اهمیت رعایت حقوق دیگران

رعایت حقوق دیگر افراد به نفع همه می باشد و اگر رعایت نمی شود یا به دلیل جهل و بی‌خبری افراد است یا به خاطر خودخواهی و توجه به منافع شخصی و اگر افراد نسبت به وظایفی كه به هم دارند آگاه بوده و به آن پایبند باشند اختلاف و دعواها پیش نمی آید و اگر هم پیش آید، به راحتی قابل حل است.در متنی در خبرگزاری مهر آمده است؛ همه ما می‌دانیم که افراد نسبت به یكدیگر حقوقی دارند و در نتیجه نسبت به هم وظایفی دارند. این حقوق به صورت دو جانبه است نه یكطرفه. اگر افراد این حقوق را بشناسند و به آن عمل كنند و متقابلاً هم باشد مسلماً بسیاری از نزاع‌ها برچیده می‌شود و جامعه‌ای با روابط سالم و خوب و دور از حق‌كشی و ظلم و محرومیت به وجود می آید. قشرهایی كه نسبت به هم حقوق متقابل دارند فراوان هستند مانند والدین و فرزندان، همسایگان، شریكان، حكومت و مردم، زن و شوهرها، فرمانده و سربازان، رئیس اداره و كارمندان، معلم و شاگرد، موجر و مستاجر، كارگر و صاحب كار، خویشاوندان نسبت به هم و برادران دینی نسبت به یكدیگر.رعایت حقوق یکدیگر به نفع همه افراد در خانواده و جامعه می باشد و اگر رعایت نمی‌شود یا به دلیل جهل و بی خبری افراد است یا به خاطر خودخواهی و توجه به منافع شخصی، مثلاً اگر در زندگی خانوادگی، زن و شوهر به وظایفی كه نسبت به هم دارند آگاه بوده و به آن پایبند باشند اختلاف خانوادگی پیش نمی آید و اگر هم پیش آید، به راحتی قابل حل است. با توجه به مشکلاتی که افراد جامعه ما از لحاظ رعایت حقوق یکدیگر دارند بد نیست به برخی از حقوق افراد در قبال هم اشاره کنیم که می تواند در رفتار اجتماعی ما و شرایط فرهنگی جامعه مؤثر باشد.

اول اینکه افراد جامعه ما به عنوان یک مسلمان باید در برابر برادر دینی خود متواضع باشند و از تكبر بپرهیزند، چرا که خیلی از دعواها و کدورت‌ها به دلیل خودپسندی و تکبر افراد در قبال یکدیگر به‌وجود می‌آید.

افراد باید با چهره باز و گشاده با هم برخورد كنند، که اگر این امر اتفاق بیفتد انرژی مثبتی در روابط افراد به‌وجود می آید.

افراد باید به عهد خود وفا كنند و به قول و قرارها پایبند باشند؛ خیلی از مشکلات به خاطر بدقولی‌ها و وفادار نبودن به تعهدات به ویژه در امور مالی به خصوص چک رخ می دهد.

ما به عنوان یک مسلمان باید در برخورد با یكدیگر منصف باشیم و از حد و حدود عادلانه خارج نشویم.

افراد باید آبروی یکدیگر را در غیاب هم حفظ كنند، چرا که برخی از غیبت ها حتی ممکن است به فتنه و قتل ختم می شود.

افراد باید اگر کسی نیازمند بود در حد توان به او كمك كنند و اگر قرض خواست بدهند و اگر یاری طلبید به یاری‌اش بشتابند.

افراد باید حریم خصوصی یکدیگر را رعایت کنند و بی اجازه و سرزده وارد خانه دیگری نشوند یا به وسایل او دست نزنند، نامه اش را نخوانند و به حریم شخصی او وارد نشوند.

افراد باید در برخوردها با هم سلام و مصافحه و معانقه و محبت و مهروزی داشته باشند و بر محور محبت حرکت کنند.

افراد باید آنچه برای خود می‌خواهند برای دیگری هم بخواهند و آنچه بر خود نمی پسندند، بر دیگری هم نپسندند. اصل حقوق این است كه آنچه برای خودت دوست داری برای دیگری هم دوست بداری و آنچه برای خود نمی پسندی برای دیگری هم نپسندی.

همچنین افراد نباید همدیگر را آزار دهند و باید از دست و زبان هم آسوده باشند. پیامبر خدا(ص) فرمود: مسلمان كسی است كه مسلمانان از زبان و دست او در امان باشند.

شناخت حقوق دیگران و رعایت كردن آن بر همگان لازم و ضروری است. به فرموده امام صادق(ع): خداوند به چیزی برتر از ادای حق مؤمن عبادت نشده است. برخی به خاطر صمیمیت و رفاقت، خود را موظف به رعایت این حقوق نمی‌دانند و چون خودمانی اند، ترك وظیفه می كنند. حضرت علی (ع) می فرماید: حق برادر دینی خود را ضایع مكن به اتكای روابطی كه بین تو و اوست، چون كسی كه حقش را ضایع كنی برادر تو نیست. تعدی به حقوق دیگران مهمترین عامل ایجاد تفرقه است. این نوع از ستم به هر شكل صورت گیرد خواه در سطح وسیع همانند تعدی یك مملكت به همسایه خود و یا در حد محدود مانند تعدی همسایه ها به هم یا فردی به فرد دیگر همه حاصل اولیه آن اختلاف می باشد. پس بنابراین بر هر فرد مسلمانی واجب و ضروری است به حقوق دیگران هر چند كه جزئی و پیش پا افتاده باشد تجاوز نكند و رعایت كردن حقوق دیگران را جزو وظایف دینی خود بداند.

منابع:

حجه البیضا، ج 3، ص 358.

بحار الانوار، ج 71 ، ص 243.

نهج البلاغه، نامه 31.

بحارالانوار، ج 71، ص 65.