رزق و روزی

قال علی (ع) : « حَسبُکَ مِن تَوَکُّلِکَ أَن لاتری لِرزقِکَ مُجرِیاً إلاّ اللهُ سُبحانَه » (تصنیف غرر الحکم و درر الکلم ، حدیث 9182)

انسان باید توجه داشته باشد که رزق و روزی هر کسی به دست خداوند است و هیچ کس قادر نیست، رزق و روزی او را قطع کند. در روایات نیز وارد شده که همان‌گونه که اجل و مرگ هر کسی مقدّر شده، رزق و روزی او نیز مقدّر شده است. البته معنای این سخن این نیست که انسان برای رزق و روزی خود هیچ گونه تلاشی نکند. بلکه انسان باید با توکل بر خدا برای به دست آوردن یک زندگی آبرومند، تلاش کند. خداوند در قرآن کریم می‌فرماید :

« إنَّ الله هو الرّزاقُ ذو القّوه المَتین »[1]

همانا خداوند روزی دهنده است که دارای قدرت ابدی می‌باشد.

سعدی می‌گوید: یکی را شنیدم از پیران مربّی که مریدی را گفت : ای پسر! چندان که تعلّقِ خاطرِ آدمی‌زاد به روزی است، اگر به روزی ده بود ، به مقام، از ملائکه گذشتی.[2]

آری انسان باید توجه داشته باشد که روزی دهنده، خداوند است. همه بندگان خدا، چه گنهکاران و چه نیکوکاران روزی خور خداوند مهربان هستند.

حضرت امام صادق (ع) از پیامبر گرامی اسلام روایت کرده که می‌فرمایند :

« الخلقُ عیالُ اللهِ »[3]

مخلوقات همه روزی خور خداوند و محتاج به او هستند.

از جمله اوصافی که در قرآن کریم برای خداوند آورده شده است، خیر الرازقین است. خداوند در قرآن می‌فرماید :

« قل إنّ ربّی یَبسُطُ الرِّزقَ لمَن یَشاءُ مِن عِبادِهِ وَ یَقدِرُ لَهُ و ما أنفَقتُم مِن شئٍ فهُوَ یَخلِفُهُ و هو خیرُ الرّازِقین»[4]

بگو: خدای من هر که را از بندگان بخواهد، وسیع یا تنگ روزی می‌گرداند و هر چه در راه خدا انفاق کنید، عوض آن را به شما می‌بخشد و او بهترین روزی دهنده است.

از عارفی پرسیدند: چرا خداوند خود را به عنوان «خیرالرازقین»، ستوده است؟ گفت : زیرا هر کس نعمت او را کفران کند، رزق و روزیش را قطع نمی‌کند.[5]

بنابراین انسان باید همواره با توکّل و اطمینان به خدا دست نیاز خویش را به سوی او دراز کند و از او بخواهد که او بهترین روزی دهنده است.

[1] - ذاریات / 58
[2] - رحمتی شهرضا ، محمد ، گنجینه معارف ، قم ، صبح پیروزی ، چاپ ششم ، 1387هش ، ج1 ، ص 518
[3] - کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم ، ج2، ص164 ، باب الاهتمام بامور المسلمین
[4] - سبا / 39
[5] - گنجینه معارف ، ج1 ، ص 518