دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

امام رضا (علیه‌السّلام):

«مومن به درجه کامل ایمان نمی‌رسد مگر اینکه در او سه خصلت باشد یک سنت از خدا و یک سنت از نبی خدا (پیامبر) و یک سنت از امام زمان. آن روش و سنتی که باید از خدا داشته باشد. ستّار بودن است خداوند در قرآن می‌فرماید: که او عالِم به غیب است و کسی به عالَم غیب او آگاه نیست. و سنتی که باید از پیامبر داشته باشد مدارا کردن با مردم است. همان گونه که خداوند پیامبرش را امر به مدارا با مردم کرده است. و به او گفت عفو را پیشه بگیر. و امر به معروف کن. و سنت و روشی که باید از امام زمان داشته باشد صبر در سختی‌ها و ناملایمات روزگار»(کافی، ج2، ص 248، ح 39)
امام رضا (علیه‌السّلام):
امام رضا (علیه‌السّلام):

امام رضا (علیه‌السّلام):

«لا یکون المومن مومناً حتی تکون فیه ثلاث خصال سنةُ من ربه و سنهُ من نبیِهِ و سنةُ من ولیه. اما السنةُ من ربّه فکتمان السر [قال الله عزوجل عَالِمُ الْغَیْبِ فَلَا یُظْهِرُ عَلَى غَیْبِهِ أَحَدًا إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِن رَّسُولٍ]. (26و27/جن) فاما السنة من نبیه فمداراة الناس ‍]فاِنّ اللهَ عزوجل امر نبیه بمداراة الناس فقال خذ العفو و امر بالمعروف] فاما السنة من ولیّه الصبر فی البأساء و الضراء »(کافی، ج2، ص 248، ح 39).

«مومن به درجه کامل ایمان نمی‌رسد مگر اینکه در او سه خصلت باشد یک سنت از خدا و یک سنت از نبی خدا (پیامبر) و یک سنت از امام زمان. آن روش و سنتی که باید از خدا داشته باشد. ستّار بودن است خداوند در قرآن می‌فرماید: که او عالِم به غیب است و کسی به عالَم غیب او آگاه نیست. و سنتی که باید از پیامبر داشته باشد مدارا کردن با مردم است. همان گونه که خداوند پیامبرش را امر به مدارا با مردم کرده است. و به او گفت عفو را پیشه بگیر. و امر به معروف کن. و سنت و روشی که باید از امام زمان داشته باشد صبر در سختی‌ها و ناملایمات روزگار».

توضیح: توجه انسان به جایگاه خود در مقابل ذات حق تعالی تقویت این نکته است که انسان در همه حال محتاج به خدای عزیز است و این احتیاج به صورت مداوم است که اگر لحظه‌ای قطع شود. نمی‌تواند کاری را از پیش ببرد. قرآن همین نکته را متذکر انسان‌ها، حتی انبیاء تا انقراض عالم دارد. [یا ایها الناس انتم الفقراء الی الله و الله هو الغنی الحمید].

ولی با همه این اوصاف مبنی بر بندگی و احتیاج علی الدوام به ذات اقدس الهی، وجود مبارک امام رضا (علیه‌السّلام) می‌فرماید: انسان به عنوان خلیفۀ خداوند در کره خاکی و به عنوان ظهور تجلی الهی،باید خصائصی از خدا و پیامبر و امام زمان که هر سه مورد در قرآن به اطاعت آن‌ها تاکید شده است داشته باشد. همان طوری که خداوند ستار العیوب است. و خطاهای انسان‌ها را می‌پوشاند و از گناهان او در خیلی از موارد اغماض می‌کند انسان هم باید این خصیصه را از خداوند داشته باشد که حق ندارد هر آنچه را دید و لو ناحق باشد بازگو کند و از این نکته‌ باید نتیجه گرفت که اگر به دیده‌هایی که ما می‌بینیم و لو خلاف باشد حق گفتن نداریم. قطعاً اموری را که فقط شنیدنی باشد را نمی‌توانیم و حق نداریم بازگو کنیم.

روش و سنتی که باید از پیامبر داشته باشیم مدارا کردن با هم نوع، که در بعضی روایات مدارا کردن با هم نوع را نیمی از عقل شمرده‌اند. پیامبر اسلام 23 سال سختی‌ها را دید. از نزدیکان، دوستان، خویشاوندان او را شاعر، ساحر – مجنون گفتند ولی او مدار و تحمل کرد، تا این شجره طیبه به ثمر رسید.

لذا وجود مبارک امام رضا می‌فرماید: بهترین خصلتی که ما باید از پیامبر داشته باشیم مدارا کردن و تحمل کردن هم نوع خود است.

و سنت و روشی که باید از امام زمان داشته باشیم صبر در مشکلات و سختی‌ها است. همان گونه که بعد از پیامبر ، امیرالمؤمنین و امامان یکی پس از دیگری در مقابل سختی‌ها و مشکلات صبر پیشه کرده‌اند و توانسته‌اند اهداف الهی خود را پیش ببرند. و امروز هم امام زمان در مقابل همه مشکلات جامعه اسلامی و دشمنی با دین صبر می‌کند. تا روزی که خدای عزیز عالم زمینه فرج امام را فراهم نماید و تمام مشکلات به دست با کفایت حضرتش مرتفع گردد.

«اللهم عجل لولیک الفرج»

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

آیت الله سبحانی؛ جوانان برای حفظ اعتقادات خود به علمای اسلام رجوع کنند

آیت الله سبحانی؛ جوانان برای حفظ اعتقادات خود به علمای اسلام رجوع کنند

آیت الله جعفر سبحانی، دیروز در مسجد مقدس جمکران گفت: با جداشدن فرهنگ مهدویت و انتظار از تفکر دینی ما، چیزی از عقیده شیعی باقی نمی ماند.
رفع دغدغه‌های معاصر با بهره‌گیری از آموزه‌های دینی

رفع دغدغه‌های معاصر با بهره‌گیری از آموزه‌های دینی

جدا از تمرکز بسیاری از رسانه بر دیدار میان پادشاه عربستان و پاپ، گروه‌ها، جوامع و نهادهای دینی طی هفته ای که گذشت به بررسی سهم خود در بحران ایدز، زمینه های تازه همکاری، عرفان و رابطه علم و دین تمرکز کردند تا فصل تازه ای از دغدغه های معاصر خود را با بهره گیری از آموزه های دینی برطرف کنند .

پر بازدیدترین ها

قرآن و روزه از نگاه مهاتما گاندی

قرآن و روزه از نگاه مهاتما گاندی

" موهنداس کرمچند گاندهی " ، مشهور به " مهاتما گاندی " (1948-1869) رهبر بزرگ استقلال هند از یوغ استعمار انگلیس، از معدود رهبرانی بود که از روشهای معمول در مبارزات آزادیبخش استفاده نکرد، بلکه با سلاح عشق و ایمان و اهرم مبارزه منفی توانست به سلطه بی چون و چرای استعمار در کشورش پایان بخشد.
No image

اعمال شب نیمه‌ی شعبان

No image

حج اقساطی جایز نیست

No image

اساس نواندیشی دینی ترکیب تغییر و ثبات است

استاد مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل در نشستی که عصر امروز در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد، گفت: مبنای جامعه‌شناختی نواندیشان دینی دو اصل تغییر و مداومت هستند. در قرآن و سنت نیز اصل تغییر بر مبنای مداومت و حفظ سنت مورد تأیید قرار گرفته‌اند. به گزارش خبرنگار مهر، عصر امروز در نشست "نگاهی به افکار فقهی و درون فقهی نواندیشان دینی معاصر" که در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد، دکتر احمد کاظمی موسوی، استاد مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل، به اندیشه‌های پنج نواندیش دینی در عصر حاضر، محمد اقبال لاهوری، محمود طه، ابوسلیمان، طه جابر و نصر حامد ابوزید پرداخت. دکتر کاظمی سخن خود را با اشاره به مبنای جامعه‌شناختی نواندیشان دینی آغاز کرد و آن را دو اصل تغییر و مداومت خواند و گفت: در قرآن و سنت نیز اصل تغییر بر مبنای مداومت و حفظ سنت مورد تأیید قرار گرفته‌اند و این اندیشمندان برای جلوگیری از تغییرات ناگهانی و انقلاب در اندیشه‌ها به تفسیر و نواندیشی می‌پردازند. وی که سالها به عنوان استاد دانشگاه مالزی به تدریس مطالعات اسلامی می‌پرداخته، در ادامه مهمترین شاخص اندیشه‌های محمد اقبال لاهوری را تأکید او بر خودباوری خواند و گفت: اقبال معتقد است که اگر انسان به خودش باور نداشته باشد، نمی‌تواند به سوژه مدرن بدل شود و همواره به صورت ابژه باقی می‌ماند. درحالی‌که در اصول دینی ما نیز بر بازگشت به خود تأکید شده است. او در کتاب "اسرار خودی"، به این موضوع با توجه به دو بحث انسان به عنوان خلیفه خدا در زمین و تخلق انسان به خلق خدا تأکید می‌کند. دکتر کاظمی سپس با تأکید بر اینکه از نگاه اقبال، با ختم نبوت عقل جانشین وحی می شود، به معرفی اندیشه‌های محمود طه، نواندیش سودانی پرداخت و گفت: محمود طه با رساله "رساله الثانویه"، که غوغایی در جهان عرب به پا کرد، کوشید نشان دهد که در اسلام عقیده به مساوات و عدالت طبی اصل است و انسانها، زن و مرد در پیشگاه خدا یکسانند. وی با اشاره به روش تفسیر طه از آیات مکی و مدنی قرآن، به تأثیر او بر دیگر نواندیش مسلمان، عبدالحمید ابوسلیمان اشاره کرد و گفت: ابوسلیمان که مدتها رئیس دانشگاه بین المللی مالزی بوده، همچون نقیب العطاس بحث اسلامی کردن علوم را دنبال می‌کرده و با تأکید بر اصول ضرورت و تلفیق، بر اهمیت نواندیشی در اصول فقهی اسلامی صحه می‌گذارد. دکتر کاظمی به تأثیر اندیشه‌های ابواسحاق شاطبی بر تفکر ابوسلیمان تأکید کرد و گفت: شاطبی انسان بسیار متدینی بوده که در دو کتاب "مقاصد الشریفه" و "الموافقات" کوشیده با تفاسیر قشری از کتاب و سنت مخالفت کند. ابوسلیمان با تأکید بر اصل تلفیق معتقد است که بحران فکری مسلمانان در عصر جدید تحجر و ناتوانی از تلفیق با شرایط جدید است. او به‌خصوص در روابط بین‌الملل به فقه شافعی نقد دارد و از تفاسیر جنگ‌طلبانه پرهیز دارد. دکتر کاظمی در ادامه به اندیشه‌های طه جابر الفیاض العوانی، متفکر عراقی پرداخت و گفت: عوانی که دانش آموخته الازهر است، معتقد است که اصول فقه مهمترین منبع برای فهم منابع اسلامی هستند، اما برای فهم درست از آن باید سه کار صورت بگیرد: نخست درک درست سنت، دوم تشکیل شورای علما که متاسفانه صورت نگرفته است و سوم فهم مقاصد شریعت در بستر آنها. دکتر کاظمی بخش پایانی سخن خود را به معرفی اجمالی اندیشه‌های نصر حامد ابوزید، متفکر مصری مقیم هلند اختصاص داد و عنصر محوری در اندیشه او را وارد کردن هرمنوتیک به تفسیر متون و نصوص دینی خواند و گفت: ابوزید معتقد است که تمدن اسلامی، تمدن متن است، بر خلاف تمدن یونانی که تمدن عقل است و این را از سیره امام علی(ع) نیز می‌توان استنباط کرد. وی گفت: ابوزید همچون پیتر نورث راس، معتقد است که فهم یک متن با خواندنش شروع نمی‌شود بلکه پیشتر با گفتگویی آغاز می‌شود که آن متن با فرهنگی که ادراک خواننده را تشکیل می‌دهد، شروع می‌شود. وی بر این اساس معتقد است که سه عامل باعث بدفهمی ما از دیالوگ نص با خودمان می‌شوند: نخست اشتباه گرفتن دلالت لغوی با دلالت شرعی، دوم تفسیر نادرست آیات مدنی و مکی که به نظریه اشاعره در مورد لوح محفوظ منجر شده است و سوم آشفته شدن بستر محتوایی آیات. دکتر کاظمی در پایان گفت: از نظر ابوزید، منطوق آیات قرآن بسته به ثابت است، اما مفهوم آنها قابل فهم در هر عصری است و با این حساب مسلمانان همیشه در تاریخ بسته به ضرورت، مناسبت، مقاصد و اولویت ها به اجتهاد در نص و تعویق بعضی از نصوص می‌پرداخته‌اند.
Powered by TayaCMS