دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

وهابیت و میراث اسلامی

No image
وهابیت و میراث اسلامی

نویسنده : محمد محسن مردانی

كلمات كليدي : وهابيان، ميراث اسلامي، كربلا، بقيع

وهابیان پیرو محمد بن عبدالوهاب بن سلیمان تمیمی نجدی (1115- 1206) هستند او پیرو مکتب ابن تیمیه و شاگرد او ابن قیم الجوزی بود که عقائد جدیدی را در جزیره العرب بنا نهاد.[1]سیره مستمره علمای بزرگ شیعه بر این بوده و همیشه از استدلال استفاده و حتی به صورت تحدی مطرح می‌کردند. این نشان می‌دهد که پایه و اساس اعتقادات شیعه بر استدلال استوار است.همچنانکه مشاهده می‌کنیم شیعه در هیچ زمانی از تاریخ با جنگ ابتدائی برای شیعه کردن دیگران موافق نبوده و همیشه کار خود و مذهبش را با استدلال پیش برده و همیشه با ایجاد جلسات گفتگو و تالیف کتب و با در اختیار گذاشتن کتابها نزد مردم، آنها را به استدلالات دینی و عقلی دعوت کرده اند و همیشه عامل به این مطلب بوده اند که برای خدا بر مردم دو نوع حجت است یکی ظاهر و آشکار و یکی باطنی و مخفی . اما آشکار از آن حجتها انبیا و پیامبران و ائمه معصومین هستند و مخفی از آن عقل می باشد[2].

و این آیه را نصب العین خود قرار داده که:

«قل هاتوا برهانکم ان کنتم صادقین»[3]

و مخالفانش را دعوت به استدلال و برهان می‌نماید. اما وهابیت در هر کجا وارد شده است، اولا دست به کشتار مردم زده است و ثانیا علوم و فرهنگ و مذهب آنجا را به هم ریخته است. از کارهای ناپسند این طائفه حمله به شهر مقدس کربلا در سال 1226 می‌باشد که در 18 ذی الحجه همان سال اتفاق افتاد. این کار بزرگترین فاجعه تاریخ کربلا بعد از عاشورا بود که تاریخ نویسان آن را عاشورای دوم نام نهادند. زمانی که سپاه وهابیان به کربلا رسید اکثر مردم برای زیارت نجف به آنجا رفته بودند. مردم کمی که درشهر مانده بودند به سرعت دروازه‌ را بسته بودند. وهابیان که حدود 600 شتر سوار و چهار صد اسب سوار بودند بالاخره وارد شهر شدند و مردم را کشتند. و شروع به تخریب مکان مقدس مسلمانان بالاخص شیعیان و قبر امام حسین (ع) کرده و طلا و جواهرات را به غارت بردند و 50 نفر را در کنار ضریح و پانصد نفر را در صحن کشتند.[4]

آنها همچنین در هشتم شوال 1344 به دستور فقیهان وهابی مدینه، که به ویران ساختن ائمه بقیع فتوا داده بودند شروع به تخریب آن مکان مقدس نمودند در سال 1318 قبرها و گنبدهایی که در مزار بزرگان مکه بود تخریب و ویران نمودند. می‌توان گفت وهابیت به هر شهری حمله کرده است یکی از اصلی ترین اهداف وی آثار فرهنگی آن شهر بوده است. یکی از کارهایی که ننگ دائمی برای وهابیت به همراه داشته است آتش زدن کتابخانه بزرگ المکتبه العربیه بودکه بیش از شصت هزار عنوان کتاب گرانقدر کم نظیر و بیش از چهل هزار نسخه خطی منحصر به فرد داشت که در میان آنان آثار خطی دوران جاهلیت و قرار داد یهودیان با کفار قریش بر ضد رسول خدا وجود داشت و همچنین آثار خطی امیرالمؤمنین (ع) ابوبکر، عمر، خالد بن ولید و ... در آنجا موجود بود در همین کتابخانه بتهایی که در هنگام ظهور اسلام مورد پرستش بوده من جمله لات و عزی و هبل و منات وجود داشت که همه بدست وهابیان از بین رفت.[5] مورد بعد حمله نجف و از بین بردن کتب کتابخانه آستان آن حضرت است و امروز هم می‌بینیم که طالبان همان شیوه را در افغانستان ادامه داده و آثار فرهنگی آنجا را از بین می‌برد. بنابر این وقتی این کارها را در قدیم و هم اکنون با هم مقایسه می‌کنیم می‌بینیم این کارنامه سیاه وهابیت در آن زمان با امروزه یکسان بوده و فقط و فقط تغبیر در شیوه و عملکرد آنان است که ما از باب مشت نمونه خروار ذکر ‌کردیم.

