورت انجام صحیح مسئولیت، منتظران و جامعه منتظران را به سوی جامعه ایدهآل مهدوی سوق خواهند داد. زمینهسازی: مقدمه چینی، آماده ساختن استعداد و تهیه مقدمات برای منظوری را زمینهسازی گویند[1]. ظهور در لغت: آشکار شدن چیز پنهان[2]، پدیدار شدن و هویدایی را گویند[3]. ظهور در مباحث مهدویت به معنای ظاهر شدن حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف پس از زیستن طولانی، جهت برپایی حکومت عدل جهانی است. نکته مهم در ظهور، مسبوق بودن آن به غیبت است.[4] نقش: کنایه از طرح تازه افکندن و صورت نو ظاهر ساختن میباشد.[5] اجتماع در لغت: کاری که به اجتماع و به همگان بستگی داشته باشد، آنچه مربوط به گروهی که با هم زندگی میکنند، باشد[6]. اجتماع در اصطلاح، «در گستردهترین معنا، آنگونه که در مورد انسانها به کار برده میشود، هر نوع رفتار یا نگرشی است که از طریق تجربة حال یا گذشته از رفتار سایر مردم (مستقیم یا نامستقیم) تأثیر پذیرفته باشد، یا اشاره به رفتاری است که به سوی مردم جهتگیری شده باشد.[7] فرهنگی در لغت: به چیزی گفته میشود که منسوب به فرهنگ باشد و فرهنگ به معنای دانش، علم، معرفت و یا مجموعة آداب و رسوم گفته میشود[8] . فرهنگ در اصطلاح، «شامل الگوهایی است؛ آشکار و نا آشکار از رفتار و برای رفتار که به واسطة نمادها حاصل میشود و انتقال مییابد؛ نمادهایی که دستآوردهای متمایز گروههای انسانی و از جمله تجسمهای آنها را در کار ساخت تشکیل میدهند. هستة اصلی فرهنگ، شامل عقاید سنتی و به خصوص ارزشهای وابسته به آنهاست».[9] سیاسی در لغت: «منسوب به سیاست؛ و سیاست، حکم راندن به رعیت و اداره کرن امور مملکت و حکومت کردن را گویند».[10] سیاست در اصطلاح، «یک برنامة پیش اندیشیدنی برای هدفها و طرز عملهاست. فرایند سیاست، عبارت است از ضابطهمندی، اعلام و به کار بستن تقاضاها و چشمداشتها».[11] اقتصادی در لغت: «منسوب به اقتصاد»[12] را گویند. اقتصاد در اصطلاح، اینگونه تعریف شده است: «علم اقتصاد، رفتار انسان را در ارتباط با وسایل کمیاب که موارد استعمال گوناگون دارند، به اهداف معین، همچون حداکثر کردن درآمد، مطالعه میکند و این مطالعه معمولاً با به کارگیری دادههای قیمت درمقایسه، انجام میشود. اما انتخاب میان اهداف معین معمولاً مستلزم انتخاب میان ارزشها و سیاستهای اجتماعی است».[13] 1. دیدگاهها در مورد زمینهسازی در روایات اسلامی، مطالب بسیاری درمورد انتظار و فرج آمده و به منزلة بهترین اعمال معرفی گردیده است. رسول گرامی اسلام صل الله علیه و آله و سلم میفرماید: بهترین اعمال امت من، انتظار فرج (گشایش) خداوند عزوجل است. [14] همچنین فرمودهاند: بهترین عبادت، انتظار فرج است. [15] برداشتهای متفاوت از مفهوم انتظار، موجب گردیده تا نظرات متفاوت و متضاد رخ بنماید و بر اساس این برداشتها، تکالیف متفاوتی ارائه شود. برای روشنشدن وظیفة شیعیان و منتظران واقعی حضرت، بررسی نظریات و دیدگاهها و در نهایت روش صحیح آن ضروری به نظر میرسد. 1 ـ 1. زمینهسازی منفی عدهای انتظار فرج را به این معنا دانستهاند که جامعه بایستی به حال خود رها شود و نباید به فساد آن توجهی نشان داد تا زمینة ظهور ـ که دنیایی پر از ظلم و فساد است ـ فراهم آید. عدهای فراتر از این عقیده معتقدند نه تنها نباید جلوی فساد و گناهان را گرفت، بلکه بایستی به آنها دامن زد تا هر چه بیشتر زمینة ظهور حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف فراهم آید.[16] این انتظار همواره مورد مذمّت و سرزنش قرار گرفته است؛ چرا که منجر به تعطیل شدن حدود و مقررات اسلامی گشته و با موازین اسلامی و قرآنی سازگاری ندارد.[17] 2 ـ 1. عدم زمینهسازی برخی با تمسک به بعضی روایات، مانند «هر علم و پرچمی قبل از ظهور قائم، باطل است»، هرگونه زمینهسازی و تشکیل حکومت را باطل و بر خلاف اسلام میدانند و آن را در راستای بسته شدن باب مهدویت برشمردهاند. از این جمله میتوان به انجمن حجتیه اشاره نمود که به وسیلة شیخ محمود ذاکر زادة تولایی، معروف به شیخ محمود حلبی (1279 ـ 1376ه ـ .ش) تأسیس شد و پس از انقلاب اسلامی نیز به دلیل تضاد افکار آنان با انقلاب اسلامی، نه تنها با آن همکاری نکردند، بلکه در مواردی با آن مقابله نیز میکردند. این گروه در پی سخنرانی حضرت امام خمینی قدس سره مبنی بر مذمت کسانیکه معتقد به زیاد شدن فساد برای ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف بودند طبق بیانیهای به طور رسمی انحلال خود را اعلام کرد.[18] این گروه هیچ مسئولیتی را متوجه مردم نمیدانند، بلکه تنها، دعا را برای ظهور حجت، لازم میدانند. 3 ـ 1. زمینهسازی مثبت «زمینهسازی مثبت» را باید در معنای «انتظار سازنده» جستوجو نمود. انتظار سازنده، همان انتظار راستینی است که به عنوان «با فضیلتترین عبادت» یاد شده است[19]. در طول یازده سده غیبت کبری امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف درخشانترین چهرهای که به این «انتظار سازنده و زمینهسازی مثبت» جلوة خاص بخشیده است، حضرت امام خمینی قدس سره ربوده که با طرح اندیشة حکومت اسلامی در عصر غیبت، به «انتظار»، معنا و مفهوم تازهای بخشید. ایشان ضمن مقابله با دیدگاههایی که انتظار را «تن دادن به وضع موجود» میدانستند، فرمودند: انتظار فرج، انتظار قدرت اسلام است و ما باید کوشش کنیم تا قدرت اسلام در عالم تحقق پیدا کند و مقدمات ظهور، انشاءا... تهیه شود.[20] همچنین ایشان معتقد بودند، با گسترش اسلام راستین در جهان و مبارزه با جهانخواران، باید زمینة ظهور منجی موعود را فراهم نمود.[21] مهمترین تفاوت بین مکاتب دینی و غیردینی، امید به آیندهای روشن است که در افراد، ایجاد انگیزة تحرک مینماید. تجلی این امید در مکتب تشیع در ظهور منجی موعود، مهدی صاحبالزمان عجل الله تعالی فرجه الشریف بوده و تحرک به سوی آن در «انتظار سازنده» نهفته است. بنابراین، انتظار به معنای «فراهم آوردن زمینههای ظهور، ظلمستیزی به مقدار توان و آمادگی برای ظهور حضرت»[22] میباشد، این زمینهسازی به مثابه ضرورت اسلام و قرآن مطرح، و وظیفة تمام مسلمین میباشد. دلایل عقلی و نقلی، ما را به این صحیح رهنمون میسازد؛ زیرا مسلمانی که خود را پایبند احکام اسلام میداند، اجازه نمیدهد هیچ یک از آیات و روایاتی که دربارة امر به معروف و نهی از منکر، حدود و دیات، جهاد، کمک به محرومان، چگونگی برخورد با ظلم و عدم تسلیم در برابر ستم و ... میباشند، تعطیل و عمل نشود[23]. 2. زمینهسازی و جایگاه زنان زمینهسازی و آمادگی برای ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در روایات، بیانگر اهمیت نقش مردان و زنان مؤمن است. رسول خدا میفرماید:[24] «گروهی از مردمِ مشرق، بیرون آمده برای ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف زمینهسازی میکنند، یعنی سلطنت ایشان را فراهم میسازند».[25] به گواه دیگر روایات، ایرانیان نقش بزرگی در زمینهسازی ظهور حضرت دارند و این روایات، ضمن بشارت، هشداری به وظیفة سنگین ایران اسلامی نیز میباشد. زمینهسازان انقلاب جهانی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، منتظران راستینی هستند که در انتظار حضرت حجت عجل الله تعالی فرجه الشریف روز شماری میکنند و در این زمینه، جنسیت معنایی ندارد؛ تنها تفاوت، به چگونگی کارآیی هر یک از مردان و زنان برمیگردد. در نظام اسلامی، زن و مرد از نظر حقیقت وجودی یکسان هستند و ملاک برتری انسانها در تقواست.[26] چنانکه خداوند میفرماید: «گرامیترین شما نزد خدا با تقواترین شماست»[27] و معیار پاداش انسانها بر اساس عمل صالح است و تفاوتی بین زن و مرد نمیباشد. همچنین در جای دیگری میفرماید: «و هر کس کار شایسته کند ـ چه مرد باشد یا زن ـ در حالی که ایمان داشته باشد، در نتیجة آن داخل بهشت میشود».[28] صرفنظر از حقیقت وجودی انسانها، نمیتوان تفاوتهای ظاهری و جسمی و روانی مرد و زن را نادیده گرفت. هر یک طبق نظام خلقت، دارای جایگاه ویژهای میباشند؛ بنابراین قراردادن هر یک در جایگاه صحیح خود موجب رشد و شکوفایی آنها میگردد. آشنایی با وظایف منتظران واقعی و عمل به آنها در سطح افراد و جامعه، موجب اصلاح جامعه میگردد و مقدمات ظهور را مهیا میسازد و آگاهی لازم را در پیروان و یاران راستین او فراهم میآورد. بنابراین وظیفة هر مسلمان مدعی، حمایت ولایت است که با وظایف خود آشنا گردد و درصدد عمل به آنها برآید. 1 ـ 2. نقش زنان در تاریخ زندگی امام مواردی که برای فرد منتظر برشمرده میشود، برای زن و مرد یکسان است. ولی آنجا که بحث چگونگی زمینهسازی پیش میآید، زنان در زیر ساختها قرار میگیرند. امام خمینی رحمه الله علیه دربارة زنان میفرمایند: «زن، مربی جامعه است. از دامن زن انسان پیدا میشود. مرحلة اول مرد و زن صحیح، از دامن زن است. مربی انسانها، زن است».[29] نقش زیربنایی زن در تولد و رشد صاحبالامر عجل الله تعالی فرجه الشریف، مشهود است که از هنگام تکوین و تولد ایشان آغاز، و سپس با طی مراحل رشد، زمینههای امامت ایشان فراهم میگردد. آمادگی نرجس خاتون برای همسری با امام حسن عسکری علیه السلام از آن جمله است که با تحمل سختیها همراه بود. در حالی که نرجس خاتون در قصر پدر به عنوان ملکه، امکانات بسیاری در اختیار داشت. ولی دلبستگی او به امام حسن عسکری علیه السلام ـ که قطعاً از صفای دل او نشأت میگرفت ـ موجب شد تا رنج اسارت را بپذیرد و با حفاظت و صیانت از حریم خود به وصال یار برسد[30]. مرحلة دیگر زمینهسازی را میتوان در پرورش نرجس خاتون نزد عمه بزرگوار[31] امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف جستوجو نمود؛ هنگامی که برای تعلیم آداب اسلامی از محضر آن بزرگوار استفاده مینمود؛ چرا که تکوین و رشد امام، علاوه بر صلب شامخ، نیازمند رحم پاک میباشد. و اینها بیانگر نقش اساسی زنان در زمینهسازی و مقدمات پیش از تکوین، هنگام حمل و سپس به دنیا آمدن امام میباشد که دور از چشم همگان، جز عدهای خواص صورت پذیرفت. با آغاز امامت امام در دوران غیبت صغری نیز مردم با مراجعه به مادر امام حسن عسکری علیه السلام که معروف به جده بود، به حل مشکلات خود میپرداختند و این مسئله، حضور زنان در زمینههای اجرایی را گوشزد مینماید.