خبرگزاری مهر- گروه دین و اندیشه: در آلمان حدود 2500 مسجد وجود دارد که تنها 160 مسجد آن به رسمیت شناخته شده، اما به طور کلی روند رو به رشدی برای ساخت مسجد در این کشور شکل گرفته که بیانگر رشد جامعه مسلمان در این کشور اروپایی است .
درحال حاضر حدود 200 مسجد در حال ساخت در آلمان وجود دارد، تمایز اصلی میان ساختمان تمام مساجدی که این روزها ساخته می شود با مساجدی که در گذشته ساخته شده جمله ای است که روی آن جلب توجه می کند: "ما بخشی از این جامعه هستیم و اینجا خواهیم ماند".
اسلام در آلمان دینی متکثر است و مسلمانان نسل امروز از نسل پدران خود که به 40 سال پیش باز می گردد مؤمن تر و باتقواتر هستند. بیش از سه میلیون مسلمان در آلمان زندگی می کنند که 350 هزار نفر از آنها اعضای انجمنهای مساجد را تشکیل می دهند اما از نظر پیشینه جغرافیایی، زبانی و یا سنتی بایکدیگر مشترک نیستند تنها اعتقادات دینی اسلام آنها را با یکدیگر مرتبط کرده است .
امروزه 9 نفر از هر 10 میلیون آلمانی خود را متدین و دینمدار توصیف می کند. تعداد جوانانی که از دستورات اسلامی پیروی می کنند و یا زنانی که روسری بر سر می گذارند نیز افزایش یافته است.
به طور قطع هنوز هم نارضایتی های اجتماعی بسیاری درمیان مسلمانان آلمان وجود دارد. کلمه جادویی که در آلمان برای اشاره به بهبود اوضاع مسلمانان استفاده می شود " ادغام" است. در این کشور مساجد مثل کلیساها اماکن مقدس به شمار نمی روند چرا که مسلمانان می توانند تقریباً هرکجا به اقامه نماز بپردازند.
مسجد علاوه بر اینکه یک محل متعارف برای اقامه نماز محسوب می شود محلی برای ارائه سایر خدمات دینی است که درمیان برخی از آنها می توان به آموزش قرآن ، ختم برای متوفیان مسلمان و مراسم ازدواج اشاره کرد. بیشتر بودجه مساجد از کمکهای خیریه مردم تأمین می شود و معدودی از آنها به کمکهای کشورهای اسلامی وابسته هستند. این فرآیند تنها نتیجه هویت جدید اسلامی در آلمان نیست بلکه یکی از علل اصلی آن محسوب می شود.
نخستین مساجد
در سال 1749، فردریک دوم امپراطور رمی پادشاه بیت المقدس و سیسیل گفت: تمام ادیان مساوی و خوب هستند. اگر تنها یک نفر به آن اعتقاد داشت و اگر ترکها به این سرزمین آمده و خواستند اینجا زندگی کنند ما برای آنها مسجد می سازیم. در سالهای 1792 و 1793 در شوریتزینگن نزدیک هایدلبرگ قدیمی ترین مسجد ساخت شد. اگرچه قرار نبود از این مسجد استفاده شود، زندانیان مسلمان جنگ در سالهای 1870 تا 1871 در این مسجد به اقامه نماز می پرداختند.
در سال 1843 پادشاه پروسی، ویلهلم ششم مسجدی با سبک شرقی و با مناره ای به ارتفاع 38 متر در شهر پتسدام بنا کرد. در سال 1909 هوگو زیتز کارخانه ای در شهر ریسدن بنا کرد که شبیه یک مسجد باشکوه بود. این گزینه موفقی برای ساختمانهایی بود که به سبک باروک ساخته می شد.
پس از درگذشت سفیر عثمانی پادشاه فردریش ویلهلم سوم در سال 1798 در برلین زمینی را درنظر گرفت تا روی آن مسجدی ساخته شود. مناره 63 متری این مسجد هنوز هم بلندترین مناره در آلمان محسوب می شود. این نمونه های یاد شده برای اشاره به وضعیت مطلوب و درحال بهبود اسلام در گذشته بود.