مقاله

جایگاه در درختواره عقائد فرق

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

آیت الله سبحانی؛ جوانان برای حفظ اعتقادات خود به علمای اسلام رجوع کنند

آیت الله سبحانی؛ جوانان برای حفظ اعتقادات خود به علمای اسلام رجوع کنند

آیت الله جعفر سبحانی، دیروز در مسجد مقدس جمکران گفت: با جداشدن فرهنگ مهدویت و انتظار از تفکر دینی ما، چیزی از عقیده شیعی باقی نمی ماند.
رفع دغدغه‌های معاصر با بهره‌گیری از آموزه‌های دینی

رفع دغدغه‌های معاصر با بهره‌گیری از آموزه‌های دینی

جدا از تمرکز بسیاری از رسانه بر دیدار میان پادشاه عربستان و پاپ، گروه‌ها، جوامع و نهادهای دینی طی هفته ای که گذشت به بررسی سهم خود در بحران ایدز، زمینه های تازه همکاری، عرفان و رابطه علم و دین تمرکز کردند تا فصل تازه ای از دغدغه های معاصر خود را با بهره گیری از آموزه های دینی برطرف کنند .

پر بازدیدترین ها

قرآن و روزه از نگاه مهاتما گاندی

قرآن و روزه از نگاه مهاتما گاندی

" موهنداس کرمچند گاندهی " ، مشهور به " مهاتما گاندی " (1948-1869) رهبر بزرگ استقلال هند از یوغ استعمار انگلیس، از معدود رهبرانی بود که از روشهای معمول در مبارزات آزادیبخش استفاده نکرد، بلکه با سلاح عشق و ایمان و اهرم مبارزه منفی توانست به سلطه بی چون و چرای استعمار در کشورش پایان بخشد.
No image