[32] بنابراین زنان قبل و بعد از غیبت امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف در عرصههای مختلف برای حضرت زمینهسازی میکردند و همچنان این سیره ادامه دارد. 3. محدودة زمینهسازی فردی مؤمنین حقیقی کسانی هستند که ایمان آنها با عمل صالح پیوند خورده است. نمایانگر این مهم، بیان آیاتی است که در آنها حدود 49 بار عبارت (الذین آمنوا ) و (عملوا الصالحات ) در قرآن کریم، همراه هم آمده است. البته ایمان و عمل صالح بدون ولایت ائمه علیهم السلام و بیزاری از دشمنان آنها محقق نخواهد شد. ابوبصیر بیان میکند: امام صادق علیه السلام روزی فرمود: آیا به شما در مورد چیزی خبر ندهم که خداوند عزوجل عملی از بندگان را بدون آن قبول نمیکند؟ گفتم: آری، فرمود: شهادت به اینکه جز خدای یگانه خدایی نیست و اینکه محمد صل الله علیه و آله و سلم بندة او و رسول اوست و اقرار بدآنچه خدا به آن امر نموده است و ولایت و دوستی ما و برائت و بیزاری از دشمنان ما، یعنی خصوص ما ائمه علیهم السلام و تسلیم ایشان شدن و ورع اجتهاد و طمأنینه و تلاش و انتظار قائم را داشتن.[33] 1. حیطة شناخت که تجلیگاه بینش انسانها میباشد؛ 2. حیطه عاطفه که گرایشات انسانی را جهت میبخشد؛ 3. حیطة رفتار که اعمال و کردار آدمی را شکل میدهد. 1 ـ 3. حیطة شناخت اگر انسان خود را شناخت، به معرفت پروردگار نائل خواهد آمد و از جمله ویژگیهای زمینهسازان ظهور، شناخت حقیقی خداوند متعال است. حضرت علی علیه السلام در این باره فرمودهاند: «مردان مؤمنی که خدا را در کمال شایستگی شناختهاند و ایشان، یاوران مهدی در آخرالزماناند.» [34] پس از شناخت خدای متعال، شناخت حجت و امام او در روی زمین برای هدایت انسانها از مهمترین وظایف مؤمنان محسوب میشود؛ چرا که «هر کس امام زمانش را نشناسد به مرگ جاهلیت مرده است».[35] شناخت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف به سبب ویژگیهای خاصی همچون ولادت پنهان، زیست پنهان، امتحانات سخت و دشوار و ... از اهمیتی دو چندان برخوردار است.[36] کسی که خود را مهیای ظهور حضرت میسازد درمرحلة اول با شناخت صحیح، انگیزة لازم ایمان و عمل صالح را به دست میآورد و این شناخت، زمینهساز اقدامات بعدی در زمینة گرایشات و کردار فردی است. کسب معرفت صحیح به دریافت عقلی افراد باز میگردد. البته باید توجه داشت مراد از عقل در این موارد، عقل اجتماعی و درکارهای اجرایی نیست که معمولاً برترین آن به مردان نسبت داده میشود؛ بلکه مراد، عقلی است که با آن به کسب کمالات پرداخته میشود و در این زمینه، مردان و زنان تفاوتی ندارند.[37] بنابراین کسی که به شناخت و معرفت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف ره نیابد، نشانگر آن است که خدای خود را نشناخته است و کسی که خدای خود را نشناسد، از دین گمراه گردیده است.[38] برای درک معرفت صحیح باید از خدای متعال کمک و یاری خواست[39] و چنان که خواهیم گفت ره یافتن زنان در این زمینه از طریق عاطفه و احساسات هموارتر است. 2 ـ 3. حیطة عاطفه دوستی و محبت از شناخت ناشی میشود و شناخت صحیح خدا و ائمه معصومین علیهم السلام ایجاد محبت و مودت مینماید. امام صادق علیه السلام میفرماید: «هر چیزی پایه و اساسی دارد و اساس محبت و دوستی ما شناخت اهلبیت است».[40] بنابراین، محبت نشانة ایمان کامل است. هم چنین امام صادق علیه السلام در مورد قول خداوند متعال که میفرماید: (و من یطع الله و رسوله ) فرمودند: در مورد ولایت علی علیه السلام و ائمه بعد از ایشان است که پس از آن خداوند فرمود: (فقد فاز فوزاً عظیماً ).[41] ولایت به معنای قبول امامت و سرپرستی ائمه علیهم السلام است و وظیفة منتظران نسبت به امام غایب، احترام خالصانه به آن حضرت است که با شنیدن لقب قائم، به احترام آن حضرت بلند شوند[42] و آمادگی خود را برای همراهی حضرت اعلام نمایند. ایجاد ارتباط عاطفی با امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف در زنان بسی آسانتر از مردان میباشد؛ چرا که زنان در بخش دل و قلب و گرایش و جذبه موفقتر از مرداناند[43] و انعطافپذیری زنان در این رابطه بیشتر از مردان است. لذا پس از شناخت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف بهتر و راحتتر میتوانند با او ارتباط روحی برقرار سازند و شاید به همین دلیل مدعیان دروغین ارتباط با امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف از این حربة عاطفی در زنان سوء استفاده میکنند که برای مبارزه با این سوء استفادهها باید کیفیت شناخت و ارتباط صحیح با امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف را در جامعه ترویج نمود. عشق ورزیدن به امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف تنها در ارتباط با آن حضرت خلاصه نمیشود؛ بلکه وجود هر کس که سرشار از عشق امامت و ولایت است، خود را سرا پا مهیای خدمتگزاری برای حضرت مینماید و در زمان غیبت نیز خدمت به یاران حضرت را سر لوحة کارهای خود قرار میدهد.