نخستین حضور مسلمانان در آلمان
پس از پایان جنگ جهانی دوم در اروپا مرحله تازه ای از حضور مسلمانان در اروپا آغاز شد. تعداد بسیاری از مهاجران که کارگران مهمان نامیده می شدند برای بازسازی به ویژه از ترکیه به اروپا به خصوص آلمان مهاجرت کردند. از سال 1961 تا 1976 حدود 825383 ترک به آلمان مهاجرت کردند درهمان زمان ساخت مساجد برای استفاده های دینی آغاز شد. اما این مساجد عمدتاً در مناطق صنعتی یا زیرزمین خانه ها مستقر بوده و به ندرت مورد توجه قرار می گرفتند و بیشتر مساجدی موقت بوده تا اینکه معرف جامعه اسلامی به شمار آیند.
مسجد؛ معرف جامعه اسلامی
از آغاز دهه 1990 تعداد مساجد در آلمان افزایش یافت؛ 200 مسجد در این کشور ساخته شده بود و بیش از 30 مسجد قرار بود ساخته شود. حتی بسیاری از ساختمانهای مساجد جدید در مناطق دور افتاده قرار داشتند، اما پس از اینها برخی ساختمانهای تازه ای که برای مساجد در نظر گرفته شد در شهرهای بزرگ آلمان بود که بسیاری از آنها هنوز هم ساخته نشده اند.
در برلین، پایتخت آلمان با بیش از 200 هزار مسلمان، مسجد جدیدی قرار است افتتاح شود، این مسجد گنبدی شیشه ای و چهار مناره به نماد به رسمیت شناختن چهار مکتب فقه اسلامی دارد. مسجد جدید برلین از هفت طبقه تشکیل شده است که دربرگیرنده سالن اقامه نماز، وضوخانه، دفاتر اداری و سالنهای کنفرانس است و سالنی نیز برای مراسم خانوادگی چون ازدواجها یا مراسم ختم درنظر گرفته شده است.
در شهر آخن ساختمان تازه ای با 600 متر مربع مساحت، قرار است به محلی برای نیایش مسلمانان تبدیل شود که این مسجد دربرگیرنده محلی برای زندگی امام جماعت، سالن کنفرانس، کلاسهای درس و محلی برای نگهداری کودکان خواهد بود. به علاوه اتاقهایی برای زندگی دانشجویان و کتابخانه نیز شامل خواهد داشت . ارتفاع مناره آن به 5/41 متر می رسد.
مسجد جدید و مشهور شهر کلن نیز قرار است بزرگترین مسجد آلمان باشد که ظرفیت جادهی 1250 نمازگزار را خواهد داشت. گنبد این مسجد 36 متر ارتفاع داشته و ارتفاع مناره های آن به 55 متر می رسد. پیشتر اکثر ساکنان شهر کلن با ساخت این مسجد مخالف بودند اما در سال 2007 دو سوم از ساکنان کلن با ساخت این مسجد موافق بودند. یک نفر از هر 10 نفر جمعیت ساکن در کلن مسلمان است. ساختمان مسجد فضایی 2455 متر مربعی را به خود اختصاص داده و کارهای ساختمانی آن هنوز خاتمه نیافته است.
بزرگترین مسجدی که تاکنون در آلمان ساخته شده مسجد جدید شهر دویسبورگ در منطقه صنعتی مارکلو است. در این شهر 18 هزار نفر زندگی می کنند که 35 هزار نفر آنها خارجی هستند. این مسجد ظرفیت جادهی 1200 نمازگزار مسلمان را دارد.
یک مرکز دیدارهای بین دینی نیز در این مسجد مستقر است. مسجد شهر دویسبورگ دارای سه گنبد است که روی هرکدام آن یک نماد قرار گرفته است. تصویری از یک شاخه زیتون برای یهودیان، یک گل زنبق برای مسیحیان و یک گل سرخ برای اسلام روی سه گنبد این مسجد مشاهده می شود.
منبع: