دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

جز خدا نبینند

جز خدا نبینند عرفان - فاطمه رسول‌زاده: عارف انسانی است که دل به‌نور توحید برافروخته و با توجه به آیات کتاب الهی و گفتار راهروان، به مشاهده قیامت برخاسته و با تأکید بر حقیقت توحید و معاد، عقاید و اخلاق و اعمال و حالات خود را از آلودگی‌ها پیراسته و جان و دل و اعضا و جوارح خویش را به نور واقعیت آراسته و در علم و عمل،در ملک پاک و خلوص، مسکن گرفته باشد...
No image
جز خدا نبینند
جز خدا نبینند عرفان - فاطمه رسول‌زاده: عارف انسانی است که دل به‌نور توحید برافروخته و با توجه به آیات کتاب الهی و گفتار راهروان، به مشاهده قیامت برخاسته و با تأکید بر حقیقت توحید و معاد، عقاید و اخلاق و اعمال و حالات خود را از آلودگی‌ها پیراسته و جان و دل و اعضا و جوارح خویش را به نور واقعیت آراسته و در علم و عمل،در ملک پاک و خلوص، مسکن گرفته باشد. او جز خدا نبیند و جز خدا نشنود و جز خدا نداند و جز خدا نگوید و جز خدا نخواهد و جز به خدا میل نکند و به سوی خدا نرود. عارف انسانی است که غرق در عشق و حقیقت است. همان‌طور که در قرآن آمده است: ( و جعلنی مبارکا این ما کنت / سوره مریم/32) عارف همیشه حق را می‌گوید و به غیراز حضرت حق نمی‌بیند. او شیدا است و اشتیاق وصل دارد و در مقام ( فنا) قرار دارد. در روایات قدسی اشاره شده است که چیزی برای بنده‌ام برای نزدیک شدن به من همانند نوافل نیست. او با اجرای مستحبات محبوب من می‌شود و چون محبوب من می‌شود، من گوش او می‌شوم، گوشی که به آن حق می‌شنود و چشم او می شود؛ چشمی که به آن فقط حق بیند و قدم او می‌گردم؛ قدمی که با آن فقط در راه حق حرکت می‌کند، که این مقام فناست. در اینجا به خطبه متقین امام علی(ع) اشاره می‌کنیم که البته در بیشتر کتاب ها از آن تحت عنوان اوصاف مو منین یاد شده است. گفته شده است که یکی از عاشقان به نام همام از حضرت خواست که صفات متقین را برایش بازگو کند و آن حضرت در وصف افراد متقی این‌گونه یاد کردند: آنچنان که برای شنونده قابل لمس باشد، اما باز آن فرد اصرار ورزید، تا جایی که آن حضرت را به این امر قسم داد. پس علی(ع)، بعد حمد خدا و صلوات بر پیامبر چنین فرمودند: هنگامی که خداوند جهان و آنچه را در اوست آفرید، از اطاعت خلق بی‌نیاز بود و بنا به لطف و احسانش همه چیز از احتیاجات آنها را بین آنان تقسیم کردند و به هر کدام رتبه و مقام و منزلت خاصی را عطا فرمودند. در نهایت پرهیز کاران را بر دیگران برتری عنایت فرمودند. پرهیزکاران افرادی هستند که همیشه به صواب سخنی گویند و در زندگی حد تعادل را مراعات می‌کنند. همیشه از حرام چشم پوشانده‌اند و در سختی و بلا خوشحالند به اندازه رفاه و نعمت. دنیای مادی در نظرشان کوچک است. به بهشت آن‌گونه ایمان دارند که گویا همیشه مقابل دیدگانشان است. هنگامی که به آیات عذاب می‌رسند، به دوزخ هم همین‌گونه؛ یعنی این‌که همیشه آن را می‌بینند و حس می‌ کنند و در آن معذبند، می‌نگرند. اگر دنیا به آنان رو آورد از آن روی گردانند و اگر بخواهد آنان را در خود غرق کند جان خود را فدای خدای عز وجل می‌کنند، به آیات الهی و وعده‌های الهی دل می‌سپرند و از ترس حق چنان لاغرند که هر کس آنها را ببیند گویی بیمارند، در حالی که جانشان درد مندفراق اوست و مردم دیگر آنها را دیوانه پندارند اما دیوانه نیستند بلکه در عشق پاکند. بزرگی روز قیامت و شهادت حق آنها را غرق خود کرده و حیات دیگری را برای آنها ساخته است. از مغرور بودن به اعمال خویش ترسان و هراسان و در شب شکرگزارند و در روز عابد. لغزشش اندک، نفسش قانع، خوراکش کم و در حقیقت دیندار واقعی است. کاظم غیظ و فرو خورنده شهوت است، او امین است و اصول و حقوق مردم را از یاد نمی‌برد...»
روزنامه همشهری

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

آیت الله سبحانی؛ جوانان برای حفظ اعتقادات خود به علمای اسلام رجوع کنند

آیت الله سبحانی؛ جوانان برای حفظ اعتقادات خود به علمای اسلام رجوع کنند

آیت الله جعفر سبحانی، دیروز در مسجد مقدس جمکران گفت: با جداشدن فرهنگ مهدویت و انتظار از تفکر دینی ما، چیزی از عقیده شیعی باقی نمی ماند.
رفع دغدغه‌های معاصر با بهره‌گیری از آموزه‌های دینی

رفع دغدغه‌های معاصر با بهره‌گیری از آموزه‌های دینی

جدا از تمرکز بسیاری از رسانه بر دیدار میان پادشاه عربستان و پاپ، گروه‌ها، جوامع و نهادهای دینی طی هفته ای که گذشت به بررسی سهم خود در بحران ایدز، زمینه های تازه همکاری، عرفان و رابطه علم و دین تمرکز کردند تا فصل تازه ای از دغدغه های معاصر خود را با بهره گیری از آموزه های دینی برطرف کنند .

پر بازدیدترین ها

قرآن و روزه از نگاه مهاتما گاندی

قرآن و روزه از نگاه مهاتما گاندی

" موهنداس کرمچند گاندهی " ، مشهور به " مهاتما گاندی " (1948-1869) رهبر بزرگ استقلال هند از یوغ استعمار انگلیس، از معدود رهبرانی بود که از روشهای معمول در مبارزات آزادیبخش استفاده نکرد، بلکه با سلاح عشق و ایمان و اهرم مبارزه منفی توانست به سلطه بی چون و چرای استعمار در کشورش پایان بخشد.
No image