[44] زنان به دلیل ظرافت و گرایش قلبی، دارای انعطاف بیشتر و یا حداقل همسان با مردان در جنبة ذکر میباشند[45] و این ذکر است که موجب تذکر و معرفت الهی میگردد. در جامعة اسلامی، کارهای اجرایی خانواده بر عهدة مرد نهاده شده، اما اساس خانواده که بر مهر و محبت بنا شده است بر محوریت زن میچرخد. اگر زنان جامعة اسلامی، مهر و محبت خدایی را در خانه پیاده نمایند، اساس جامعة اسلامی نیز بر پایة محبت خدا و امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف شکل میگیرد. متمرکز نمودن گرایشات به سوی هدف متعالی خدمتگزاری به امام و یاران آن حضرت، موجب تمرکز افکار و نیروهای آدمی میشود و موجب وحدت شخصیت میگردد.[46] همین امر موجب میشود تا یاران حضرت، افرادی محکم و استوار گردند و براساس آن چه در روایات آمده؛ «قلبهای ایشان همچون پارههای آهن است».[47] این دلها در مقابل دشمنان، سخت و محکم است، ولی برای دوستان پر از محبت و مودّت میباشد. این همان خصوصیتی است که برای یاران پیامبر اعظم صل الله علیه و آله و سلم بر شمرده شده است: (محمد رسولالله و الذین معه اشداء علی الکفار رحماء بینهم ).[48] در دیگر روایات، فضیلت و برتری یاران قائم بر اهل هر زمانی بیان گردیده است. امام سجاد علیه السلام در این باره فرمودهاند: «غیبت دوازدهمین ولی خدا از اوصیاء رسولالله صل الله علیه و آله و سلم و ائمه بعدش ادامه پیدا میکند. ای اباخالد، همانا اهل زمان غیبت امام، به امامت امام غایب معتقد میباشند و در انتظار ظهورش به سر میبرند؛ ایشان با فضیلتترین اهل هر زمانی هستند؛ زیرا خداوند متعال به ایشان عقل و فهم و معرفتی عطا کرده که غیبت، نزد ایشان همچون، مشاهده است».[49] 3 ـ 3. حیطة رفتار رفتار انسان، نمایانگر افکار و عقاید او است. یکی از وظایف مهم منتظران، خودسازی و مراقبت بر رفتار خویشتن است تا در پی آن دیگران و جامعه نیز به رفتار صحیح متمایل شوند. رفتار صحیح، نتیجه گرایشات درست، و گرایشهای صواب در سایة اعتقاد نامناسب ایجاد میشود. امام صادق علیه السلام میفرمایند: «شما صالح نمیشوید تا معرفت پیدا نکنید و معرفت پیدا نمیکنید تا باور و اعتراف نداشته باشید و باور و اعتراف نخواهید داشت تا تسلیم نشوید».[50] رفتار و کرداری از مؤمن منتظر قابل پذیرش است که با قوانین اسلام مطابق باشد. به عبارت دیگر، انسان مؤمن، خود را تسلیم اوامر الهی مینماید و احکام و دستورات الهی را در حد فهم و درک خود به اجرا در میآورد و در مواردی نیز که برای او درکپذیر نیست، گردن مینهد و سرا پا تسلیم اوامر الهی میشود. البته این بدان معنا نیست که تفکر، تعقل و تدبر را کنار گذارد و چشم و گوش بسته هر فرمانی را بپذیرد؛ بلکه باید نسبت به آنچه وظیفة او است، آشنا گردد و با استفاده از ابزار عقل و فهم، درصدد دستیابی به احکام اسلام برآید و چنآنچه در مواردی نسبت به صدور حکمی جزم پیدا نمود، ولی به حکمت آن دست پیدا نکرد، خود را تسلیم اوامر الهی نماید و به دلیل عقل گریزی برخی مسائل به مقابله با آنها نپردازد. امام سجاد علیه السلام، منتظران عصر غیبت را با این صفت میستاید که خداوند متعال به ایشان عقل و فهم و معرفت فراوان عطا کرده است.[51] یکی از عوامل خودسازی، حفظ خویشتن از انجام محرمات الهی است، این فرمایش گوهربار حضرت علی علیه السلام است که میفرماید: «دوری کردن از بدیها بهتر از انجام خوبیهاست».[52] یکی از خطرات جدی که مسلمانان عصر غیبت را تهدید میکند، واقع شدن در فتنهها و آزمایشاتی است که امکان دارد دین آنها را تباه و خراب نماید. امام صادق علیه السلام این خطر را چنین گوشزد میفرمایند: «در آینده مبتلا به شبههای میشوید، بدون وجود نشانه و پرچمی که دیده شود و حضور امامی که هدایت کند، از این وضعیت نجات نمییابد، جز کسی که دعای غریق بخواند». عبدالله بن سنان از آن حضرت سؤال میکند، امام میفرماید: «یا الله، یا رحیم، یا مقلب القلوب، ثبت قلبی علی دینک».[53] زمان غیبت دارای شرایط حساس و خطرناکی است که در صورت غفلت، اهل ایمان در مهلکات آن واقع میشوند و بدون توجه، ایمان از قلبهای آنها خارج میشود. بنابراین مؤمنین باید با تمسک به دین خود لحظهای از یاد خدا و امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف غافل نشوند. دینداری و اعتقاد صحیح به غیبت و امامت، کار دشواری است که فقط از افراد اهل یقین و با استقامت ساخته است.