تالیفات میرزا محمد علی اردوبادی

میراث ماندگار

از محقق شهیر آیت الله اردوبادى بیش از سى اثر علمى در رشته هاى کلام، فقه، اصول، تاریخ، رجال و تفسیر به یادگار مانده که هر کدام بیانگر بعد علمى ایشان است. آثار ایشان بدین قرار است:

1. تفسیر قرآن کریم

این تفسیر در سال هاى پایانى، عمر شریف مؤلف، که در خانه عزلت داشت نوشته شده است. او این تفسیر را املا مى نمود و نوه اش مى نوشت. این تفسیر حاوى جزء اول قرآن کریم بوده و نسخه اصلى آن در کتابخانه او در نجف اشرف نگهدارى مى شود.^([21])

2. تفسیر سوره اخلاص

این تفسیر فقط شامل سوره مبارکه اخلاص بوده و به شیوه کلامى نوشته شده است. تفسیر فوق با تحقیق و مقدمه شیخ جعفر بن شیخ عباس حائرى در مجله «تراثنا» در قم به چاپ رسیده است.^([22])

3. امیرالمؤمنین و مولده بالکعبة^([23])

این کتاب در اثبات تولد حضرت على(علیه السلام) در کعبه بوده و در سال 1380هـ.ق. در نجف چاپ شده است.

4. حاشیه بر بهجة العقاید فى اصول الدین^([24])

این کتاب تألیف ملا نجف على بن فضل على قره باغى است.

5. الحدیقة المبهجة^([25])

این کتاب یکى از اجزاء شش گانه کشکول ذى الفوائد است.

6. الدرّة الغرویة فى التحفة العلویة^([26])

این کتاب در بیان سندهاى حدیث غدیر است.

7. دیوان شعر^([27])

این دیوان حاوى شش هزار بیت است.

8. الرد على الوهابیة^([28])

این کتاب در سال 1345 در نجف به چاپ رسیده است.

9. قطف الزهر^([29])

10. زهرالریاض^([30])

11. الحدائق ذات الاکمام^([31])

12. الریاض الزهره^([32])

13. زهر الربى^([33])

14. سبائک التبرفیما قیل فى الامام المجدد الشیرازى و آله من الشعر^([34])

این کتاب جلد دوم از کتاب «ذکرى الامام المجدد الشیرازى» بوده که تألیف آن در سال 1368 به پایان رسیده است.

15. سبیک النظار فى شرح حال الثار فى شرح حال شیخ الثار^([35])

16. السبیل الجدد الى حلقات السند^([36])

این کتاب مجموعه اجازات مرحوم آیت الله اردوبادى است.

17. الکلمات التامات فى المظاهر العزائیة^([37])

18. الکلمات الجامعة حول المظاهر العزائیة^([38])

این کتاب در نقد کتاب «التنزیه فى اعمال الشیعه» تألیف آیت الله سید حسن امین است. آیت الله امین در کتاب یاد شده درباره تعطیل کردن مراسم عزادارى و تعزیه گردانى حضرت اباعبدالله الحسین(علیه السلام) سخن رانده و از بعضى بدعتها و منکرات در عزادارى سخن گفته است. این کتاب نخستین کتاب، در مورد عزادارى حضرت امام حسین(علیه السلام) بوده که از مناقشه انگیزترین کتابها است. به دنبال چاپ کتاب مذکور در سال 1348 هـ .ق. چند کتاب در ردّ آن نوشته شد که یکى از آنها کتاب ذکر شده آیت الله اردوبادى است.

19. حیاة ابراهیم بن مالک الاشتر^([39])

این کتاب ضمن کتاب «مالک اشتر» تألیف سید محمدرضا حکیم در سال 1365 در تهران به چاپ رسید.

20. المثل الاَعلى^([40])

این کتاب در شرح حال على حمزه، فرزند قاسم علوى، از فرزندان حضرت ابوالفضل العباس(علیه السلام) است. این کتاب در سال 1360هـ .ق. تألیف شده است.

21. الروض الأغن^([41])

این رساله یکى از اجزاء شش گانه کشکول «ذى الفوائد» است.

22. حیاة سبع الدجیل^([42])

این کتاب شرح حال امامزاده سید محمد، فرزند امام هادى(علیه السلام) است که نزدیک سامرا مدفون است.

23. منظومة فى واقعة الطّف^([43])

24. کتاب سبیک النظار فى تنزیه المختار ابن ابى عبید الثقفى^([44])

25. رسالة فى الردّ على ابن بلیه^([45])

26. رسالة فى حلق اللحیة^([46])

27. الانوار الساطعة فى تسمیة حجة الله القاطعة^([47])

28. منظومة على مناظة ارجوزة نیّر^([48])

این منظومه شبیه منظومه شیخ محمدتقى نیّر تبریزى است و در حدود 1651 بیت به نظم کشیده شده است.

29. تقریرات دروس فقه^([49])

30. تقریرات دروس اصول^([50])

31. اثبات مفاسد المشروطة^([51])

32. تاریخ علماى آذربایجان^([52])

33. التحفة الجمالیة^([53])

34. الجواهر المنضد^([54])

35. مقتل الحسین(علیه السلام)در دو جلد^([55])

36. رساله اى در ردّ شیخ طنطاوى

شیخ طنطاوى در کتاب «تاج مرصّع» صفحه 165، تعظیم و احترام به قبور مؤمنان را غلوّ در دین و بت پرستى معرفى مى کند. آیت الله اردوبادى در جواب گفته هاى ایشان رساله اى به درخواست صاحب علماى معاصرین در تبریز مى نویسد. این رساله در جلد چهارم وقایع الایام ملا على واعظ خیابانى به چاپ رسیده است.^([56])

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه