دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

دل را به دلنواز بدهید

و اگر سرپیچی کنند، بدانید(ضرری به شما نمی‌رسانند؛)خداوند سرپرست شماست! چه سرپرست خوبی! و چه یاور خوبی! (رهنمای گمشدگان، علامه مصطفوی)
دل را به دلنواز بدهید
دل را به دلنواز بدهید

دل را به دلنواز بدهید[1]

« وَ إنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلاکُمْ نِعْمَ الْمَوْلی‌ وَ نِعْمَ النَّصیرُ » (سوره انفال،آیه 40)

روح آدمی که حقیقت انسانیت به همان است لطیفه‌ای است صاف و روشن و جوهریست پاک و بیرنگ که از علائق و تظاهرات جهان رنگ می پذیرد، و به هر چیزی دلبستگی پیدا میکند، به ا‌ندازه ا‌ی نرم و ساده است که هر چه را بیند در مقابل آن خشوع کرده و خود را فدای او مینماید، ‌و میل و محبتی بظهور میرساند، بیشتر اوقات در دست غولهای صورت ساز اسیر می‌شود و فریفته خوش خط و خال مارهای گزنده می‌باشد، و خود را بدامهای خفه کننده دام گسترهای پر مکر و حیله میاندازد، و جلا و صفای حقیقت خود را از دست می‌دهد،‌ و با یاران بیوفای ظاهر ساز انس می‌گیرد.

ایدریغا یوسفم در چاه شد او بماند و کاروان در راه شد

دیو آمد تاخت بر ملک دلم کرد غارت آنچه دید از حاصلم

طائر قدس آشیان شد در قفس دور از او هم آشیان و هم نفس

حیف از آن طاووس رنگین حیف حیف حیف از آن آهوی مشکین حیف حیف

ما باید بسی بیدار و آزموده باشیم تا دلرا پیش کسی بگذاریم که وفادار و دلنواز و کام بخش باشد، ما باید دل خود را از علاقه‌های بی‌حقیقت و خوش ظاهر، کنده و به اصل حقیقت و جمال متوجه سازیم.

ما دل و جان بخدا میدهیم که یار بی‌یاوران است، و دادرس ناتوانان و فریاد‌رس بیچارگان است، دوا و درمان دردمندان است، دستگیر خطاپوش درماندگان است، عطا بخش دلنواز تهی دستان است، دلگشای هوا خواه بندگان است، کام بخش و دلدار حاجتمند‌انست، همنشین و دلنشین مهربان پرهیزکاران است، روان دلبر دوستان است، بخشاینده‌ی دادگر زمین و آسمان است، آفریدگار جهانیان است .

دلا دائم گدای کوی او باش بحکم آنکه دولت جاودان به

بداغ بندگی مردن در این در بجان او که از ملک جهان به

انسان می‌باید چشم از چهره‌های زیبا بگیرد، نظر از گلرخان جهان بردارد، تا بدیدار چهره حقیقت برسد. آدمی باید از این نمایشهای رنگارنگ دنیا بگذرد، و از جلوه‌های دلفریب او فریفته نشود؛ تا شیفته آن جهان روشن گردد. پس باید گوش از آوازهای دلکش و نواهای خوش و شیرین و صداهای گوناگون فراگیرد: تا هیاهوی عالم غیب و سخن های نهانی را بشنود. ما دست از لذائذ و خوشیهای دنیا می‌شوییم، و پای روی بزرگی دنیوی و نام و شهوت چند روزه میگذاریم، ‌و روی از جاه و مال و جلال این جهان بر می‌گردانیم تا به زندگی حقیقی و زندگانی جاودانی برسیم.

    پی نوشت:
  • [1]علامه مصطفوی ؛حسن، رهنمای گمشدگان، تهران، مرکز نشر علامه مصطفوی، 1385، اول،ص 56 .

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

آیت الله سبحانی؛ جوانان برای حفظ اعتقادات خود به علمای اسلام رجوع کنند

آیت الله سبحانی؛ جوانان برای حفظ اعتقادات خود به علمای اسلام رجوع کنند

آیت الله جعفر سبحانی، دیروز در مسجد مقدس جمکران گفت: با جداشدن فرهنگ مهدویت و انتظار از تفکر دینی ما، چیزی از عقیده شیعی باقی نمی ماند.
رفع دغدغه‌های معاصر با بهره‌گیری از آموزه‌های دینی

رفع دغدغه‌های معاصر با بهره‌گیری از آموزه‌های دینی

جدا از تمرکز بسیاری از رسانه بر دیدار میان پادشاه عربستان و پاپ، گروه‌ها، جوامع و نهادهای دینی طی هفته ای که گذشت به بررسی سهم خود در بحران ایدز، زمینه های تازه همکاری، عرفان و رابطه علم و دین تمرکز کردند تا فصل تازه ای از دغدغه های معاصر خود را با بهره گیری از آموزه های دینی برطرف کنند .

پر بازدیدترین ها

قرآن و روزه از نگاه مهاتما گاندی

قرآن و روزه از نگاه مهاتما گاندی

" موهنداس کرمچند گاندهی " ، مشهور به " مهاتما گاندی " (1948-1869) رهبر بزرگ استقلال هند از یوغ استعمار انگلیس، از معدود رهبرانی بود که از روشهای معمول در مبارزات آزادیبخش استفاده نکرد، بلکه با سلاح عشق و ایمان و اهرم مبارزه منفی توانست به سلطه بی چون و چرای استعمار در کشورش پایان بخشد.
No image

اعمال شب نیمه‌ی شعبان

No image

حج اقساطی جایز نیست

No image

اساس نواندیشی دینی ترکیب تغییر و ثبات است

استاد مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل در نشستی که عصر امروز در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد، گفت: مبنای جامعه‌شناختی نواندیشان دینی دو اصل تغییر و مداومت هستند. در قرآن و سنت نیز اصل تغییر بر مبنای مداومت و حفظ سنت مورد تأیید قرار گرفته‌اند. به گزارش خبرنگار مهر، عصر امروز در نشست "نگاهی به افکار فقهی و درون فقهی نواندیشان دینی معاصر" که در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد، دکتر احمد کاظمی موسوی، استاد مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل، به اندیشه‌های پنج نواندیش دینی در عصر حاضر، محمد اقبال لاهوری، محمود طه، ابوسلیمان، طه جابر و نصر حامد ابوزید پرداخت. دکتر کاظمی سخن خود را با اشاره به مبنای جامعه‌شناختی نواندیشان دینی آغاز کرد و آن را دو اصل تغییر و مداومت خواند و گفت: در قرآن و سنت نیز اصل تغییر بر مبنای مداومت و حفظ سنت مورد تأیید قرار گرفته‌اند و این اندیشمندان برای جلوگیری از تغییرات ناگهانی و انقلاب در اندیشه‌ها به تفسیر و نواندیشی می‌پردازند. وی که سالها به عنوان استاد دانشگاه مالزی به تدریس مطالعات اسلامی می‌پرداخته، در ادامه مهمترین شاخص اندیشه‌های محمد اقبال لاهوری را تأکید او بر خودباوری خواند و گفت: اقبال معتقد است که اگر انسان به خودش باور نداشته باشد، نمی‌تواند به سوژه مدرن بدل شود و همواره به صورت ابژه باقی می‌ماند. درحالی‌که در اصول دینی ما نیز بر بازگشت به خود تأکید شده است. او در کتاب "اسرار خودی"، به این موضوع با توجه به دو بحث انسان به عنوان خلیفه خدا در زمین و تخلق انسان به خلق خدا تأکید می‌کند. دکتر کاظمی سپس با تأکید بر اینکه از نگاه اقبال، با ختم نبوت عقل جانشین وحی می شود، به معرفی اندیشه‌های محمود طه، نواندیش سودانی پرداخت و گفت: محمود طه با رساله "رساله الثانویه"، که غوغایی در جهان عرب به پا کرد، کوشید نشان دهد که در اسلام عقیده به مساوات و عدالت طبی اصل است و انسانها، زن و مرد در پیشگاه خدا یکسانند. وی با اشاره به روش تفسیر طه از آیات مکی و مدنی قرآن، به تأثیر او بر دیگر نواندیش مسلمان، عبدالحمید ابوسلیمان اشاره کرد و گفت: ابوسلیمان که مدتها رئیس دانشگاه بین المللی مالزی بوده، همچون نقیب العطاس بحث اسلامی کردن علوم را دنبال می‌کرده و با تأکید بر اصول ضرورت و تلفیق، بر اهمیت نواندیشی در اصول فقهی اسلامی صحه می‌گذارد. دکتر کاظمی به تأثیر اندیشه‌های ابواسحاق شاطبی بر تفکر ابوسلیمان تأکید کرد و گفت: شاطبی انسان بسیار متدینی بوده که در دو کتاب "مقاصد الشریفه" و "الموافقات" کوشیده با تفاسیر قشری از کتاب و سنت مخالفت کند. ابوسلیمان با تأکید بر اصل تلفیق معتقد است که بحران فکری مسلمانان در عصر جدید تحجر و ناتوانی از تلفیق با شرایط جدید است. او به‌خصوص در روابط بین‌الملل به فقه شافعی نقد دارد و از تفاسیر جنگ‌طلبانه پرهیز دارد. دکتر کاظمی در ادامه به اندیشه‌های طه جابر الفیاض العوانی، متفکر عراقی پرداخت و گفت: عوانی که دانش آموخته الازهر است، معتقد است که اصول فقه مهمترین منبع برای فهم منابع اسلامی هستند، اما برای فهم درست از آن باید سه کار صورت بگیرد: نخست درک درست سنت، دوم تشکیل شورای علما که متاسفانه صورت نگرفته است و سوم فهم مقاصد شریعت در بستر آنها. دکتر کاظمی بخش پایانی سخن خود را به معرفی اجمالی اندیشه‌های نصر حامد ابوزید، متفکر مصری مقیم هلند اختصاص داد و عنصر محوری در اندیشه او را وارد کردن هرمنوتیک به تفسیر متون و نصوص دینی خواند و گفت: ابوزید معتقد است که تمدن اسلامی، تمدن متن است، بر خلاف تمدن یونانی که تمدن عقل است و این را از سیره امام علی(ع) نیز می‌توان استنباط کرد. وی گفت: ابوزید همچون پیتر نورث راس، معتقد است که فهم یک متن با خواندنش شروع نمی‌شود بلکه پیشتر با گفتگویی آغاز می‌شود که آن متن با فرهنگی که ادراک خواننده را تشکیل می‌دهد، شروع می‌شود. وی بر این اساس معتقد است که سه عامل باعث بدفهمی ما از دیالوگ نص با خودمان می‌شوند: نخست اشتباه گرفتن دلالت لغوی با دلالت شرعی، دوم تفسیر نادرست آیات مدنی و مکی که به نظریه اشاعره در مورد لوح محفوظ منجر شده است و سوم آشفته شدن بستر محتوایی آیات. دکتر کاظمی در پایان گفت: از نظر ابوزید، منطوق آیات قرآن بسته به ثابت است، اما مفهوم آنها قابل فهم در هر عصری است و با این حساب مسلمانان همیشه در تاریخ بسته به ضرورت، مناسبت، مقاصد و اولویت ها به اجتهاد در نص و تعویق بعضی از نصوص می‌پرداخته‌اند.
Powered by TayaCMS