[54] بهترین راه مقابله، تقویت مبانی اعتقادی و در پرتو آن ایجاد معرفت و محبت حقیقی اهلبیت علیهم السلام در دل مردم برای گسترش عمل به احکام اسلامی است. زنان در این رابطه دارای نقش اساسی هستند و میتوانند با اقدامی اساسی در این زمینه به کسب معارف اسلامی و الهی بپردازند و آنها را در مورد خود و سپس با تأثیرگذاری درخانواده پیاده نمایند؛ چرا که نقش فردی زن در خانواده بسیار مؤثر میباشد و با اصلاح خانوادهها، جامعه اسلامی نیز به رشد و تعالی مطلوب خواهد رسید ومنتظران واقعی امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف رشد خواهند نمود. انسان دیندار در پرتو دین در برابرتحریفها و شبهه افکنیها، عملکرد دینی خود را رها نمیکند و با صبر و شکیبایی، دین خود را حفظ مینماید و با ذکر خدا و ائمه علیهم السلام سعی در حفظ خود و دیگران مینماید. بنابراین یک فرد منتظر، ضمن اصلاح خود، به اخلاق نیک اسلامی مزیّن میشود و با عمل به وظایف فردی خویش، احکام و دستورات قرآن را به کار میبندد[55] وظایفی که فرد نسبت به امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف به عهده دارد، در کتاب مکیال المکارم تحت 80 عنوان بیان گردیده است.[56] در عصر حاضر، احیای علوم اهلبیت علیهم السلام توسط زنان در خانهها، بسیار آسان گردیده است. در مرحلة اول، استفاده از کتابهای احکام مراجع تقلید برای عمل کردن به احکام و سایر کتابهای اسلامی با هدف ارتقای سطح علمی و در مرحله بعد، استفاده از رسانههای ارتباط جمعی، به راحتی امکانپذیر است. 4. زمینهسازی زنان در خانواده زن به منزله محور اساسی خانواده که بنیانگذار رحم و قرابت است شالودة خانواده را بنیان میگذارد و تأثیرات روحی و روانی زن را نمیتوان در خانواده از نظر دور داشت. تأثیر زن را در خانواده میتوان از جنبههای مختلف و به صورت مشهود، در نقش مادر و همسر در نظر گرفت. با توجه به اهمیت این دو نقش اساسی که در قرآن نیز بدان اشاره شده است به بررسی نقش زنان در زمینهسازی ظهور میپردازیم. 1 ـ 4. مادران، مربیان نسل آینده اسلام، اهمیت ویژهای برای مادران قائل شده است و در قرآن کریم، ضمن سفارش نیکی به پدر و مادر، برای مادر جایگاه ویژهای قرار میدهد؛ چرا که مادر با گوشت و جان خود فرزند را درون خود پرورش میدهد و سختی حمل را بر دوش میکشد و پس از آن با شیر خود کودکش را تغذیه مینماید.[57] حضرت امام، شغل مادری را شریفترین شغل میشمارند: «این مادر که بچه در دامن او بزرگ میشود، بزرگترین مسئولیت را دارد... شریفترین شغل در عالم، بزرگ کردن یک بچه است و تحویل دادن یک انسان است به جامعه».[58] مادر میتواند با اعمال و رفتار خود، کیفیت بندگی و حمایت از امام را به فرزندان بیاموزد؛ همچنان که امام حسن مجتبی علیه السلام، شبانگاه تا صبحگاه، نظارهگر مادر خویش، حضرت زهرا علیها السلام است که از شب تا صبح به عبادت خدا مشغول است و در حق همسایگان دعا میکند.[59] مادر که جلوهگاه عشق به خدا و امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف است و هر صبحگاه خود را با دعای عهد، آغاز مینماید و لقمهای بدون نام خدا بر نمیدارد، گامی جز برای رضای خدا بلند نمیکند، ساعات شب و روز خود را با یاد خدا و امام زمانش درخدمت همسر و فرزندانش قرار میدهد، به طور مسلم جلوهگاه تعلیمات نوربخش اسلام میباشد و تأثیرات عمیق باطنی بر روی خانواده خود خواهد نهاد. دعوتی که بر پایه مهر و محبت باشد، همواره پذیرفته میشود و مادر به دلیل جایگاه عاطفی که در خانواده دارد، همواره میتواند جلوهگاه جمال الهی و بهترین انتقال دهندة علوم و معارف اهلبیت علیهم السلام باشد. مادران میتوانند با استفاده از شیوههای جدید تربیتی، ضمن تعالی خود، تربیت فرزندان را نیز دو چندان نمایند. جایگاه ارزشی مادران در اسلام چنان بالاست که فردی نزد پیامبر صل الله علیه و آله و سلم آمده و از ایشان پرسید: به چه کسی نیکی کنیم؟ پیامبر صل الله علیه و آله و سلم فرمودند: به مادرت و مرتبة چهارم که مرد پرسید، پیامبر فرمودند به پدرت[60] تربیت فرزندان صالح دردامان مادران موجب مباهات و افتخار پیامبر اعظم صل الله علیه و آله و سلم در روز قیامت به زیادی امت خود خواهد بود[61] . 1 ـ 1 ـ 4. فرزندان، آیندهسازان منتظر والدین، محصول زندگی خود را در فرزندان خود جستوجو مینمایند و لذا برای رشد و تربیت آنها به اموری اقدام میکنند که به نظرشان ضروری میرسد. برخی اولیا، تنها به خوراک و پوشاک فرزندان خود اهمیت میدهند، ولی برای بعضی دیگر تعلیم و تربیت فرزندانشان نیز اهمیت دارد. کسانی که برای تعلیم و تربیت فرزندان خود اهمیت قائلاند ممکن است از دو طریق مستقیم یا غیرمستقیم به تربیت فرزندان خود همت گمارند؛ البته آنچه دراوایل سنین کودکی مورد نظر است، بیشتر تعلیم غیرمستقیم میباشد. فرزندان در سنین طفولیت و کودکی تحت تأثیر خانواده قرار دارند و از خانواده الگو میپذیرند. بنابراین، برخورد صحیح خانواده با یکدیگر و آموزش غیرمستقیم که فرزندان از راه الگوپذیری فرا میگیرند، تأثیر شگرفی در آینده آنان دارد. در اهمیت و کیفیت تعلیم و تربیت همین بس که «برای دگرگون ساختن یک ملّت، هیچ راهی سریعتر و سادهتر از دگرگون ساختن نظام تعلیمی و تربیتی آن ملّت نیست».