پرسش و پاسخ:‌ مصاديق فتنه

پرسش:
مصاديق فتنه در قرآن را معرفی کنيد؟
پاسخ:
در قرآن کريم، فتنه با بيست گونه استعمال، شصت بار تکرار شده و کمتر از يک چهارم آن به طور مشخص معناي آزمايش دارد. گاه فتنه به معناي آزمايش و گاه به معناي اسباب آزمايش به کار رفته است.
قرآن کريم سه چيز را فتنه و وسيله آزمايش معرفي مي کند:

اموال و فرزندان
«و بدانيد که اموال و اولاد شما وسيله آزمايشند.» (انفال ۲۸)
«جز اين نيست که اموال و اولاد شما وسيله آزمايشند.» (تغابن ۱۵)
2- شرّ و نيکي
«و با خير و شرّ شما را امتحان مي کنيم.» (انبياء ۳۵(
3- بعضي وسيله آزمايش بعضي ديگر
«و بعضي از شما را وسيله آزمايش بعضي ديگر قرار داديم.» (فرقان ۲۰)
«و اين چنين بعضي از آنها را با بعضي ديگر آزموديم.» (انعام ۵۳(
در آيات متعدد ديگري نيز فتنه به معناي آزمايش استعمال شده است. برخي از اين موارد عبارتند از:
«مأموران دوزخ را جز فرشتگان قرار نداديم و تعداد آنها را جز براي آزمايش کافران معين نکرديم.» (مدثر ۳۱(
سياق آيه شهادت مي دهد بر اين که مردم بعد از شنيدن آيه قبل که درباره عدد خازنان دوزخ بوده، درباره خازنان بگومگو کرده اند، در نتيجه آيه نازل شد. )طباطبايي،الميزان،۱۳۶۳،ج۲۰، ص۲۷۹(
«و آنچه را به دو فرشته هاروت و ماروت در بابل نازل شده ياد مي دادند و آن دو ملک به هيچ کس چيزي نياموختند؛ مگر آن که به او مي گفتند که کار ما فتنه و امتحان است.» (بقره ۱۰۲)
«و من نمي دانم شايد اين مأجرا آزمايشي براي شماست.» (انبياء ۱۱۱)
«تا اين که خداوند القاي شيطان را آزموني براي آنها که در قلبشان بيماريست، قرار دهد.»(حج ۵۳)
«ما «ناقه» را براي آزمايش آنها مي فرستيم.» (قمر ۲۷(
«و گمان کردند آزمايشي در کار نيست، در نتيجه کور و کر شدند.»(مائده ۷۱)
«انسان چنين است که وقتي گرفتار مي شود ما را مي خواند و همين که نعمتي به او ارزاني مي داريم، مي گويد اين از علم خودم به دست آمده، ليکن همين نعمت، فتنه و آزمايش اوست.» (زمر ۴)
آنچه مسلم است اين که «کشتن مشرکان در ماه حرام اگرچه گناه است، ولي شرک و کفر آنها به خدا و پيامبر مهم تر و شرّ و گناهش بيشتر است. علت اين که از شرک و کفر به فتنه تعبير شده اين است که کفر به هلاکت و بدبختي مي کشاند و فتنه آن چيزي است که باعث بدبختي و هلاکت است.
«داوود فهميد که ما با اين صحنه او را آزموديم، پس طلب آمرزش کرد.» (ص ۲۴)
«ما آن (شجره زقوم) را براي ستمکاران مايه آزمايش قرار داديم.» (صافات ۶۳(
«ما آن رويايي که به تو نشان داديم فقط براي آزمايش مردم بود.» (اسرا ۶۰(
«و نجاتت داديم از غم و امتحانت کرديم امتحاني دقيق»(طه ۴۰ ([خطاب به حضرت موسی]
در تمامي موارد مذکور، بحث هاي مفصل تفسيري و شأن نزول هر يک در کتب تفاسير بيان شده که جاي تأمل دارد؛ زيرا هر يک از اين موارد که به معناي آزمايش و يا اسباب آزمايش مي باشند، بي شک در زندگي بندگان رخ مي دهند و آشنايي با آنها شايد به پيروزي در امتحانات و آزمايش هاي الهي بينجامد که در واقع «فتنه خداوندي» هستند و با حکمتي ويژه از خداوند سر زده اند.
در مواردي که فتنه به معناي آزمايش در قرآن استعمال شده است، مورد جالب توجهي وجود دارد که در آن خداوند آب را فتنه معرفي مي کند.
«ما ايشان را آبي گوارا و زياد مي چشانيم تا در آن آزمايش شان کنيم.» (جن ۱۷ – ۱۶(

روزنامه كيهان، شماره 21164 به تاريخ 31/6/94، صفحه 8(معارف)

جدیدترین ها در این موضوع

امامت از ديدگاه نهج البلاغه

اختلاف مذهبي بين مسلمين سه ريشه اصلي دارد. نخستين اختلاف بر سر جانشيني پيامبر اسلام، مسلمانان را به دو دسته شيعه و سني تقسيم کرد.دومين اختلاف مسلمين در اصول دين و مسائل اعتقادي است که سبب پيدايش مکاتب مختلف کلامي گرديد که مهمترين آن ها اشاعره، معتزله، مرجئه و شيعه است. سومين اختلاف در احکام و فروغ دين است که در نتيجه آن مذاهب مختلف فقهي مانند شافعي، حنبلي، مالکي، حنفي و جعفري پديدار شد. 14 آذر 1395, 23:44

نگاهی به مسأله حساس امامت در نهج البلاغه

احتمالا بتوان از این سخن دردمندانه این نکته را به دست آورد که اهمیت امامت فقط در مدیریت جامعه نیست بلکه در مقام فهم دین نیز بسیار حائز اهمیت است که البته طبق دلایل بسیار متقن ائمه اهل بیت (علیهم السلام) از علمی خدایی بهره مند هستند کما اینکه این مساله را می توان از این سخن حضرت نیز به دست آورد ان احق الناس بهذا الامر اقواهم علیه و اعلیهم بامر الله فیه سزاوارترین مردم به امر حکمرانی تواناترین آنها در این امر و عالمترین آنها به دستور خداوند در مورد حکمرانی است. 14 آذر 1395, 23:44

رهبرى صالح از ديدگاه نهج البلاغه

از موضوعات اساسى و مباحث حياتى نهج البلاغه - كه جملگى از مسائل اساسى جامعه انسانى محسوب مى گردد - مساله امامت و رهبرى است . على (ع) در سخنان و رهنمودهاى ارزنده خويش در نهج البلاغه به بيان ابعاد مختلف اين مساله پرداخته اند:اولا: ضرورت آن را در اجتماع بشرى مطرح فرموده اند؛ثانيا: در ارتباط با همين لزوم و ضرورت رهبرى، به امامت و پيشوايى صالح و حق، و نيز به رهبرى ناشايسته و ناحق پرداخته اند. 14 آذر 1395, 23:12

امامت به مفهوم حجت در نهج البلاغه

14 آذر 1395, 12:8

نص بر امامت در نهج البلاغه

کجایند کسانى که به دروغ و از روى حسد- گمان مى کنند که آنان «راسخان در علمند نه ما» خداوند ما را بالا برده و آنها را پایین، به ما عنایت کرده و آنها را محروم ساخته است، ما را وارد کرده، و آنها را خارج؟! تنها به وسیله ما هدایت حاصل مى شود، و کورى و نادانى برطرف مى گردد، امامان از قریش اند امّا نه همه قریش بلکه خصوص یک تیره، از بنى هاشم، جامه امامت جز بر تن آنان شایسته نیست و کسى غیر از آنان چنین شایستگى را ندارد 14 آذر 1395, 12:3

پر بازدیدترین ها

امام شناسی در نهج البلاغه

از آن جمله امیرمؤمنان در خطبه ای می فرماید: «بدانیدآن کس ازما (حضرت مهدی علیه السلام ) که فتنه های آینده را دریابد، با چراغی روشنگر درآن گام می نهد و بر همان سیره و روش پیامبر صلی الله علیه و آله و امامان علیهم السلام رفتار می کند تا گره ها را بگشاید. بردگان و ملت های اسیر را آزاد می سازد، جمعیت های گمراه و ستمگر را می پراکند و حق جویان پراکنده را متحد می سازد. 13 آذر 1395, 10:44

امامت از ديدگاه نهج البلاغه

اهل بیت علیهم السلام در نهج البلاغه

نهج البلاغه فرهنگ نامه ای است بی مانند که متونش با یک دیگر همگون و همخوان اندو این مساله نشان از جریانات علمی، دانش های دینی و دنیایی این کتاب بزرگ دارد. مهم تر آن که چهره حقیقی، جایگاه و منزلت اهل بیت علیهم السلام را آن گونه که خدا و رسول خواسته است، می نمایاند و با بیش از ده ها عبارت، با صراحت و دلالتی روشن، موقعیت تاریخی امت و نقش آنان را در آینده نشان می دهد. 13 آذر 1395, 11:13