دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

استثناء

No image
استثناء

كلمات كليدي : استثناء، علم بدیع، مدح شبیه به ذم، استثنای منقطع

استثناء در علم بدیع آن است که چیزی را به منظور تأکید و افزودن زیبایی سخن از یک حکم کلّی جدا کنند، و عامل تأکید و زیادتِ حُسن، معمولاً آن است که میانِ مستثنی و مستثنی‌منه سنخیت و مناسبتی وجود نداشته باشد. مانند:

کس از فتنه در پارس دیگر نشان

نبیند مگــــر قـــــامتِ مَه‌وشـــان

(سعدی)

که فتنۀ قامتِ مه‌وشان از جنس فتنه و آشوب مملکتی نیست و میان آن‌ها سنخیت وجود ندارد، امّا از حکم کلّی فتنه مستثنی شده است.

برخی این صنعت را با صنعت «مدح شبیه به ذم» یا «تأکید المَدح بِما یشبِهُ الذَّم» یکی دانسته‌اند، و برخی از معاصران به تقلید از علم نحو، این صنعت را «استثنای مُنْقَطِع» نام داده‌اند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

صلواة شعبانیه

No image

اعمال ماه رجب

فضیلت ماه رجب‌ رجب، شعبان و رمضان از ماههای متوالی می‌باشند که دارای شرف و فضیلت بسیاری هستند،

پر بازدیدترین ها

No image

اعمال عبادی ماه محرم‌

این روزیست که حسین(ع) را کشتند. محرّم در اندیشه شیعه، یادآور حماسه سرخ امام حسین(ع) و یارانش و خطابه‌های آتشین امام سجّاد(ع) و حضرت زینب (س) است.
No image

اعمال ماه رجب

فضیلت ماه رجب‌ رجب، شعبان و رمضان از ماههای متوالی می‌باشند که دارای شرف و فضیلت بسیاری هستند،
No image

زیارت عاشورا

Powered by TayaCMS