[62] بنابراین، خانوادهها و نظام تعلیم و تربیت اسلامی در کیفیت آموزش باید نهایت دقت را به خرج دهند تا نسل آینده با اهداف نهایی اسلام تربیت شوند و نسلی سر گشته و بیهدف بار نیایند. اساس اولیه تربیت در خانواده بنا نهاده میشود؛ چنآنچه پدر و مادر تمام توجه خود را برای تربیت صحیح فرزندان به کار گیرند، میتوانند از تأثیرات منفی محیط به شدت کاسته و با ابراز محبت و پیوند عاطفی با فرزندان خود در شرایط بحرانی، یاریگر آنها باشند و با ایجاد تفریحات سالم برای آنها از روی آوردن فرزندان خود به فساد جلوگیری نمایند. باید با انتقال معارف مهدوی[63] از راه حفظ حدیث، تلاوت روزانة قرآن برای امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف، حفظ و تلاوت دعا برای سلامتی امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف اهمیت مسئله را برای کودکان گوشزد نماییم. 2 ـ 4. همسران، یاوران یار ازدواج، از سنتهای پسندیدة اسلام است که زن و مرد را در کنار هم قرار میدهد. خداوند، وجود زن را در کنار مرد، مایة آرامش قرار داده است: «و از نشانههای او اینکه از [نوع] خودتان همسرانی برای شما آفرید تا به وسیلة آنها آرام گیرید و میانتان دوستی و رحمت نهاد».[64] طبیعت زن به دلیل ظرافت، متقاضی محیط آرام و امن است و طبع پرتوان مرد، تاب و تحمل محیطهای سخت کاری را دارد. بر همین اساس پیامبر اعظم صل الله علیه و آله و سلم در ابتدای زندگی حضرت فاطمة زهرا علیها السلام و حضرت علی علیه السلام، کارهای داخل منزل را به حضرت فاطمه علیها السلام و کارهای بیرون را به حضرت علی علیه السلام واگذار نمود که موجب خرسندی حضرت فاطمه علیها السلام شد؛ چرا که از برخورد و معاشرت با مردان معاف شده بود.[65] مردان به لحاظ قوت بدنی و شرایط خاص، مسئولیت جهاد و دفاع را بر عهده دارند، اما زنان به دلیل ظرافت طبع و توانایی کم بدنی از جهاد در میدان جنگ معاف شدهاند، اما در مقابل، مسئولیت دیگری برای آنان به منزلة جهاد معین شده است و آن «خوب شوهرداری کردن»[66] میباشد. چنانچه زنی به وظایف اولیه خود خوب عمل نماید و در شرایط عادی از همسر خود اطاعت کند و در بیرون از منزل نیز با رعایت حجاب و عفاف در وظایف اجتماعی مشارکت نماید، همسر نیز میتواند به خوبی به وظایف اسلامی خود عمل نماید. نقش دیگرِ زنان، در شرایط بحرانی، جنگ و دفاع است که مردان، وظیفة دفاع از دین و سرزمین خود را بر عهده دارند. در این زمان، زنان باید نقش خود را در پشت صحنه به خوبی ایفا نمایند. زنانی که خود را منتظران حضرت میدانند، باید در تمامی صحنهها در کنار همسر خود باشند و ضمن یاری او، در تربیت فرزندان صالح و رشد و تعالی دینی همسر خود بکوشند و هم پای ایشان در یاری حضرت حجت عجل الله تعالی فرجه الشریف کوشا باشند. پایداری زنان در صحنههای پشت جبهه و در سنگر خانهداری و همسرداری، مایة پشت گرمی مردان است و بنیان خانواده را محکم مینماید، و به واسطة استحکام خانواده که جامعة کوچک به شمار میرود، اجتماع انسانی نیز مستحکم میگردد و امکان اجرای احکام اسلامی و عدالت منتظر (مورد انتظار) فراهم میآید. 4. زمینهسازی اجتماعی و نقش زنان معرفت اجتماعی از مهمترین اموری است که رغبت عمومی را تشکیل میدهد[67] و چنآنچه معرفت اجتماعی دربارة حضور امام در جامعه ایجاد نشده باشد؛ هم چنان که ائمه معصومین علیهم السلام در زمان خود دچار غربت گشته و مردم، آنها را تنها گذاشتند و یاری نکردند و این امر موجب غیبت امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف گردید، باز هم موجب تداوم غیبت خواهد شد. معرفت اجتماعی مبنی بر این که ظهور انسان کامل ـ حضرت بقیةا... الاعظم ( ارواحنا له الفداء) ـ موجب از بین رفتن بیعدالتیها، ظلم و ستمها و جایگزین شدن عدالت و امنیت و ... میگردد، باعث ایجاد هدف مشترک میگردد و انسجام جامعة مهدوی را در پی دارد. پس از شکلگیری جامعة مهدوی با پشتوانة ایمان، باید در صدد تقویت روحیه جهادی در بین مردم بود، که از طریق آگاهیهای مختلف فرهنگی، سیاسی، اقتصادی شکل میگیرد. طرح زمینهسازی برای قیام امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف دارای دو جنبه است: 1. رشد ایمانی، جهادی و آگاهی سیاسی که جبهة مقابل، فاقد آن است؛ 2. تشکیلات سیاسی، نظامی، اقتصادی برای رویارویی با دشمن؛ هر چند قدرت برابری با جبهة جهانی دشمن را نداشته باشد.[68] فعالیتهای اقتصادی و نظامی برای آمادگی فیزیکی لازم است؛ هر چند نیروهای مسلمان از سلاح ایمان بهره میگیرند، ولی از آمادهسازی امکانات مورد نیاز غفلت نمیورزند؛ چرا که پیام آسمانی آنها فرموده است: «هر آنچه در توانایی دارید به کار بندید». مهیا کردن بستر لازم در ابعاد یاد شده از وظایف جامعة اسلامی است. [69] بر خلاف کسانی که تصور میکنند باید فساد شدید جامعه را فرا گیرد تا زمینة ظهور فراهم آید؛ جامعة اسلامی بایستی با به کار بردن تمامی امکانات، سعی در آمادگی و رشد انسانها برای فراهم آوردن بستر لازم برای ظهور کند. زنان با توجه به مواهب طبیعی خود، باید در جهت سرشت خاص خود بکوشند و در راه تکامل بشر به نقش خود که بزرگتر از نقش مردان است، اهمیت دهند و بیتفاوت از کنار آن نگذرند.