اعمال شب نیمه‌ی شعبان

No image

حج اقساطی جایز نیست

No image

اساس نواندیشی دینی ترکیب تغییر و ثبات است

استاد مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل در نشستی که عصر امروز در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد، گفت: مبنای جامعه‌شناختی نواندیشان دینی دو اصل تغییر و مداومت هستند. در قرآن و سنت نیز اصل تغییر بر مبنای مداومت و حفظ سنت مورد تأیید قرار گرفته‌اند. به گزارش خبرنگار مهر، عصر امروز در نشست "نگاهی به افکار فقهی و درون فقهی نواندیشان دینی معاصر" که در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد، دکتر احمد کاظمی موسوی، استاد مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل، به اندیشه‌های پنج نواندیش دینی در عصر حاضر، محمد اقبال لاهوری، محمود طه، ابوسلیمان، طه جابر و نصر حامد ابوزید پرداخت. دکتر کاظمی سخن خود را با اشاره به مبنای جامعه‌شناختی نواندیشان دینی آغاز کرد و آن را دو اصل تغییر و مداومت خواند و گفت: در قرآن و سنت نیز اصل تغییر بر مبنای مداومت و حفظ سنت مورد تأیید قرار گرفته‌اند و این اندیشمندان برای جلوگیری از تغییرات ناگهانی و انقلاب در اندیشه‌ها به تفسیر و نواندیشی می‌پردازند. وی که سالها به عنوان استاد دانشگاه مالزی به تدریس مطالعات اسلامی می‌پرداخته، در ادامه مهمترین شاخص اندیشه‌های محمد اقبال لاهوری را تأکید او بر خودباوری خواند و گفت: اقبال معتقد است که اگر انسان به خودش باور نداشته باشد، نمی‌تواند به سوژه مدرن بدل شود و همواره به صورت ابژه باقی می‌ماند. درحالی‌که در اصول دینی ما نیز بر بازگشت به خود تأکید شده است. او در کتاب "اسرار خودی"، به این موضوع با توجه به دو بحث انسان به عنوان خلیفه خدا در زمین و تخلق انسان به خلق خدا تأکید می‌کند. دکتر کاظمی سپس با تأکید بر اینکه از نگاه اقبال، با ختم نبوت عقل جانشین وحی می شود، به معرفی اندیشه‌های محمود طه، نواندیش سودانی پرداخت و گفت: محمود طه با رساله "رساله الثانویه"، که غوغایی در جهان عرب به پا کرد، کوشید نشان دهد که در اسلام عقیده به مساوات و عدالت طبی اصل است و انسانها، زن و مرد در پیشگاه خدا یکسانند. وی با اشاره به روش تفسیر طه از آیات مکی و مدنی قرآن، به تأثیر او بر دیگر نواندیش مسلمان، عبدالحمید ابوسلیمان اشاره کرد و گفت: ابوسلیمان که مدتها رئیس دانشگاه بین المللی مالزی بوده، همچون نقیب العطاس بحث اسلامی کردن علوم را دنبال می‌کرده و با تأکید بر اصول ضرورت و تلفیق، بر اهمیت نواندیشی در اصول فقهی اسلامی صحه می‌گذارد. دکتر کاظمی به تأثیر اندیشه‌های ابواسحاق شاطبی بر تفکر ابوسلیمان تأکید کرد و گفت: شاطبی انسان بسیار متدینی بوده که در دو کتاب "مقاصد الشریفه" و "الموافقات" کوشیده با تفاسیر قشری از کتاب و سنت مخالفت کند. ابوسلیمان با تأکید بر اصل تلفیق معتقد است که بحران فکری مسلمانان در عصر جدید تحجر و ناتوانی از تلفیق با شرایط جدید است. او به‌خصوص در روابط بین‌الملل به فقه شافعی نقد دارد و از تفاسیر جنگ‌طلبانه پرهیز دارد. دکتر کاظمی در ادامه به اندیشه‌های طه جابر الفیاض العوانی، متفکر عراقی پرداخت و گفت: عوانی که دانش آموخته الازهر است، معتقد است که اصول فقه مهمترین منبع برای فهم منابع اسلامی هستند، اما برای فهم درست از آن باید سه کار صورت بگیرد: نخست درک درست سنت، دوم تشکیل شورای علما که متاسفانه صورت نگرفته است و سوم فهم مقاصد شریعت در بستر آنها. دکتر کاظمی بخش پایانی سخن خود را به معرفی اجمالی اندیشه‌های نصر حامد ابوزید، متفکر مصری مقیم هلند اختصاص داد و عنصر محوری در اندیشه او را وارد کردن هرمنوتیک به تفسیر متون و نصوص دینی خواند و گفت: ابوزید معتقد است که تمدن اسلامی، تمدن متن است، بر خلاف تمدن یونانی که تمدن عقل است و این را از سیره امام علی(ع) نیز می‌توان استنباط کرد. وی گفت: ابوزید همچون پیتر نورث راس، معتقد است که فهم یک متن با خواندنش شروع نمی‌شود بلکه پیشتر با گفتگویی آغاز می‌شود که آن متن با فرهنگی که ادراک خواننده را تشکیل می‌دهد، شروع می‌شود. وی بر این اساس معتقد است که سه عامل باعث بدفهمی ما از دیالوگ نص با خودمان می‌شوند: نخست اشتباه گرفتن دلالت لغوی با دلالت شرعی، دوم تفسیر نادرست آیات مدنی و مکی که به نظریه اشاعره در مورد لوح محفوظ منجر شده است و سوم آشفته شدن بستر محتوایی آیات. دکتر کاظمی در پایان گفت: از نظر ابوزید، منطوق آیات قرآن بسته به ثابت است، اما مفهوم آنها قابل فهم در هر عصری است و با این حساب مسلمانان همیشه در تاریخ بسته به ضرورت، مناسبت، مقاصد و اولویت ها به اجتهاد در نص و تعویق بعضی از نصوص می‌پرداخته‌اند.
Powered by TayaCMS