دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

آداب مشی

حضرت امام صادق علیه السّلام مى‌فرماید که: هر گاه اراده سفر کردى که به سفر روى، خواه قصیر و خواه طویل، اگر از زمره اهل بصیرتى و از جمله صاحبان عقلى و در سلک اهل غفلت، منسلک نیستى، باید مقدّم دارى بر سفر خود، صحّت و فساد سفر را، و ملاحظه کنى که این سفر تو، مباح است یا معصیت، که مبادا که سفر معصیت باشد و موجب خسران آخرت باشد.
آداب مشی
آداب مشی

نویسنده : ;امام صادق علیه السلام

قال الصّادق علیه السّلام: ان کنت عارفا عاقلا فقدّم العزیمة الصّحیحة، و النّیّة الصّادقة فی حین قصدک إلى اىّ مکان أردت، و انه النّفس عن التّخطّى‌إلى محذور، و کن متفکّرا فی مشیک، و معتبرا بعجائب صنع الله أینما بلغت، و لا تکن مستهزئا و لا متجبّرا فی مشیک، و غضّ بصرک عمّا لا یلیق بالدّین، و اذکر الله کثیرا.

حضرت امام صادق علیه السّلام مى‌فرماید که: هر گاه اراده سفر کردى که به سفر روى، خواه قصیر و خواه طویل، اگر از زمره اهل بصیرتى و از جمله صاحبان عقلى و در سلک اهل غفلت، منسلک نیستى، باید مقدّم دارى بر سفر خود، صحّت و فساد سفر را، و ملاحظه کنى که این سفر تو، مباح است یا معصیت، که مبادا که سفر معصیت باشد و موجب خسران آخرت باشد. و باز دار نفس خود را در سفر، از ارتکاب خلاف شرع و در راه رفتن باید از ذکر الهى، غافل نشوى و همیشه به یاد او باشى و به مخلوقات و مصنوعات نظر عبرت کن و تکبّر و تجبّر به خود راه مده و استهزا و سخریّه به کس مکن. و بپوش چشم خود را از هر چه نظر به او لایق نیست و نظر به او ممنوع است به حسب شرع. و همیشه به یاد خدا باش که غفلت از او، منبع کلّ شرور و منشأ کلّ آفات است.

فانّه قد جاء فی الخبر: انّ المواضع الّتی یذکر الله فیها و علیها، تشهد بذلک عند الله یوم القیامة، و تستغفر لهم إلى ان یدخلهم الله الجنّة.

در حدیث وارد است که: هر موضعى که آدمیان در بالاى او، یا در او ذکر خدا و عبادت خدا کرده باشند، گواهى مى‌دهد آن زمین از براى آن اشخاص در روز قیامت، که فلان شخص و فلان شخص در ما، یا در بالاى ما ذکر تو و عبادت تو بجا آوردند و از حضرت بارى براى ایشان طلب آمرزش مى‌کند، تا زمانى که خداى تعالى ایشان را داخل بهشت گرداند.

و لا تکثر الکلام مع النّاس فی الطّریق، فانّ فیه سوء الادب.

مى‌فرماید که: در راه و سفر، حرف بسیار مزن با مردم، چرا که حرف بسیار،منافى أدب است.

و اکثر الطّرق مراصد الشّیطان و متجره، فلا تأمن کیده.

مى‌فرماید که: بیشترین راهها، کمینگاه شیطان و محلّ تجارت آن دیو لعین است و انتظار مى‌برد که کسى وارد آن جا شود، تا او را بفریبد و ایمان از او برباید. و هرگز بى استعاذه و التجا مباش که تا فریب آن دیو لعین نخورى و صید او نشوى، پس ایمن از کید او مباش.

و اجعل ذهابک و مجیئک فی طاعة الله، و السّعى فی رضاه، فانّ حرکاتک کلّها مکتوبة فی صحیفتک.

مى‌فرماید که: بگردان رفتن و آمدن خود را در آن سفر، در طاعت خداوند عالم و از براى تحصیل رضاى او، چرا که جمیع حرکتهاى تو را مى‌نویسند، پس اگر قصد تو در سفر، صحیح است و نیّت تو مشروع است، در نامه عمل تو عبادت مى‌نویسند، و الاّ شقاوت و ضلالت.

قال الله تعالى: یَوْمَ تَشْهَدُ عَلَیْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَیْدِیهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ بِما کانُوا یَعْمَلُونَ[1].

