دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

سخن بی فایده

هر گاه عقل کامل شود ، سخن کم شود.
سخن بی فایده
سخن بی فایده

سخن بی فایده

قال علی (ع) :« اذا تمّ العقل نقص الکلام »(تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4083)

شایسته نیست انسان سرمایه عمر خود را با سخنان بیهوده و بی فایده از بین ببرد. انسان باید بکوشد تا از عمر گرانبهای خود بهره‌مند شود و از این مدت کوتاهی که در اختیارش قرار گرفته است برای آخرت خود زاد و توشه‌ای بردارد. یکی از آفات زبان، بیهوده‌گویی است که بیشتر انسانها به آن مبتلا می‌باشند و به سبب آن به وادی آفات دیگر زبان کشیده می‌شوند پس باید در رفع آن کوشید و راه را بر گناهان زبان بست.[1]

چنین سخنانی که نه فایده‌ای برای دنیای انسان دارد و نه برای آخرت، اگر چه حرام نیست ولی بسیار مذموم است؛ زیرا باعث تضییع وقت انسان می‌شود و او را از ذکر و فکر خداوند باز می‌دارد و بسا باشد که از ذکری، آخرت انسان، آباد و از فکری، دری از درهای الهی بر خانه دل گشوده می‌شود.[2]

حضرت علی (ع) می‌فرمایند :

« اذا اراد الله سبحانه صلاح عبد الهمه قلّه الکلام و قلّه الطعام و قلّه المنام »[3]

هر گاه خداوند صلاح بنده‌ای را بخواهد به او کم گویی و کم خوری و کم خوابی را عطا می‌کند.

ریشه و علت سخنان بیهوده یا حرص بر شناختن چیزهای بی‌فایده است. یا خوش مشربی کردن تا مردم متوجه او شوند و یا گذرانیدن وقت و به سر رسانیدن روز و شب، که منشأ همه اینها پیروی از هوای نفس است. انسان باید قبل از سخن گفتن فکر کند که اگر این سخن او فایده دنیایی یا اخروی دارد، بگوید والاّ خاموش باشد.[4]

حضرت علی (ع) می‌فرمایند :

« عجبت لمن یتکلم بما لاینفعه فی دنیاه و لایکتب له اجرُهُ فی اخراه »[5]

تعجب می‌کنم از کسی که سخنی می‌گوید که فایده‌ای برای دنیای او ندارد وهیچ اجر و پاداشی در آخرت برای آن نوشته نمی‌شود.

    پی نوشت:
  • [1] - تهرانی، مجتبی، اخلاق الهی، تهران، انتشارات موسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، چاپ دوم ، 1381ه ش، جلد چهارم ، ص321
  • [2] - نراقی ، ملا احمد، معراج السعاده، قم، انتشارات هجرت، چاپ پنجم، 1377هش، ص451
  • [3] - آمدی ، عبد الواحد بن محمد ، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، مصطفی درایتی و حسین درایتی، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ دوم، 1378هش، حدیث 4084
  • [4] - نراقی ، ملا احمد، معراج السعاده ، ص453-454
  • [5] - آمدی، عبد الواحد بن محمد ، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، حدیث 4176

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

ولیعهد فتحعلی‌شاه و مرگ نابهنگام

ولیعهد فتحعلی‌شاه و مرگ نابهنگام

شب از نیمه گذشته بود که نفس نایب‌السلطنه به شماره افتاد.
مرگ دومین شاه قاجار

مرگ دومین شاه قاجار

اول آبان ماه ۱۲۱۳ فتحعلی‌شاه قاجار، پس از ۳۶ سال و ۸ ماه حکومت، در جریان سفر به اصفهان درگذشت.
مروری بر 12 اثر شهید آیت ا... سیدمصطفی خمینی

مروری بر 12 اثر شهید آیت ا... سیدمصطفی خمینی

آیت‌ا... سیدمصطفی خمینی، در نخستین روز آبان ماه سال 1356، در حالی که تنها 46 سال از عمر بابرکتش می‌گذشت و همراه با پدر بزرگوارش، ایام تبعید در نجف را می گذراند، به شهادت رسید.
کدام شکست های مأمون، زمینه ساز به شهادت رساندن امام رضا(ع) شد؟

کدام شکست های مأمون، زمینه ساز به شهادت رساندن امام رضا(ع) شد؟

نقشه‌ای که مأمون با همکاری استاد و راهنمایش، «فضل بن سهل» طراحی کرده‌ بود، به ظاهر هیچ عیب و نقصی نداشت؛ با پذیرش ولایتعهدی توسط امام رضا(ع)، مأمون و وزیرش می‌توانستند هر اقدام و دستور حکومتی را به آن حضرت منتسب کنند.
تاریخچه «کاپیتولاسیون»؛ از قاجار تا پهلوی

تاریخچه «کاپیتولاسیون»؛ از قاجار تا پهلوی

کاپیتولاسیون یا «قضاوت کنسولی»، نخستین بار پس از شکست ایران در جنگ‌های طولانی با روسیه تزاری، در سال 1207 (1828 میلادی)، در عهدنامه ترکمنچای، به ایران تحمیل شد

پر بازدیدترین ها

ولیعهد فتحعلی‌شاه و مرگ نابهنگام

ولیعهد فتحعلی‌شاه و مرگ نابهنگام

شب از نیمه گذشته بود که نفس نایب‌السلطنه به شماره افتاد.
آیین عزاداری سالار شهیدان، از عصر ائمه(ع) تا دوران معاصر

آیین عزاداری سالار شهیدان، از عصر ائمه(ع) تا دوران معاصر

اهمیت عزاداری برای امام حسین(ع)، در طول تاریخ همواره نشأت ‌گرفته از اهمیت شخصیت خود امام(ع) و مصیبت رخ داده بر آن حضرت بوده است.
«ویل دورانت» ایرانیان را چگونه می‌دید؟

«ویل دورانت» ایرانیان را چگونه می‌دید؟

نوامبر یا همان 14 آبان ماه، سالروز تولد «ویل دورانت» است. «ویل دورانت» را بسیاری از پژوهشگران و محققان می‌شناسند.
چرا علمای شیعه و سنی«اباصلت» را ستوده اند؟

چرا علمای شیعه و سنی«اباصلت» را ستوده اند؟

در میان اصحاب امام رضا(ع)، اباصلت هَرَوی از شهرت به سزایی برخوردار است؛ دلیل این شهرت را، افزون بر ویژگی‌های علمی و ایمانی شخصیت وی، باید در نقل روایت مشهور چگونگی به شهادت رسیدن امام هشتم شیعیان جست‌وجو کرد.
Powered by TayaCMS