دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

دوستی و اظهار محبّت به خداوند

دوست خدا در آشکار و دشمن او در پنهانی مباش‌.
دوستی و اظهار محبّت به خداوند
دوستی و اظهار محبّت به خداوند

دوستی و اظهار محبّت به خداوند

قال الجواد(ع): «لاتکن ولیَّ الله فی العَلانیهِ، عدوّاً له فی السِّرِّ» (الحکم الزاهره، ترجمه انصاری محلاتی، ج2، ص479)

اسلام که دین همه انبیای راستین و برنامه تکامل انسان است، ریشه در محبّت خدا دارد. حضرت علی در این باره می‌فرماید:

«إنّ هذا الإسلامَ دینُ اللهِ الّذی إصطفاه لنفسه... و أقام دعائمَه علی محبّته»

این اسلام، دین خداوند است که آن‌را برای خود برگزیده ... و ستون‌های آن‌را بر محبّت خویش استوار ساخته است.[1]

این بدان معنی است که خدا‌دوستی، اصلی‌ترین پایه‌های سازندگی فردی، اجتماعی و تکامل مادّی و معنوی انسان است و همه آنچه انبیای الهی، برای هدایت جامعه بشری آورده‌اند، در صورتی به نتیجه مطلوب می‌رسد که بر این پایه استوار باشد و تا انسان به کیمیای محبّت خدا دست نیافته، به فلسفه خلقت خود دست نخواهد یافت.[2]

آنچه مسلّم است این است که این دوستی یک طرفه نیست؛ در روایات وارد شده، کسی‌که واقعاً خدا را دوست داشته باشد، خداوند نیز او را دوست خواهد داشت؛ دوستی و پیوندی که پایدار و ناگسستنی خواهد بود.

خداوند به حضرت داوود وحی نمود که اى داوود! به بندگان زمینى من بگو، من دوست کسى هستم که دوستم بدارد و همنشین کسى هستم که با من همنشینى کند و همدم کسى هستم که با یاد و نام من انس گیرد و همراه کسى هستم که با من همراه شود، کسى را بر مى گزینم که مرا برگزیند و فرمان‌بر کسى هستم که گوش به فرمان من باشد. کسى نیست که مرا قلبا دوست بدارد و من بدان یقین داشته باشم، مگر آن‌که او را براى خود بپذیرم و چنان دوستش بدارم که هیچ‌یک از بندگانم بر او پیشى نگیرد. هرکس مرا به‌راستى بجوید، بیابد و هرکس جز مرا بجوید، مرا نیابد. پس اى زمینیان! رها کنید آن‌چه بر آنید از فریب‌هاى دنیا و به کرامت، مصاحبت، همنشینى و همدمى با من بشتابید و به من خو گیرید، تا به شما خو گیرم و به دوست داشتن شما بشتابم.[3]

البته این دوستی آسان به‌دست نمی‌آید؛ چراکه دوستی و علاقمندی به خدا، ضد دوستی و علاقمندی به دنیا است و قوّت هریک عین ضعف دیگری است و در اهمّیت دادن به هریک، بی‌اعتنایی به دیگری است؛ همانطوری‌که دوستی دنیا، اساس و ریشه هر گناهی است. دوستی با خدا، اساس و پایه هر کار نیکویی است؛ به‌طوری‌که اگر حبّ دنیا به کلّی از دل بیرون شود و به‌جای آن دوستی و محبّت خدا جای گیرد؛ هیچ خطایی از او سر نخواهد زد و از هیچ حسنه و خیری محروم نخواهد شد و از هر رذیله‌ای پاک و به هر فضیلتی متّصف خواهد شد.[4]

حضرت امام صادق(ع) می‌فرمایند:

«لایُمَحِّض رجلٌ الایمانَ باللهِ حتّی یکونَ اللهُ أحبّ إلیه مِن نفسِه و أبیِهِ وأمِّه و ولدِهِ و أهلِهِ و مالِهِ و من النّاسِ کلِّهِم»[5]

هیچ کس ایمانش به خدا کامل نمی‌شود، تا اینکه خدا را بیشتر از خودش و پدر و مادرش و فرزند و خانواده و مالش و همه مردم دوست داشته باشد.

