تنبیه یا تشویق

تنبیه یا تشویق

4 آذر 1386, 0:0

یکى از شیوه‌هاى تربیتی، استفاده از تشویق و تنبیه است. تشویق وسیله‌اى براى ایجاد انگیزه و شوق و رغبت براى انجام کارهاى نیک و انجام عادت‌هاى پسندیده و تنبیه عاملى براى جلوگیرى از کارهاى زشت و ترک عادت‌هاى نکوهیده است. انواع تشویق: تشویق به صورت‌هاى گوناگون ممکن است صورت بگیرد. گاهى با تشکر کردن از کودک و اظهار رضایت نمودن از کارهاى او و احیانا با نگاه و عمل محبت‌آمیز او را نوازش کردن، گاهى نزد دیگران از او تعریف کردن و عمل او را مورد تائید...

تنبیه یا تشویق کدام‌یک؟ فاطمه اسناوندی، دبیر منطقه 15 تهران یکى از شیوه‌هاى تربیتی، استفاده از تشویق و تنبیه است. تشویق وسیله‌اى براى ایجاد انگیزه و شوق و رغبت براى انجام کارهاى نیک و انجام عادت‌هاى پسندیده و تنبیه عاملى براى جلوگیرى از کارهاى زشت و ترک عادت‌هاى نکوهیده است. انواع تشویق: تشویق به صورت‌هاى گوناگون ممکن است صورت بگیرد. گاهى با تشکر کردن از کودک و اظهار رضایت نمودن از کارهاى او و احیانا با نگاه و عمل محبت‌آمیز او را نوازش کردن، گاهى نزد دیگران از او تعریف کردن و عمل او را مورد تائید و ستایش قراردادن، بالاخره گاهى پاداش‌، هدیه یا جایزه‌اى براى کار او در نظر گرفتن یا وعده دادن. در هر سن و جنسیتى تشویق باید متناسب با علائق و رغبت‌ها باشد به طور مثال تشویق یک دانش‌آموز اول دبستان با یک دانش‌آموز چهارده و پانزده ساله و نیز از نظر دختر یا پسر بودن متفاوت مى‌باشد. در تشویق باید نکاتى را رعایت کرد؛ 1. در استفاده از تشویق نباید زیاده‌روى کرد زیرا آن را بى‌ارزش نموده و توقع دانش‌آموز را بالا مى‌برد. تشویق نباید پیوسته و دائمى باشد بلکه باید گاه‌گاه باشد تا شخصیت دانش‌آموز شکل بگیرد. 2. تشویق نباید حالت رشوه به خود بگیرد. مثلا نباید پیاپى به کودک براى انجام کار خوب وعده خریدن چیزى یا پرداخت پولى را وعده داد زیرا اثرات تربیتى خوبى ندارد. 3. در تشویق و دادن پاداش نباید بین دانش‌آموزان تبعیض قائل شد که این کار نه تنها اثر تشویق را از بین مى‌برد بلکه اثرات زیانبارى نیز بر جاى مى‌گذارد. تنبیه عبارت است از روش یا شیوه‌اى که از طریق آن اقدام به کاهش رفتار مى‌شود، البته در تنبیه هدف کاهش رفتار نامطلوب است. تنبیه به صورت‌هاى گوناگون ممکن است انجام گیرد، یک نگاه ناراضى و احیانا خشم‌آلود، بى‌اعتنایی، قهر، توبیخ و سرزنش‌ پنهانی، سرزنش علنى در حضور دیگران، امتیاز منفى دادن و سرانجام تنبیه بدنی. همه اینها یک هدف را دنبال مى‌کنند و اینکه دانش‌آموز از ترس گرفتار شدن به یکى از عواقب از انجام کارى ناپسند خوددارى کند. به منظور موثرتر واقع شدن تنبیه، رعایت چند نکته ضرورى است؛ 1. رابطه تنبیه کننده و تنبیه شونده باید یک رابطه عاطفى منطقى باشد، هنگامى که تنبیه شونده مورد توجه و پذیرش تنبیه کننده باشد، عامل تنبیه اثر بیشترى در کاهش رفتار نامطلوب دارد. دلیل این امر این است که براى تنبیه شونده، تنبیه نشانه حذف محبت و توجه تنبیه کننده تلقى مى‌شود. 2. هنگامى که دانش‌آموز تنبیه مى‌شود لازم است دلیل تنبیه شدن او توضیح داده شود. با این عمل شاگرد نسبت به رفتار نامطلوب خود آگاهى ذهنى پیدا مى‌کند و این آگاهى موجب کنترل بیشتر رفتار نامطلوب مى‌شود. 3. در تنبیه نباید زیاده‌روى کرد زیرا قدرت نفوذ آن کاهش مى‌یابد و حتى در حدیثى از پیامبر(ص) آمده است؛ معلم و آموزگار باشید؛ در تعلیم خود سخت‌گیر نباشید زیرا معلم و آموزگار از انسان سخت‌گیر بهتر و با ارزش‌تر است. 4. حتى‌الامکان نباید از تنبیه استفاده کرد. هرچند در برخى موارد معلم ناگزیر مى‌گردد براى نهى از تخلف اخلاقى و درسى با خشونت و شدت‌ لحن رفتار کند و نباید با دیدن یک اشتباه تمام شخصیت دانش‌آموز را زیر سوال برد. نباید براى کندن خارهاى شخصیت، گل‌هاى زیبا را پرپر و لگدمال کرد. تشویق مقدم بر تنبیه است: ابتدا باید به این نکته اساسى توجه کرد که در تربیت باید تاکید بر استفاده از تشویق و ترغیب باشد نه تنبیه و تهدید. تنبیه گرچه به عنوان یک عامل بازدارنده ممکن است دانش‌آموز را از ارتکاب کارهاى زشت بازدارد ولى معمولا انگیزه‌هاى درونى را تغییر نمى‌دهد و به اصلاح درون و تغییر در رفتار نمى‌انجامد. در روایات اسلامى آمده است که دل‌ها را از ناحیه میل و رغبت آنها به دست آورید؛ قلب اگر مورد اکراه قرار گیرد کور مى‌شود. بنابر این در تربیت فرزند تا آنجا که ممکن است باید از روش تشویق و گرامى داشتن شخصیت او استفاده کرد نه به روش تنبیه. خشونت و تنبیه آخرین وسیله است که باید از آن استفاده کرد. تحقیقات نشان مى‌دهد کسانى که به جهت جنبه‌هاى مثبت در رفتار تشویق مى‌شوند نسبت به دانش‌آموزانى که به دلیل جنبه‌هاى منفى تنبیه مى‌شوند، به موفقیت بیشترى دست مى‌یابند. منابع: 1- آداب تعلیم و تربیت در اسلام، دکتر سیدمحمد باقر حجتی 2- شیوه‌هاى برخورد با نوجوانان در خانواده، محمد رستگار کاظمی 3- فصلنامه تعلیم و تربیت، نشریه پژوهشکده تعلیم و تربیت (شماره 2) 4- رفتار والدین با فرزندان محمد على سادات 5- شناخت هدایت و تربیت نوجوانان و جوانان. دکتر على قائمی

روزنامه رسالت

جدیدترین ها در این موضوع

امامت از ديدگاه نهج البلاغه

اختلاف مذهبي بين مسلمين سه ريشه اصلي دارد. نخستين اختلاف بر سر جانشيني پيامبر اسلام، مسلمانان را به دو دسته شيعه و سني تقسيم کرد.دومين اختلاف مسلمين در اصول دين و مسائل اعتقادي است که سبب پيدايش مکاتب مختلف کلامي گرديد که مهمترين آن ها اشاعره، معتزله، مرجئه و شيعه است. سومين اختلاف در احکام و فروغ دين است که در نتيجه آن مذاهب مختلف فقهي مانند شافعي، حنبلي، مالکي، حنفي و جعفري پديدار شد. 14 آذر 1395, 23:44

نگاهی به مسأله حساس امامت در نهج البلاغه

احتمالا بتوان از این سخن دردمندانه این نکته را به دست آورد که اهمیت امامت فقط در مدیریت جامعه نیست بلکه در مقام فهم دین نیز بسیار حائز اهمیت است که البته طبق دلایل بسیار متقن ائمه اهل بیت (علیهم السلام) از علمی خدایی بهره مند هستند کما اینکه این مساله را می توان از این سخن حضرت نیز به دست آورد ان احق الناس بهذا الامر اقواهم علیه و اعلیهم بامر الله فیه سزاوارترین مردم به امر حکمرانی تواناترین آنها در این امر و عالمترین آنها به دستور خداوند در مورد حکمرانی است. 14 آذر 1395, 23:44

رهبرى صالح از ديدگاه نهج البلاغه

از موضوعات اساسى و مباحث حياتى نهج البلاغه - كه جملگى از مسائل اساسى جامعه انسانى محسوب مى گردد - مساله امامت و رهبرى است . على (ع) در سخنان و رهنمودهاى ارزنده خويش در نهج البلاغه به بيان ابعاد مختلف اين مساله پرداخته اند:اولا: ضرورت آن را در اجتماع بشرى مطرح فرموده اند؛ثانيا: در ارتباط با همين لزوم و ضرورت رهبرى، به امامت و پيشوايى صالح و حق، و نيز به رهبرى ناشايسته و ناحق پرداخته اند. 14 آذر 1395, 23:12

