وفای به عهد در اسلام

آموزش وفای به عهد از دوران کودکی

کودکان با سرشت پاک به دنیا می‌آیند و این سرشت پاک پذیرای آموزشهای خانواده و محیط اجتماعی خواهد بود. والدین به عنوان اولین الگوی رفتاری، مبنای اعمال و رفتار کودک خود قرار می‌گیرند.

کودک مجموعه ای از رفتارهای خوب یا بد را در والدین دیده و آن را دریافت می‌کند. چشم‌های او و گوشهای او همه چیز را می‌بیند و می‌شنود.

نقش توامان پدر و مادر در تربیت فرزندان و پرورش فضایل اخلاقی و دینی را نمی توان منکر شد و اهمیت آن را در زندگی آتی فرزندان نادیده گرفت. از همان دوران کودکی والدین به فرزندانشان متعهد می‌شوند که وظایفی را در قبال آنها انجام دهند و آنها نیز عهد و پیمان بسته شده را درک می‌کنند واز ارزش آن آگاهند، در صورتی که والدین به عهد و پیمان خود وفا نکنند در مقابل این عمل والدینشان، عکس العمل نشان می‌دهند و نارضایتی خود را اعلام می‌کنند.

این ارتباط دو سویه است، یعنی کودکان از والدین شان وفای به عهد را می‌آموزند و در قبال عمل به تعهداتشان در قبال پدرو مادر خواهانند که والدین نیز اینگونه رفتار کنند. می‌توان گفت در فطرت آدمی وفای  به عهد نهفته است و آن را با عمق وجود از همان ابتدا درک می‌کند.

توجه والدین به تقویت این فضیلت اخلاقی به فرزندان کمک می‌کند تا در طول زندگی، آثار مثبت آن را ببینند، زیرا تعهد به عهد و پیمان در تمام مراحل زندگی دیده می‌شود. آنگاه که قدم در محیط علم و دانش می‌گذارد به عهدی که با والدین خود جهت ارتقای علم و دانش بسته پای بند خواهد بود و یا وقتی که در سن نوجوانی که اوج غرور انسانی پای می‌نهد این فضیلت اخلاقی در تصمیماتش تأثیرگذار است. زیرا با والدین تعهد قلبی و دوستانه ای بسته است که دستخوش ناملایمات اجتماع و دوستان  ناباب قرار نخواهد گرفت.

این انسان از آغاز زندگی اهمیت موضوع را درک کرده و آن را پذیرفته است و خود را مسئول این عهد بسته شده با پدر و مادر می‌داند و خلف وعده را عملی ناشایست و گناه می‌داند و خود را نه تنها در قبال خانواده بلکه نزد پروردگار خویش مسئول می‌داند آنجا است که پایه‌های وفای به عهد در وجود آدمی ریشه می‌دواند و این حاصل  تربیت اخلاقی و دینی است.

اما  نباید این امر را فراموش کرد که والدین باید به تعهدات فرزندانشان اعتماد کنند. اگر آنها احساس کنند که عهدشان با بی اعتمادی والدین همراه خواهد بود این عمل شان را کاری عبث دانسته که عمل کردن یا نکردن به تعهدشان را بی ارزش می‌دانند و این نتیجه ای جز کم رنگ شدن این صفت پسندیده در انسان نخواهد داشت.

هم چنین والدین باید به فرزندان خود بیاموزند در تعاملات اجتماعی شان  حدود و حریم ارتباط با افراد مختلف را بشناسند و با هر کس عهد و پیمان دوستی نبندند و نتیجه چنین عهدی را به آنها گوشزد کنند و آنها را به مسائل اجتماعی آگاه سازند.

والدین در ارتباط با تعهداتی که به یکدیگر دارند و در پای بندی به پیمانشان اهمیت این مساله را به طور غیر مستقیم به فرزندان خود آموزش می‌دهند و به طبع الگوی رفتاری زندگی مشترک آتی فرزندانشان قرار خواهند گرفت و به این رفتار به استحکام زندگی زناشویی فرزندانشان کمک شایانی خواهد کرد.

در محیط‌های کار نیز این رفتار به طور وضوح نشان داده خواهد شد، فردی که در خانه وفای به عهد را آموخته در محیط کاری و یا سایر محیط‌های اجتماعی تابع آن خواهد بود و فردی متعهد، با جایگاه اجتماعی والا خواهد شد که شخصیت آن نمود تربیت خانوادگی آن فرد است.

این افراد با این شیوه تربیت، سازنده جامعه‌ای مملو از عطوفت و حس انسان دوستی و اعتماد به یکدگر است.