دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

مراتب اراده

No image
مراتب اراده

اقسام اراده

الف) اراده‌اى که زمینه «سلوک» را فراهم مى‌کند.

ب) اراده‌اى که زمینه «صدور» را فراهم مى‌کند.

آن جا که شخص در بین راه است و به مقصد اراده مى‌ورزد این اراده، زمینه رفتن و سلوک او را فراهم مى‌کند، اما وقتى به مقصد رسید و به منشأ هر کمالى راه یافت، اراده‌اش منشأ صدور مى‌شود؛ نه منشأ سلوک. از این رو مردان حق، تا در دنیا هستند مرید حقند و به او ارادت مى‌ورزند، ولى وقتى به مقصد نایل شدند اراده آنان مصدر و زمینه صدور کمال است و به همین جهت اهل بهشت هر نعمتى را با اراده حاصل مى‌کنند و در آن جا دیگر نیازى به حرکت دست و پا و سلوک نیست:

«لـهم مـا یشـاؤن فیـها و لـدینـا مـزیـد» (ق/35)

« هر چه بخواهند در آنجا برای آنها است و نزد ما نعمت‌های بیشتری است.»

مراتب اراده

اراده بر اثر اختلاف حال مرید، مراتبى دارد:

1- اگر مرید در منزل‌هاى عادى باشد، اراده دارد نعمتى از نعم الهى را دریافت کند و به همین دلیل بسیارى از انسان‌ها در دنیا به دنبال نعمت الهى می‌کوشند.

2‌‌- گرچه کوشش براى دریافت نعم الهى بد نیست، ولی بهتر این است که انسان اراده کند که چیزى طلب نکند.

عده‌اى که به فکر نعمت هستند، مى‌گویند:

« ربنا آتنا فى الدنیــــا حسنة و فى الاخـــــرة حسنة» (بقره/201)

«پروردگارا به ما در دنیا نیکی عطا کن و در آخرت نیز نیکی مرحمت فرما»

آنان از خدا نعمت‌هاى حلال دنیایى و اخروى طلب مى‌کنند، ولى سالکان واصل، به این مقام مى‌رسند که مى‌گویند:« مى‌خواهیم که از خدا، غیر خدا را نخواهیم. »

3- بالاتر از مراتب گذشته این است که انسان نمى‌گوید: «من مى‌خواهم که چیزى نخواهم»؛ بلکه خواستن او فانى در اراده حق است و او از خود اراده‌اى ندارد.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

ادات استفهام

ادات استفهام

"استفهام" مصدر باب "استفعال" از ماده‌ی "فهم" و در لغت به معنای پرسیدن به جهت شناختن و فهمیدن است.
No image

بَدَل

"بَدَل" بر وزن "فَعَل" اسم از ماده‌ی "بدل" و در لغت به معنای جانشین است. در اصطلاح نحو "بدل" تابعی است که حکم نسبت داده شده به متبوع در جمله، به آن (تابع)نسبت داده می‌شود و در واقع تابع (بدل)، مقصود حقیقی گوینده است
No image

ارتباط "تمییز" و "حال"

این نوشتار در دو بخش با ذکر تفاوت و شباهت میان "تمییز" و "حال"، به مقایسه آن دو می‌پردازد
No image

اشکال "بدل" و "مبدل منه"

این نوشتار به بررسی اشکال "بدل" و "مبدل‌منه" در کلام به اعتبار نوع آن دو از جهت مفرد یا جمله بودن، اسم یا فعل بودن می‌پردازد
No image

تأویل "موصول حرفی" و "صله" به "مصدر"

در این نوشتار ابتدا چگونگی و مراحل تأویل به مصدر در دو موصول حرفی "أن" و "أنَّ" و صله‌ی آن دو بیان شده و در سایر موصول‌های حرفی ("أن" مخففه، "لو"، "کَی" و "ما") همچون طریقه مذکور در "أن" و "أنَّ" عمل می‌شود و در پایان به نکاتی پیرامون تاویل به مصدر اشاره می‌شود.

پر بازدیدترین ها

No image

اشکال "بدل" و "مبدل منه"

این نوشتار به بررسی اشکال "بدل" و "مبدل‌منه" در کلام به اعتبار نوع آن دو از جهت مفرد یا جمله بودن، اسم یا فعل بودن می‌پردازد
No image

حروف شبیه به "لیس"

حروف شبیه به "لیس" حروفی هستند که در عمل (نَسْخ)[1] و معنا (نفی)، به فعل "لیس" شباهت دارند؛ به این بیان که در عمل همچون "لیس" بر جمله‌‌ی اسمیه وارد شده و مبتدا را به عنوان اسم خود، رفع و خبر را به عنوان خبر خود، نصب میدهند
No image

الفاظ نیابت کننده از فاعل

"مفعول‌به" در نیابت از فاعل بر سایر الفاظ مقدم است و به عبارت دیگر با وجود "مفعول‌به" در کلام، نیابت سایر الفاظ صحیح نیست
No image

ارتباط "تمییز" و "حال"

این نوشتار در دو بخش با ذکر تفاوت و شباهت میان "تمییز" و "حال"، به مقایسه آن دو می‌پردازد
No image

اسم "لا"ی نفی جنس

نوشتار پیش رو مباحث مرتبط با اسم "لا"ی نفی جنس را در قالب " اشکال‌ اسم "لا"ی نفی جنس و حکم اعرابی آن"، "حکم اسم بعد از "لا" در صورت تکرار آن" و "حکم تابع اسم لا"، مورد بررسی قرار می‌دهد.
Powered by TayaCMS