دل آدمی و حالات آن

امام صادق(ع) فرمود: به درستى كه ساعتى از شب و روز بر دل بگذرد كه نه در آن كفر است و نه ايمان و مانند پارچه اى كهنه است. سپس فرمود: آيا تو در نفس خودت چنين چيزى را درك نكرده اى؟ فرمود: سپس به دست خداست كه هر طور بخواهد نقطه اى ازكفر يا ايمان بر دل زند. امام موسى كاظم(ع) فرمود: خداوند دلهاى مؤمنان را پيچيده و بسته به ايمان آفريده (يعنى مانند نامه لوله كرده كه جز نويسنده نامه و صاحبخانه كسى نداند كه چه در آن است) و هنگامى كه بخواهد آنچه در آن است بدرخشد به باران حكمت آبيارىاش كند و بذر علم در آن بكارد و زارع و سرپرست آن پروردگار جهانيان است. حضرت صادق(ع) فرمود: گاهى مردى را مى بينى كه در سخنورى در يك لام يا واو خطا نكند و خطيبى زبردست است ولى دلش از شب تاريك و ظلمانى تاريكتر و سياهتر است و گاهى مردى را مى يابى كه نمى تواند آنچه را كه در دل دارد به زبان آورد اما دلش مانند چراغ نورافشانى كند.