خداوند عالم در قرآن مى‌فرماید که: در روز قیامت، گواهى مى‌دهند بر آدمیان زبانهاى ایشان و دستهاى ایشان و پاهاى ایشان، به آن چه کرده‌اند از خوبیها و بدیها.

و قال عزّ و جلّ ایضا: وَ کُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فی عُنُقِهِ [2].

و نیز خداوند عالم در قرآن مجید مى‌فرماید که: هر آدمى را خواه مؤمن و خواه کافر، الزام کردیم ما عمل او را در گردن او. یعنى: عمل هر بنده، لازم آن بنده است در آخرت و از او جدا نمى‌شود. مثل طوق که لازم گردن است، تا آن وقت که حساب آن بنده کرده شود.

و نیز گویند: طائر، مرغ نیست بلکه کتاب و نامه عمل بنده است که در روزقیامت، پرّان پرّان به دست بنده آید و معنى «فی عنقه»، آن است که عهده آن در گردن او است.[3]

    منبع : شرح(ترجمه) مصباح الشریعة، عبد الرزاق گیلانى، انتشارات پیام حق، تهران، 1377 هجرى شمسى‌
    پی نوشت:
  • [1] - نورآیه 24
  • [2] - إسراء آیه13
  • [3] - ترجمه مصباح الشریعة، ص: 279; الی 282

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

آیت الله سبحانی؛ جوانان برای حفظ اعتقادات خود به علمای اسلام رجوع کنند

آیت الله سبحانی؛ جوانان برای حفظ اعتقادات خود به علمای اسلام رجوع کنند

آیت الله جعفر سبحانی، دیروز در مسجد مقدس جمکران گفت: با جداشدن فرهنگ مهدویت و انتظار از تفکر دینی ما، چیزی از عقیده شیعی باقی نمی ماند.
رفع دغدغه‌های معاصر با بهره‌گیری از آموزه‌های دینی

رفع دغدغه‌های معاصر با بهره‌گیری از آموزه‌های دینی

جدا از تمرکز بسیاری از رسانه بر دیدار میان پادشاه عربستان و پاپ، گروه‌ها، جوامع و نهادهای دینی طی هفته ای که گذشت به بررسی سهم خود در بحران ایدز، زمینه های تازه همکاری، عرفان و رابطه علم و دین تمرکز کردند تا فصل تازه ای از دغدغه های معاصر خود را با بهره گیری از آموزه های دینی برطرف کنند .

پر بازدیدترین ها

قرآن و روزه از نگاه مهاتما گاندی

قرآن و روزه از نگاه مهاتما گاندی

" موهنداس کرمچند گاندهی " ، مشهور به " مهاتما گاندی " (1948-1869) رهبر بزرگ استقلال هند از یوغ استعمار انگلیس، از معدود رهبرانی بود که از روشهای معمول در مبارزات آزادیبخش استفاده نکرد، بلکه با سلاح عشق و ایمان و اهرم مبارزه منفی توانست به سلطه بی چون و چرای استعمار در کشورش پایان بخشد.
No image