[70] زنان به منزلة جزئی از اجتماع، باید علاوه بر نقش فردی، به نقش اجتماعی خود نیز توجه داشته باشند و خود را از اجتماع بر کنار ندانند؛ چرا که دین برای انسان، هویت جمعی قائل است و در این رابطه، یک سلسله وظایف جمعی را مطرح مینماید: «جز این نیست که مؤمنان کسانیاند که به خدا و پیامبرش گرویدهاند و هنگامی که با او بر سر کاری اجتماع کردهاند، تا از وی کسب اجازه نکنند، نمیروند».[71] در آیة شریفه، مؤمنین راستین را افرادی میداند که علاوه بر اعتقاد به خدا و رسول، در امور اجتماعی نیز شرکت دارند و بدون کسب اجازه از رهبر، از حضور در اجتماع خودداری نمیکنند. این امر، نشانگر حضور دائمی مؤمنان در اجتماع است که بیان (الذین آمنوا ) همه مؤمنان اعم از مرد و زن را در برمیگیرد. البته در مواردی که زنان نقش اساسی داشته باشند، بر حضور زن تأکید مینماید؛ مثل زمان نزول قرآن که حرمت زن محفوظ نبود؛ بیش از حد انتظار بر مسئله زن تکیه نمود و بر نقش زنان در تثبیت ادیان الهی انگشت نهاد[72] . در اجتماع عرب شایع بود که برای زنان در اجتماع، احترام چندانی قائل نبودند، ولی دین اسلام زنان را در امور اجتماعی مشارکت داد. 1 ـ 5. رابطة نقشهای اجتماعی و وظایف زنان حضور زنان در اجتماع، برای زمینهسازی ظهور، در صورتی مورد قبول امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف است که مطابق با موازین اسلامی باشد. مهمترین وظیفة زنان در این زمینه، رعایت تقوا و گسترش عفاف و تقوا در جامعه است؛ چرا که حضور زن در اجتماع با عرضة اندام جنسیتی موجب فساد میگردد و امنیت روانی را از بین میبرد. حفظ حجاب و ارزش انسانی زن از مهمترین عوامل موفقیت زن در اجتماع به مثابة انسان است که میتواند حضور او را در کنار مردان، یکسان قرار دهد و موفقیت او را در عرصههای مختلف تضمین نماید وگرنه زن همچون کالایی بیارزش در کنار سایر کالاها قرار خواهد گرفت. یکی از نمونههای تدبیر اجتماعی زنان در قرآن، ملکة سبا میباشد که هنگام مشورت با فرماندهان خود وقتی که با نظر آنان مبنی بر توان زیاد بر جنگ مواجه شد، با تدبیری زیرکانه گفت: پادشاهان چون به شهری درآیند، آن را تباه و عزیزانش را خوار میگردانند. و در مقابل، با فرستادن هدیهای به سلیمان و با تأمل در عملکرد او، به دین الهی گروید. [73] حضور زن در عرصههای مختلف اجرایی، به جز در مواردی که اسلام به دلایل خاص برای حفظ جایگاه زن ممنوع کرده است، نه تنها اشکالی ندارد، بلکه واجب است.[74] زنان با حضور خود در اجتماع میتوانند، سایر افراد را راهنمایی نمایند. در مرحلة اول با گفتار، سخنرانی و مقالات علمی، افراد را با مقام و منزلت زن در فرهنگ مهدوی آشنا کنند و جامعة عظیم زنان را با رسالت بزرگ خود آشنا سازند. در مرحلة بعد با امر به معروف، افراد را به انجام واجبات و کارهای نیکو دعوت نمایند و ارزش زن و رابطة معنوی با امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف را گوشزد کنند و با نهی از منکر از انجام اعمالی که قلب امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف را میآزارد، نهی نمایند. «هر گاه عدهای کارهای نیکو را انجام دهند و بر آن مواظبت نمایند؛ عدهای ناخودآگاه الگو میگیرند و پیروی میکنند و در این آثار ظاهری، نوعی یاری امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف نهفته است». [75] عملکرد صحیح زنان نه تنها تأثیر مثبت بر سایرین دارد، حتی میتواند آنها را در زمرة یاران خاص و ویژه امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف قرار دهد. در روایات به این مهم اشاره شده است؛ مبنی بر اینکه تعدادی از زنان در میان یاران حضرت حضور دارند[76]؛ ضمن این که تعدادی نیز برای مداوای زخمیها به یاری حضرت میشتابند. براساس روایتی از امام صادق علیه السلام برخی از زنان در هنگام ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف زنده میشوند و با حضرت رجعت خواهند کرد، که نام تعدادی از آنها در روایات بیان شده و نام برخی به میان نیامده است[77]. علاوه بر این زنانی پیشگام در این زمینه وجود دارندکه به دلیل صلاحیت و آمادگیهای قبلی، همراه حضرت عیسی علیه السلام به زمین فرود میآیند، که تعداد آنها 400 نفر بیان گردیده است.[78] زنان برای ایفای نقش مؤثر برای ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف باید با وظایف عمومی منتظران آشنا گردند و پس از آن، برای عملکرد بهتر، با نقشهای عمومی و همچنین ویژة زنان آشنایی بیشتر پیدا کنند. علاوه بر این، زنان میتوانند برای حضور در رکاب امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف، ضمن رعایت تقوای الهی با خواندن دعای عهد در چهل صبح، خود را در زمرة یاران حضرت قرار دهند و در صورت وفات میتوانند به دنیا رجعت نمایند و در رکاب حضرت قرار گیرند.[79] ادامه دارد/
فصلنامه علمی تخصصی انتظار موعود ، شماره 22
نقش زن در زمینهسازی ظهور (قسمت اول)
نظر خود را بنویسید!
