اعتکاف و توسل از دیدگاه آیت الله تبریزی

اعتکاف و توسل از دیدگاه آیت الله تبریزی یکی از اموری که فقیه بزرگوار، میرزا جواد تبریزی ره به آن علاقه فراوان داشت ، شب زنده داری ، توسل و مراسم معنوی و ملکوتی اعتکاف بود. مرحوم میرزاره شب زنده داری ، توسل و مراسم ملکوتی اعتکاف را در سازندگی و کسب معنویت و نیل به درجات کمال موثر می دانست. ایشان در سنین جوانی هنگامی که در قم مشغول تحصیل بودند، علاوه بر شب زنده داری و توسل ، با عده ای از طلاب معتکف می شدند و شیرینی آن روزها را تا آخرین لحظات عمر خود احساس می کردند. ایشان آن روزها را بهترین دوران می دانستند و می فرمودند: اشخاص بخصوص طلاب باید قدر جوانی خود را بدانند و در ایام تحصیل با جدیت به درس اشتغال داشته باشند و در این مدت برای سازندگی و غلبه بر نفس اماره خود تلاش کنند. یکی از راههای موفقیت ، اعتکاف است. اعتکاف فرصتی است الهی برای رسیدن به کمال و کسب درجات معنوی. آیت الله العظمی میرزا جواد تبریزی ره اگر شخصی (بخصوص طلبه جوان) را در حال شب زنده داری ، توسل یا اعتکاف مشاهده می کردند، بسیار خوشحال می شدند و می فرمودند: فرزندم ! با جدیت درس بخوان و هنگامی که در مثل این مکان ها (محل اعتکاف) هستی ، از خدا کمک بخواه و اهل بیت (علیهم السلام) را واسطه قرار بده و به آنان متوسل شو که آنان سفینه نجاتند. فرزندم ! در مقابل انجام این اعمال عبادی توقعی نداشته باش و امر را به خدا واگذار کن. اعمال را خالصانه انجام بده و با پروردگار منان معامله کن. در هر حال کسانی که در راه تهذیب نفس و کسب کمال و تقرب به خداوند و رستگار شدن در آخرت گام برمی دارند، باید مشکلاتی را تحمل کنند، زیرا دنیا دار امتحان است و هر کس به نحوی امتحان می شود. در شب زنده داری ها و توسلات و مراسم اعتکاف باید دعا کرد. دسته جمعی دعا کنید و دستهای خود را خالصانه و با تواضع بالا ببرید و بگویید: پروردگارا! آرزوی ما این است که فقط به دین خدمت کنیم. ما را بپذیر و از مخلصین درگاه ولایت قرار بده. مرحوم میرزا ره دوست داشتند افراد در تمام مراحل زندگی مانند یک معتکف زندگی کنند. آن حالت معنوی که انسان در این چند روز اعتکاف برایش حاصل می شود، نقطه شروعی باشد برای زندگی سالم و همراه با معنویت و اخلاص. انسان باید همواره و در هر حال خدا را ناظر اعمال خود بداند. اگر انسان بدین مرحله رسید که خدا را ناظر دانست دیگر آنچه را در اعتکاف کسب کرده است از دست نخواهد داد. چه اشخاصی که به واسطه این توسل ها و شرکت در این مجالس به درجات عالی رسیدند و چه خدمت ها به دین کردند. مرحوم میرزاره همواره می فرمود: انسان تا در دنیاست باید برای آخرت خود کاری کند و حسنات ذخیره کند. شب و روز بکوشد اثری از خود برای مذهب باقی بگذارد و این را باید از خدا بخواهد و یکی از مکان های کسب توفیق ، همین مجالس اعتکاف است. انسان در این مکان معنوی چند روزی خود را از لذتهای دنیوی دور می کند تا به اجری نائل شود و ان شاءالله نائل خواهد شد. معتکف با حضور خود در اعتکاف می خواهد بگوید: خدایا! خود شاهدی که ما می خواهیم آن گونه باشیم که تو دوست داری ، اما چه کنیم که گاهی شیطان بر ما غلبه می کند و در آن لحظات به تو پناه می بریم ، شیطان با راههای مختلف انسان را وسوسه می کند. شیطان قسم یاد کرده که به هر شکل ممکن افراد را گمراه کند مگر آنان که برای خدا خالص شدند (قال فبعزتک لا غوینهم اجمعین الا عبادک منهم المخلصین) خالص شدن یعنی دل از غیر بریدن. تا انسان فرصت دارد باید تلاش کند که برای خدا خالص شود تا شیطان نتواند در وجود او نفوذ کند و او را به گمراهی بکشد. جوانی فرصتی است الهی که باید از آن بهره کافی برد و اگر در جوانی تهذیب به معنی واقعی صورت نگیرد جبران آن بعدها مشکل خواهد شد. شیطان القائ می کند تو هنوز جوان هستی فرصت داری توبه کنی. او را تحریک می کند تا او را مبتلا کند. اگر انسان آلوده شد جبران آن مشکل خواهد شد و چه بسی فرصت از او فوت شود و جبران آن ممکن نباشد که خسران دنیا و آخرت را به دنبال خواهد داشت. عزیزان معتکف از خدا بخواهید پروردگار متعال شما را لحظه ای به خودتان وامگذارد و همواره شما را تحت حمایت حضرت ولی عصرعج حفظ و هدایت کند.