در زمان حضرت سلیمان روزی گنجشک نری ضمن اظهار علاقه به ماده خود گفت: اگر بخواهم، می‌توانم قبه سلیمان را به منقار خود بکنم و به دریا افکنم! چون باد سخن گنجشک را به گوش سلیمان رسانید، تبسم نمود و هر دو را حاضر کرد. پس به گنجشک نر فرمود: آیا این ادعایی که کردی می‌توانی به آن عمل کنی؟ گفت: نه ای رسول خدا! ولی شخص، خود را نزد زنش زینت کرده و بزرگ جلوه می‌دهد و عاشق را نباید بر آنچه می‌گوید، ملامت کرد. سلیمان به ماده فرمود: چرا از او روی‌گردانی و به او بی‌اعتنایی می‌کنی در حالی‌که به تو اظهار محبت می‌کند؟ گنجشک ماده گفت: ای رسول خدا! او دروغ می‌گوید و دوست من نیست و ادعای باطلی می‌کند؛ چراکه علاوه‌بر من کس دیگری را دوست می‌دارد؛ حضرت سلیمان از سخن آن گنجشک متأثّر شد و بسیار گریه کرد و چهل روز به عبادت خداوند مشغول شد و دعا می‌کرد که خداوند دل او را از محبّت و دوستی غیر خودش پاک کرده و مخصوص محبّت خود گرداند.[6]

    پی نوشت:
  • [1]. نهج البلاغه، خطبه 198، نقل از کیمیای عشق، محمد، محمدی ری شهری، قم، دار الحدیث، چاپ اول، 1382هش، ص15
  • [2]. همان، ص15
  • [3]. محمدی ری شهری، محمد؛ میزان‌الحکمه، قم، دارالحدیث، ویرایش دوم، ج2، حدیث 3294.
  • [4] دستغیب، عبدالحسین؛ قلب سلیم، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1362، چاپ ششم، ص756.
  • [5].قمی، شیخ عباس؛ سفینةالبحار، قم، اسوه، 1427هق، چاپ چهارم، ج2، ص13.
  • [6]. دستغیب، عبدالحسین؛ گناهان کبیره ، تهران، ضرابی، 1352، چاپ سوم، ج1، ص51.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

کتاب نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب

کتاب نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب

کتاب «نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب» مجموعه مقالاتی است که در فضای جامعه غرب در انتقاد از ابعاد نظری و عملی فمینیسم نگاشته شده است.
کتاب منادیان تاریکی

کتاب منادیان تاریکی

این کتاب در پنج بخش تدوین شده است که به تاریخچه سه فرقه شیخیه، بابیه، بهائیه و نقد و بررسی آموزه‌های بهائیت...
کتاب شخصیت متعالی و سلامت روانی در پرتو خداآگاهی

کتاب شخصیت متعالی و سلامت روانی در پرتو خداآگاهی

دین‌داری و معنویت خواهی چگونه سلامت روانی ما را تأمین می‌کند؟ سازوکار و نحوه اثر آن چگونه است؟ آیا اثر مذهب صرفاً به نیروهای متافیزیکی آن وابسته است؟...
کتاب سایبان خود ساخته عرفان مدرن

کتاب سایبان خود ساخته عرفان مدرن

این کتاب با هدف عرضه صحیح و دفاع معقول اندیشه عرفانی و زدودن پیرایه‌های موهم، موهن و فراگیر عرفان و معنویت‌های نوظهور...
کتاب درآمدی بر سبک زندگی دانشجوی انقلابی

کتاب درآمدی بر سبک زندگی دانشجوی انقلابی

نویسنده کتاب محتوای این کتاب را این‌گونه بیان کرده است: «تحقیق حاضر حول مسئله سامان بخشی زندگی این دانشجویان شکل‌گرفته و ارائه الگو و پیشنهادی هرچند مقدماتی را در این راستا پیگیری می‌نماید...

پر بازدیدترین ها

کتاب شخصیت متعالی و سلامت روانی در پرتو خداآگاهی

کتاب شخصیت متعالی و سلامت روانی در پرتو خداآگاهی

دین‌داری و معنویت خواهی چگونه سلامت روانی ما را تأمین می‌کند؟ سازوکار و نحوه اثر آن چگونه است؟ آیا اثر مذهب صرفاً به نیروهای متافیزیکی آن وابسته است؟...
کتاب جامعه برتر

کتاب جامعه برتر

کتاب «جامعه برتر» با نگاهی عمیق و نو در کلمات گهربار امیرالمؤمنین علیه السلام، بحث امر به معروف و نهی از منکر را مورد بررسی قرار داده است.
کتاب نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب

کتاب نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب

کتاب «نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب» مجموعه مقالاتی است که در فضای جامعه غرب در انتقاد از ابعاد نظری و عملی فمینیسم نگاشته شده است.
کتاب منادیان تاریکی

کتاب منادیان تاریکی

این کتاب در پنج بخش تدوین شده است که به تاریخچه سه فرقه شیخیه، بابیه، بهائیه و نقد و بررسی آموزه‌های بهائیت...
کتاب هویت دینی جوانان

کتاب هویت دینی جوانان

این کتاب به مسئله دین و دینداری جوانان و نوجوانان و آسیب شناسی تبلیغ دینی و دین داری در جامعه و تبلیغ دینی برای جوانان پرداخته است.
Powered by TayaCMS