در حال حاضر هیچ نظری برای این مقاله وجود ندارد.
برای درج نظر خود درباره
نقش زن در زمینهسازی ظهور (قسمت اول)
فیلدهای زیر را پر کنید.
نظر شما
عنوان
این فیلد اجباریست.
امتیاز
-
1
2
3
4
5
این فیلد اجباریست.
نظر شما
این فیلد اجباریست.
اطلاعات شما(اختیاری)
نام شما
آدرس شما
پست الکترونیک
جستجو
این موضوعات را نیز بررسی کنید:
اجتماعی
جدیدترین ها در این موضوع
رفتار و منش امام خمینی (ره) با دختران
در همۀ جوامع بشری، تربیت فرزندان، به ویژه فرزند دختر ارزش و اهمیت زیادی دارد. ارزشهای اسلامی و زوایای زندگی ائمه معصومین علیهمالسلام و بزرگان، جایگاه تربیتی پدر در قبال دختران مورد تأکید قرار گرفته است. از آنجا که دشمنان فرهنگ اسلامی به این امر واقف شدهاند با تلاشهای خود سعی بر بیارزش نمودن جایگاه پدر داشته واز سویی با استحاله اعتقادی و فرهنگی دختران و زنان (به عنوان ارکان اصلی خانواده اسلامی) به اهداف شوم خود که نابودی اسلام است دست یابند.
30 خرداد 1403, 15:48
تبیین و ضرورتشناسی مساله تعامل مؤثر پدری-دختری
در این نوشتار تلاش شده با تدقیق به اضلاع مسئله، یعنی خانواده، جایگاه پدری و دختری ضمن تبیین و ابهام زدایی از مسالهی «تعامل موثر پدری-دختری»، ضرورت آن بیش از پیش هویدا گردد.
30 خرداد 1403, 15:48
فرصت و تهدید رابطه پدر-دختری
در این نوشتار سعی شده است نقش پدر در خانواده به خصوص در رابطه پدری- دختری مورد تدقیق قرار گرفته و راهبردهای موثر عملی پیشنهاد گردد.
30 خرداد 1403, 15:48
دختر در آینه تعامل با پدر
یهود از پیامبری حضرت موسی علیهالسلام نشأت گرفت... کسی که چگونه دل کندن مادر از او در قرآن آمده است.. مسیحیت بعد از حضرت عیسی علیهالسلام شکل گرفت که متولد شدن از مادری تنها بدون پدر، در قرآن کریم ذکر شده است.
30 خرداد 1403, 15:47
رابطه پدر - دختری، پرهیز از تحمیل
با اینکه سعی کرده بودم، طوری که پدر دوست دارد لباس بپوشم، اما انگار جلب رضایتش غیر ممکن بود! من فقط سکوت کرده بودم و پدر پشت سر هم شروع کرد به سرزنش و پرخاش به من! تا اینکه به نزدیکی خانه رسیدیم.
30 خرداد 1403, 15:47
پر بازدیدترین ها
حکمت دعا از زبان مولانا
مولانا حقیقت حکمت را به زبان ساده و شعر بیان کرده است. از این رو باید سخنان بزرگانی چون مولانا را بخوانیم تا به راز قرآن پی ببریم.
4 اردیبهشت 1397, 11:40
دیدگاه قرآن درباره ستم پذیری و ستم ستیزی
رخداد بزرگ و بیمانند کربلا که اوج سعادت ها و شقاوت هاست، دربردارنده آموزههای بسیاری است.
21 اسفند 1396, 14:31
رساله حقوق امام سجاد(ع)
اشاره: برخی محققان میراث علمی امام سجاد(ع) را به سه بخش تقسیم کردهاند: روایات، ادعیه (بهویژه در صحیفه سجادیه)و رساله حقوق.
15 اردیبهشت 1397, 19:5
فرایند برنامه ریزی از نگاه امام علی(ع)
برنامهریزی مانند پلی، زمان حال را به آینده مربوط میکند.
3 اردیبهشت 1397, 12:32
سخاوت و بخشش آرامشی برای خود، آسایشی برای دیگران
بخشش یکی از خصلتها و فضایل خوب و زیبای انسانی است.
31 شهریور 1397, 0:0
سایت های پژوهشکده باقرالعلوم
کتابخانه هادی
پژوهه تبلیغ
ارتباطات دینی
اطلاع رسانی
فرهیختگان
پژوهه تبلیغ
Powered by
TayaCMS