اعمال شب نیمه‌ی شعبان

No image

حج اقساطی جایز نیست

No image

اساس نواندیشی دینی ترکیب تغییر و ثبات است

استاد مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل در نشستی که عصر امروز در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد، گفت: مبنای جامعه‌شناختی نواندیشان دینی دو اصل تغییر و مداومت هستند. در قرآن و سنت نیز اصل تغییر بر مبنای مداومت و حفظ سنت مورد تأیید قرار گرفته‌اند. به گزارش خبرنگار مهر، عصر امروز در نشست "نگاهی به افکار فقهی و درون فقهی نواندیشان دینی معاصر" که در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد، دکتر احمد کاظمی موسوی، استاد مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل، به اندیشه‌های پنج نواندیش دینی در عصر حاضر، محمد اقبال لاهوری، محمود طه، ابوسلیمان، طه جابر و نصر حامد ابوزید پرداخت. دکتر کاظمی سخن خود را با اشاره به مبنای جامعه‌شناختی نواندیشان دینی آغاز کرد و آن را دو اصل تغییر و مداومت خواند و گفت: در قرآن و سنت نیز اصل تغییر بر مبنای مداومت و حفظ سنت مورد تأیید قرار گرفته‌اند و این اندیشمندان برای جلوگیری از تغییرات ناگهانی و انقلاب در اندیشه‌ها به تفسیر و نواندیشی می‌پردازند. وی که سالها به عنوان استاد دانشگاه مالزی به تدریس مطالعات اسلامی می‌پرداخته، در ادامه مهمترین شاخص اندیشه‌های محمد اقبال لاهوری را تأکید او بر خودباوری خواند و گفت: اقبال معتقد است که اگر انسان به خودش باور نداشته باشد، نمی‌تواند به سوژه مدرن بدل شود و همواره به صورت ابژه باقی می‌ماند. درحالی‌که در اصول دینی ما نیز بر بازگشت به خود تأکید شده است. او در کتاب "اسرار خودی"، به این موضوع با توجه به دو بحث انسان به عنوان خلیفه خدا در زمین و تخلق انسان به خلق خدا تأکید می‌کند. دکتر کاظمی سپس با تأکید بر اینکه از نگاه اقبال، با ختم نبوت عقل جانشین وحی می شود، به معرفی اندیشه‌های محمود طه، نواندیش سودانی پرداخت و گفت: محمود طه با رساله "رساله الثانویه"، که غوغایی در جهان عرب به پا کرد، کوشید نشان دهد که در اسلام عقیده به مساوات و عدالت طبی اصل است و انسانها، زن و مرد در پیشگاه خدا یکسانند. وی با اشاره به روش تفسیر طه از آیات مکی و مدنی قرآن، به تأثیر او بر دیگر نواندیش مسلمان، عبدالحمید ابوسلیمان اشاره کرد و گفت: ابوسلیمان که مدتها رئیس دانشگاه بین المللی مالزی بوده، همچون نقیب العطاس بحث اسلامی کردن علوم را دنبال می‌کرده و با تأکید بر اصول ضرورت و تلفیق، بر اهمیت نواندیشی در اصول فقهی اسلامی صحه می‌گذارد. دکتر کاظمی به تأثیر اندیشه‌های ابواسحاق شاطبی بر تفکر ابوسلیمان تأکید کرد و گفت: شاطبی انسان بسیار متدینی بوده که در دو کتاب "مقاصد الشریفه" و "الموافقات" کوشیده با تفاسیر قشری از کتاب و سنت مخالفت کند. ابوسلیمان با تأکید بر اصل تلفیق معتقد است که بحران فکری مسلمانان در عصر جدید تحجر و ناتوانی از تلفیق با شرایط جدید است. او به‌خصوص در روابط بین‌الملل به فقه شافعی نقد دارد و از تفاسیر جنگ‌طلبانه پرهیز دارد. دکتر کاظمی در ادامه به اندیشه‌های طه جابر الفیاض العوانی، متفکر عراقی پرداخت و گفت: عوانی که دانش آموخته الازهر است، معتقد است که اصول فقه مهمترین منبع برای فهم منابع اسلامی هستند، اما برای فهم درست از آن باید سه کار صورت بگیرد: نخست درک درست سنت، دوم تشکیل شورای علما که متاسفانه صورت نگرفته است و سوم فهم مقاصد شریعت در بستر آنها. دکتر کاظمی بخش پایانی سخن خود را به معرفی اجمالی اندیشه‌های نصر حامد ابوزید، متفکر مصری مقیم هلند اختصاص داد و عنصر محوری در اندیشه او را وارد کردن هرمنوتیک به تفسیر متون و نصوص دینی خواند و گفت: ابوزید معتقد است که تمدن اسلامی، تمدن متن است، بر خلاف تمدن یونانی که تمدن عقل است و این را از سیره امام علی(ع) نیز می‌توان استنباط کرد. وی گفت: ابوزید همچون پیتر نورث راس، معتقد است که فهم یک متن با خواندنش شروع نمی‌شود بلکه پیشتر با گفتگویی آغاز می‌شود که آن متن با فرهنگی که ادراک خواننده را تشکیل می‌دهد، شروع می‌شود. وی بر این اساس معتقد است که سه عامل باعث بدفهمی ما از دیالوگ نص با خودمان می‌شوند: نخست اشتباه گرفتن دلالت لغوی با دلالت شرعی، دوم تفسیر نادرست آیات مدنی و مکی که به نظریه اشاعره در مورد لوح محفوظ منجر شده است و سوم آشفته شدن بستر محتوایی آیات. دکتر کاظمی در پایان گفت: از نظر ابوزید، منطوق آیات قرآن بسته به ثابت است، اما مفهوم آنها قابل فهم در هر عصری است و با این حساب مسلمانان همیشه در تاریخ بسته به ضرورت، مناسبت، مقاصد و اولویت ها به اجتهاد در نص و تعویق بعضی از نصوص می‌پرداخته‌اند.
Powered by TayaCMS