اعمال شب نیمه‌ی شعبان

No image

حج اقساطی جایز نیست

No image

اساس نواندیشی دینی ترکیب تغییر و ثبات است

استاد مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل در نشستی که عصر امروز در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد، گفت: مبنای جامعه‌شناختی نواندیشان دینی دو اصل تغییر و مداومت هستند. در قرآن و سنت نیز اصل تغییر بر مبنای مداومت و حفظ سنت مورد تأیید قرار گرفته‌اند. به گزارش خبرنگار مهر، عصر امروز در نشست "نگاهی به افکار فقهی و درون فقهی نواندیشان دینی معاصر" که در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد، دکتر احمد کاظمی موسوی، استاد مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل، به اندیشه‌های پنج نواندیش دینی در عصر حاضر، محمد اقبال لاهوری، محمود طه، ابوسلیمان، طه جابر و نصر حامد ابوزید پرداخت. دکتر کاظمی سخن خود را با اشاره به مبنای جامعه‌شناختی نواندیشان دینی آغاز کرد و آن را دو اصل تغییر و مداومت خواند و گفت: در قرآن و سنت نیز اصل تغییر بر مبنای مداومت و حفظ سنت مورد تأیید قرار گرفته‌اند و این اندیشمندان برای جلوگیری از تغییرات ناگهانی و انقلاب در اندیشه‌ها به تفسیر و نواندیشی می‌پردازند. وی که سالها به عنوان استاد دانشگاه مالزی به تدریس مطالعات اسلامی می‌پرداخته، در ادامه مهمترین شاخص اندیشه‌های محمد اقبال لاهوری را تأکید او بر خودباوری خواند و گفت: اقبال معتقد است که اگر انسان به خودش باور نداشته باشد، نمی‌تواند به سوژه مدرن بدل شود و همواره به صورت ابژه باقی می‌ماند. درحالی‌که در اصول دینی ما نیز بر بازگشت به خود تأکید شده است. او در کتاب "اسرار خودی"، به این موضوع با توجه به دو بحث انسان به عنوان خلیفه خدا در زمین و تخلق انسان به خلق خدا تأکید می‌کند. دکتر کاظمی سپس با تأکید بر اینکه از نگاه اقبال، با ختم نبوت عقل جانشین وحی می شود، به معرفی اندیشه‌های محمود طه، نواندیش سودانی پرداخت و گفت: محمود طه با رساله "رساله الثانویه"، که غوغایی در جهان عرب به پا کرد، کوشید نشان دهد که در اسلام عقیده به مساوات و عدالت طبی اصل است و انسانها، زن و مرد در پیشگاه خدا یکسانند. وی با اشاره به روش تفسیر طه از آیات مکی و مدنی قرآن، به تأثیر او بر دیگر نواندیش مسلمان، عبدالحمید ابوسلیمان اشاره کرد و گفت: ابوسلیمان که مدتها رئیس دانشگاه بین المللی مالزی بوده، همچون نقیب العطاس بحث اسلامی کردن علوم را دنبال می‌کرده و با تأکید بر اصول ضرورت و تلفیق، بر اهمیت نواندیشی در اصول فقهی اسلامی صحه می‌گذارد. دکتر کاظمی به تأثیر اندیشه‌های ابواسحاق شاطبی بر تفکر ابوسلیمان تأکید کرد و گفت: شاطبی انسان بسیار متدینی بوده که در دو کتاب "مقاصد الشریفه" و "الموافقات" کوشیده با تفاسیر قشری از کتاب و سنت مخالفت کند. ابوسلیمان با تأکید بر اصل تلفیق معتقد است که بحران فکری مسلمانان در عصر جدید تحجر و ناتوانی از تلفیق با شرایط جدید است. او به‌خصوص در روابط بین‌الملل به فقه شافعی نقد دارد و از تفاسیر جنگ‌طلبانه پرهیز دارد. دکتر کاظمی در ادامه به اندیشه‌های طه جابر الفیاض العوانی، متفکر عراقی پرداخت و گفت: عوانی که دانش آموخته الازهر است، معتقد است که اصول فقه مهمترین منبع برای فهم منابع اسلامی هستند، اما برای فهم درست از آن باید سه کار صورت بگیرد: نخست درک درست سنت، دوم تشکیل شورای علما که متاسفانه صورت نگرفته است و سوم فهم مقاصد شریعت در بستر آنها. دکتر کاظمی بخش پایانی سخن خود را به معرفی اجمالی اندیشه‌های نصر حامد ابوزید، متفکر مصری مقیم هلند اختصاص داد و عنصر محوری در اندیشه او را وارد کردن هرمنوتیک به تفسیر متون و نصوص دینی خواند و گفت: ابوزید معتقد است که تمدن اسلامی، تمدن متن است، بر خلاف تمدن یونانی که تمدن عقل است و این را از سیره امام علی(ع) نیز می‌توان استنباط کرد. وی گفت: ابوزید همچون پیتر نورث راس، معتقد است که فهم یک متن با خواندنش شروع نمی‌شود بلکه پیشتر با گفتگویی آغاز می‌شود که آن متن با فرهنگی که ادراک خواننده را تشکیل می‌دهد، شروع می‌شود. وی بر این اساس معتقد است که سه عامل باعث بدفهمی ما از دیالوگ نص با خودمان می‌شوند: نخست اشتباه گرفتن دلالت لغوی با دلالت شرعی، دوم تفسیر نادرست آیات مدنی و مکی که به نظریه اشاعره در مورد لوح محفوظ منجر شده است و سوم آشفته شدن بستر محتوایی آیات. دکتر کاظمی در پایان گفت: از نظر ابوزید، منطوق آیات قرآن بسته به ثابت است، اما مفهوم آنها قابل فهم در هر عصری است و با این حساب مسلمانان همیشه در تاریخ بسته به ضرورت، مناسبت، مقاصد و اولویت ها به اجتهاد در نص و تعویق بعضی از نصوص می‌پرداخته‌اند.
Powered by TayaCMS