اربعین

كلمات كليدي : اربعين، حفظ چهل حديث

این و اژه به معنی چهل می‌باشد و از این جهت مورد توجه قرار گرفته که توصیه به حفظ چهل حدیث در روایات بسیار،از رسول اکرم (ص) و ائمۀ معصومین (ع) آمده است.دراین روایات برای کسی که چهل حدیث را به خاطر خداوند،وبه منظور نایل شدن به ثواب‌های اخروی حفظ نماید،آثار و پاداش‌های مهمی و عده داده شده است. پیامبر اعظم (ص) به حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) فرمودند:

«یا علی،هر کس از امت من چهل حدیث حفظ نماید،برای خدای عزوجل و سرای آخرت،خداوند روز قیامت او را با پیغمبران و صدیقین و شهدا و صالحین محشور فرماید، و چه نیکو همراهانی هستند ایشان».

حفظ کردن،مراتب و نحوه‌های مختلفی دارد مثلاً: کسی فقط به از برخواندن الفاظ احادیث می‌پردازد. دیگری علاوه بر حفظ الفاظ و شناخت مفاهیم،درصدد برمی‌آید که مضمون آنها را در زندگی به کار بندد و دیگری کوشش و اهتمام خود را در جهت حفظ احادیث از تغییر و تحریف مبذول می‌دارد.

در موضوع این چهل حدیث امیرالمؤمنین (ع) از رسول اکرم پرسید:

«مقصود از چهل حدیث کدام است؟ پیغمبر اکرم (ص) چهل مطلب از مسائل و احکام اعتقادی و عبادتی و اخلاقی را بیان فرمودند».

بنابراین چهل حدیث مربوط به اصول اعتقادات و عبادت‌های قلبی و بدنی و صفات پسندیده،مورد نظر است. بخصوص موضوع خلافت و جانشینی پیغمبر اکرم (ص)،لذا جمعی به عنوان یکی از عمده‌ترین و بارز‌ترین مسائل دینی مورد نیاز مردم به آن اهمیت داده‌اند،شیخ اسعد بن ابراهیم بن الحسن حلی روایت نموده – از امام شافعی و حنبلی که مقصود پیغمبر اکرم (ص) چهل حدیث در مناقب اهل البیت (ع) است.

بدین سان از دیرباز علمای ما به تألیف کتاب‌ها و رساله‌هایی تحت عنوان «اربعین حدیث» اهتمام ورزیده‌اند مانند الاربعون حدیثاً عن الاربعین فی فضائل امیرالمؤمنین تألیف:شیخ ابوسعید محمدبن احمد ابن الحسین خزاعی، الاربعون حدیثاً من الاربعین همچنین برخی از مؤلفان چهل حدیث در یک موضوع خاص را با شرح و بیان جمع‌کرده‌اند.از جمله:الاربعین مطهر نقیبی،در احوال حضرت مهدی (عج) الاربعون حدیثاً در حقوق برادران دینی،ابن زهره حلبی بعضی دیگر به تنوع در احادیث پرداخته،واز هر دری سخنی آورده‌اند،مانند:اربعین علامه مجلسی در اصول و فروع و خطب و مواعظ اربعین شیخ بهاءالدین عاملی مرحوم علامه شیخ آقا بزرگ تهرانی بیش از هشتاد کتاب تحت این عنوان یاد آورده است.