واکنشها به یک پیروزی

واکنش هایی به یک پیروزی پیروزی حزب اسلامگرای « عدالت وتوسعه » در ترکیه ، در مطبوعات کشورمان واکنش هایی متفاوتی را در پی داشته است . روزنامه « اعتماد » که پیشتر تمام اخبار مربوط به تحولات سیاسی ترکیه [ در گیری بین اسلامگرایان ولائیک ها ] را پوشش می داد و تصاویر تظاهرات طرفداران نظام لائیسیته [ فی مخاللفین حزب عدالت وتوسعه ] در صفحه اصلی یکی از شماره های آن نیز نقش بسته بود [ قبلاً نشانه شناسی آن تصویر را انجام داده ایم] در روز پیروزی اسلامگرایان ، خبر آن را در کادر بسیار کوچک در ص 1 آورده است اما مهمتر آنکه همین تیتر کوچک را نیز بدین صورت نوشته است که « پس از پیروزی در انتخابات اردوغان بر ادامه اصلاحات در ترکیه تاکید کرد » . دراین تیتر خبری هیچ اشاره ای به پیروزی « اسلامگرایان » و شکست گفتمان «لائیسیته» در ترکیه نشده است و در عوض تاکید بر تداوم « اصلاحات » آمده است . در نتیجه روزنامه اعتماد که قبلاً تظاهرات لائیک ها را تیتر اصلی صفحه اول خود قرار می داد در اینجا پیروزی اسلامگرایان را با تداوم « اصلاحات » به ا« اصلاح طلبی » ربط می دهد در زمینه علل پیروزی اسلامگرایان روزنامه « اعتماد » آن را به « عقب نشینی » حزب « راه استوار» از انتخابات وهمچنین ضعف حزب « دموکراسی » [ لائیک ها ] » ربط می دهد و در عین حال معتقد است بسیاری از طرفداران اسلامگراها در این انتخابات به دلیل مسائل اقتصادی به اسلامگرایان رای داده اند. آنچه از واکنش اعتماد به این پیروزی حاصل می‌شود این است که « اعتماد » ازیکسو سعی دارد پیروزی اسلامگرایان را در راستای «اصلاح طلبی » خلاصه کند و به نوعی « این همان » بین گفتمان خود و پیروزی اسلامگرایان ترکیه برقرار کند و از سوی دیگر ضمن کم اهمیت شمردن پیروزی اسلامگرایان ترکیه ، آنها را سکولارهایی که صرفاً باتند روی لائیک ها مخالف اند ، نه اینکه اسلامگرا به معنای مورد نظر در ادبیات سیاسی رایج باشند و همچنین پیروزی آنها را ناشی از دلایل رشد اقتصادی و سیاست های اقتصادی آنها می داند نه گرایش مردم به اسلام . روزنامه « شرق » در واکنشی مشابه « اعتماد » ، تیتر « اصلاحات وهمزیستی با سکولارها » را برای خود برگزید. در اینجا نیز « اصلاح طلبی » واصلاح طلب بودن اسلامگراهای ترکیه برجسته می شود که لابد اقبال مردم به آنها مساوی است با اقبال مردم به «‌اصلاح طلبی » [ حال این را با اصلاح طلبی درایران ] واز سوی دیگر آنها با «سکولارها » همراه هستند .« شرق» از سخنان اردوغان « روز پیروزی چنین برداشت کرده است که « ترکیه همچنان درهمان مسیری حرکت خواهد کرد که مجسمه های آتاتورک به آن اشاره می کنند ؛ « به سوی غرب » . در واقع « شرق » پیروزی « اسلامگرایان » درترکیه را به هیچ عنوان قبول ندارد و می‌گوید « انتخابات اخیر را به هیچ وجه نمی توان رفراندومی درباره اسلامگرایی درترکیه دانست ، انتخابات ترک ها نه میان اسلام و سکولاریسم ، بلکه بین اقتصاد پررونق و رکود بین فساد مالی و درست کاری اقتصادی است ». « شرق » به گونه ای عجیب پیروزی حزب اسلامگرایان ترکیه را که ارتش این کشور را به وحشت انداخته است ، [ طوریکه بلافاصله رئیس ستاد ارتش ترکیه بعد از پیروزی اعلام داشت که « ارتش برای دفاع از نظام لائیک [ اگر مجبور شود ] با قدرت دخالت می‌کند»] به هیچ می گیرد و آن را به پیروزی دسته ایی از سکولارها که دراعمال اقتصادی موفق تر بوده اند نسبت می دهد . دراینجا باید از « شرق » پرسید پس این همه جنجال بین لائیک ها و « حزب عدالت و توسعه » بر سر چیست ؟ نقش متغیر « اسلام » در پیروزی حزب عدالت و توسعه در چه حد بوده است ؟ با وجود این برداشت ها ، تظاهرات میلیونی لائیک ها که « شرق » و «اعتماد » و ــ آن را پوشش می دادند و به عنوان دفاع از میراث آتا تورک می دانستند ، برای چه بود ؟ هشدار ارتش به هنوان میراث را لائیسم برای چیست ؟ مهمتر اینکه اگر اینان سکولارهای وفادار به آتاتورک هستند [؟!] پس خوشحالی از بابت اینکه اسلامگرایان دوسوم پارلمان را به دست نیاورده و در نتیجه نمی توانند قوانین را به راحتی تغییر دهند ، بابت چیست ؟

روزنامه شرق و اعتماد