امامت به مفهوم حجت در نهج البلاغه

14 آذر 1395, 12:8

نص بر امامت در نهج البلاغه

کجایند کسانى که به دروغ و از روى حسد- گمان مى کنند که آنان «راسخان در علمند نه ما» خداوند ما را بالا برده و آنها را پایین، به ما عنایت کرده و آنها را محروم ساخته است، ما را وارد کرده، و آنها را خارج؟! تنها به وسیله ما هدایت حاصل مى شود، و کورى و نادانى برطرف مى گردد، امامان از قریش اند امّا نه همه قریش بلکه خصوص یک تیره، از بنى هاشم، جامه امامت جز بر تن آنان شایسته نیست و کسى غیر از آنان چنین شایستگى را ندارد 14 آذر 1395, 12:3

پر بازدیدترین ها

نهج البلاغه، بزرگ ترین سند ماندگاری امامت و ولایتʅ)

نهج البلاغه، بزرگ ترین سند ماندگاری امامت و ولایت(5)

عبادت بدون بینش آنان برخی را به اشتباه می انداخت و خطر اشاعه ی این مرض مسری در جامعه بود. امام علی(علیه السلام) به این خطر بیم می داد، آن حضرت(علیه السلام) شنید که مردی از خوارج شب بیدار است و به دعا و تلاوت قرآن مشغول است؛ امام فرمودند:« به یقین خفتن به که با دودلی نمازگزاردن» (نهج البلاغه، حکمت97). 13 آذر 1395, 9:47

اهل بیت علیهم السلام در نهج البلاغه

نهج البلاغه فرهنگ نامه ای است بی مانند که متونش با یک دیگر همگون و همخوان اندو این مساله نشان از جریانات علمی، دانش های دینی و دنیایی این کتاب بزرگ دارد. مهم تر آن که چهره حقیقی، جایگاه و منزلت اهل بیت علیهم السلام را آن گونه که خدا و رسول خواسته است، می نمایاند و با بیش از ده ها عبارت، با صراحت و دلالتی روشن، موقعیت تاریخی امت و نقش آنان را در آینده نشان می دهد. 13 آذر 1395, 11:13

نهج البلاغه بزرگ ترین سند ماندگاری امامت و ولایت ʂ)

نهج البلاغه بزرگ ترین سند ماندگاری امامت و ولایت (2)

هر یک از این دو امتیاز به تنهایی کافی است که به کلمات علی (ع) ارزش فراوان بدهد، ولی توأم شدن این دو با یکدیگر، یعنی این که سخنی در مسیرها و میدان های مختلف و احیاناً متضاد رفته و در عین حال کمال فصاحت و بلاغت را در همه ی آنها حفظ کرده باشد، سخن علی(ع) را قریب به حد اعجاز قرار داده است و به همین جهت سخن علی (ع) در حد وسط کلام مخلوق و کلام خالق قرار گرفته است 13 آذر 1395, 10:3

نهج البلاغه، بزرگ ترین سند ماندگاری امامت و ولایتʄ)

نهج البلاغه، بزرگ ترین سند ماندگاری امامت و ولایت(4)

هان ای فیلسوفان و حکمت آموزان، بیایید و در جملات خطبه ی اول این کتاب به تحقیق بنشینند و افکار بلند پایه ی خود را به کار گیرند و با کمک اصحاب معرفت و ارباب عرفان این یک جمله کوتاه را به تفسیر بپردازند و بخواهند به حق وجدان خود را برای درک واقعی آن ارضا کنند به شرط آن که بیاناتی که در این میدان تاخت و تار شده است آنان را فریب ندهد. 13 آذر 1395, 10:21

نهج البلاغه، بزرگ ترین سند ماندگاری امامت و ولایت ʁ)

نهج البلاغه، بزرگ ترین سند ماندگاری امامت و ولایت (1)

نهج البلاغه، مشهورترین و ماندگارترین اثر سید رضی(قدس سره) است، که آن را در سال 400 هجری قمری، شش سال پیش از وفات خود با استفاده از دانش وسیع و ذوق سرشار و گزینش نیکوی ادبی، از میان خطبه ها، نامه ها، وصیت نامه ها و کلمات کوتاه حکمت آمیز امیرالمؤمنین(علیه السلام) گردآوری نموده است. 11 آذر 1395, 9:57