مرحوم میرزاره در مواقع مختلف می فرمود: باید مومنین بخصوص طلاب کاری نکنند که دل امام زمان عج به درد آید. بدانید هر کاری که می کنید هرچند بسیار ناچیز، چه آن کار توسل و دعا یا دفاع از مذهب یا تقویت عقیده یا خدمت به مردم و...، مد نظر امام زمان عج است و او ناظر بر اعمال است به اذن باری تعالی و بارها و بارها آن بزرگوار دستگیر بوده و خواهد بود. او همواره حافظ و پشتیبان شماست. استادره می فرمودند: طلبه باید از آن ابتدا با انس با معنویت گام اساسی بردارد و اگر جوان خود را در آن دوران ساخت و از خدا و اهل بیت (علیهم السلام) کمک خواست و به ریسمان آنان چنگ زد، در آینده موفق خواهد شد، زیرا در جوانی ریشه انسان تقویت می شود. اگر طلبه به دنبال معنویت و معرفت رفت ، یعنی علاوه بر جدیت در درس ، در تهذیب نفس هم تلاش کرد، موفق خواهد شد، ولی اگر آن را عقب انداخت و روزها و شبهای خود را به مسائل دیگر گذراند، نمی تواند توفیقی بیابد و خدمتی انجام دهد. در هر حال باید این فرصت ها را غنیمت بشمارد و از خدا کمک بخواهد تا او را موفق بگرداند. عزیزانی که موفق به مراسم اعتکاف می شوند، زیاد توسل کنند. در این مجالس بیشتر حالت التماس و گریه داشته باشید و مجالس را با ذکر، دعا و بیان فضائل اهل بیت (علیهم السلام) بگذرانید. ملتزم به دعاهایی شویم که خیلی ها آنها را خواندند و نتیجه گرفتند و چه مراتب معنوی خوبی کسب و توفیق پیدا کردند به دین خدمت کنند و اثری از خود باقی بگذارند. یکی از مومنین می گفت : صبح قبل از نماز مشاهده کردم که مرحوم میرزاره در حال حرکت به طرف حرم مطهر کریمه اهل بیت حضرت معصومه (علیهاالسلام) و در حال زمزمه است. این شخص می گوید: از پشت سر به ایشان ره نزدیک شدم و سعی کردم ببینم چه چیزی زمزمه می کنند. دیدم آن بزرگوارره به زبان آذری خطاب به امام زمان عج می گوید: یا حجه ابن الحسن العسکری عج همان طور که علامه امینی ره در مقابل ضریح مقدس امیرالمومنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) می ایستاد و زمزمه می کرد و اشک می ریخت و می گفت : من سرباز شما هستم ، من خادم شما هستم. من کوچک و ناچیزم همان کلمات را من هم می گویم و این حکایت نشانگر ارتباط بالای آن مرحوم ره با اهل بیت و روح والای آن است که چگونه در هر فرصت و در هر موقع ، ارتباط معنوی برقرار می کردند و با اخلاص ائمه (علیهم السلام) را واسطه قرار می داد و از آنان مدد می جست. مرحوم میرزا ره تاکید به خواندن ادعیه می کرد بخصوص حدیث کساء ، زیارت عاشورا و زیارت جامعه و می فرمود: به واسطه این دعاها ارتباط معنوی کسب کنید، زیرا دعا سلاح مومن است و راه نجات. و عده ای جاهل ممکن است حرفهایی بزنند که نهایت آن تضعیف دعاها باشد. محل به این گونه افراد نکنید که ادعیه موجود مجرب است و خیلی ها به واسطه خواندن این دعاها مقاماتی کسب کردند. خودمان آثار آنها را دیده ایم. خدا توفیق می داد شب جمعه در کنار مرقد سیدالشهدائ (سلام الله علیه) زیارت عاشورا می خواندیم و آثار آن را در زندگیمان مشاهده می کردیم و بزرگانی که سکاندار تشیع بوده و هستند اگر به شرح حال آنها نظر شود، این مقام را کسب نکردند مگر با توسل و تهجد و حال که فرصت باقی است از دست ندهید و از هر محفل معنوی ممکن استفاده کنید که هر توسلی علو درجه است. دعا مصداق بارز و «ابتغوا الیه الوسیله» است. با توسل به اهل بیت (علیهم السلام) و واسطه قرار دادن آنان ، در جهت قبولی اعمال و کسب کمال و توفیق خدمت و نیل به آخرت جاویدان تلاش کنید. اعتکاف خود دارای لذت و حلاوتی است که هرگاه انسان یاد کند، احساس آرامش و سبکی می کند. بکوشید هنگام خروج از اعتکاف با مدد از پروردگار متعال آن حالت حفظ شود و این حالت همیشه در شما زنده بماند و با ذکر و توسل بخواهید که روز به روز بر معنویتتان اضافه شود. دنیا دار فناست. همه چیز و همه کس یک روزی فانی می شود و جای بازگشتی نخواهد بود. برای خود توشه ای ذخیره کنید تا در آخرت حسرت نخورید و گاهی خداوند توفیقی به انسان می دهد که باید قدر آن را بداند و از جمله آن توفیقات ، حضور در مجلس اعتکاف ، توسل و دعاست.

روزنامه رسالت