ولایت رکن اصلی دیانت‌

یکی از مسائل مهم زندگی انسان، حاکمیت بر جامعه است. زندگی اجتماعی انسان نیازمند مدیری شایسته و کاردان است که زندگی و امورات مردم را سامان داده و جامعه را در مسیری که هدف غایی آن است هدایت نماید، این مدیر بر انسان ولایت دارد. هر اجتماع همگانی متشکل از گروه‌های مردمی، نیازمند مدیر و رهبری کلی‌نگر است که زمام جامعه را به دست گیرد و جلوی لغزش‌ها، اشتباهات و انحراف‌های جامعه راگرفته و آن را در مسیر درست و بهینه رهبری نماید.

وجود رهبر و مدیر، باعث می‌گردد که جامعه با استفاده از حداقل امکانات موجود انسانی و طبیعی، در زمانی کوتاه به انگیزه‌های رشد و پیشرفت خود رسیده و جلوی هرج و مرج و آشفتگی ناشی از اظهار نظرهای گوناگون گرفته شود. تمامی مسائل، گروه ها، برنامه‌ها واجتماع‌های کوچک و بزرگ، نیازمند رهبر و مدیری که مورد قبول اکثریت افراد جامعه باشد می‌باشد. مانند ناخدای یک کشتی که با استفاده از تجربه و دانش خود کشتی را سالم به ساحل برساند. برای انسان‌ها واجب است که در زندگی اجتماعی، سیاسی، مذهبی و اقتصادی زندگی خویش یک رهبر کاردان داشته باشند.‌

از حضرت پیامبر(ص) در حدیث معروفی نقل شده: من مات بغیر امام مات میته الجاهلیه. کسی که بدون امام و رهبر از دنیا برود مرگ او مرگ جاهلیت بوده است. زیرا کسی که رهبر و ولی جامعه خود را نشناخته در واقع جانشین و خلیفه خدا را در روی زمین را نشناخته است. خداوند ولایت خویش و ولایت کسانی را که از طرف او اذن دارند را عامل تکامل و رشد جوامع بشری معرفی کرده است.‌

خداوند در قرآن ولایت خود، پیامبران، امامان و در زمان غیبت ولایت رهبران دینی را برای جامعه لازم شمرده است. «اطیعوالله و اطیعو الرّسول و اولی الامر منکم» یعنی اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید رسول خدا را و اطاعت کنید صاحبان امر را. در این آیه خداوند اطاعت از آنها را واجب فرموده است. بعد از خدا ولایت و رهبری پیامبران و سپس امامان را در جامعه لازم شمرده است: «النّبی اوّلی بالمومنین من انفسهم». سپس بیان می‌کند که پیامبران در قبال ولایت جامعه و هدایت مردم هیچ دستمزد و طلبی را دریافت نمی کنند پس دلیلی ندارد که از فرمان‌های آنان سرپیچی کنند و بهتر است که رهبری و لایت آنان را در جامعه قبول نمایند. در آیات دیگری استمرار خط ولایت بیان شده است: سرپرست و ولی شما تنها خداست و پیامبر او و آنها که ایمان آورده اند؛ همانا که نماز را بر پا می‌دارند و در حال رکوع، زکات می‌دهند. و هشدار می‌دهد که این خط ولایت تا روز رستاخیز استمرار می‌یابد. و جامعه اسلامی باید در تمامی زمان‌ها رهبری الهی داشته باشد.‌ در مورد نقش رهبری در اسلام از حضرت امام محمد باقر (ع) نقل شده هنگامی که سخن از ارکان اصلی دین به میان می‌اورد، ولایت (رهبری) را پنجمین و مهمترین رکن معرفی می‌کرد. در حالی که نماز معرف پیوند خلق با خالق است روزه که رمز مبارزه با نفس است و زکات پیوند خلق با خلق است و حج که جنبه‌های اجتماعی اسلام را بیان می‌کند (چهار رکن اصلی است) و آن گاه امام اضافه می‌کند: هیچ چیز به اندازه ولایت و رهبری اهمیت ندارد. چرا که اجرای اصول دیگر دینی در سایه آن خواهد بود. تا زمانی که یک ولایت یک رهبر دینی در جامعه اسلامی وجود نداشته باشد، قوانین و احکام اسلامی جنبه عملی و اجرایی نخواهد داشت و این رهبر است که بر اجرای صحیح و الهی این احکام در جامعه نظارت دارد. در واقع اطاعت از فرمان‌ها و دستورات رهبر برای تمامی مردم جامعه لازم و ضروری می‌باشد.