دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

ازدواج (نکاح)

نکاح در اصل به معنای وَطْیْ (آمیزش) است،که در مورد عقد ازدواج به مناسبت این‌که آن زمینه وطی میباشند، استعمال می‌شود. به نظر می‌رسد منظور از عقد،نه‌ تنها صیغه بلکه مفهوم حاصل از آن یعنی همان ازدواج است
No image
ازدواج (نکاح) بنابراین نکاح را چنین تعریف می‌کنیم:
«نکاح رابطه‌ای است حقوقی – اخلاقی که به وسیله عقد بین زن ومرد حاصل می‌شود وبه آن دو حق می‌دهد که با یکدیگر زندگی کنند، مظهر بارز این رابطه، حق تمتع جنسی است. این تعریف شامل هر دو قسم نکاح یعنی دائم و موقت می‌شود
صیغۀ نکاح: نکاح از عقود به شمار رفته ودر آن ایجاب و قبول طرفین لازم است. فقهای اسلام همه اتفاق نظر دارند که در انجام عقد نکاح نه تنها وقوع ایجاب وقبول لفظی،ضروری است بلکه بدون آن رابطه زوجیت ایجاد نمی‌شود بنابراین نکاح معاطاتی، که صرفاً به اعلام توافق طرفین بسنده می‌شود، باطل است بلکه بایستی لفظ ایجاب وقبول هر چند به صورت غیرعربی بر زبان جاری شود اعتبار عربی بودن لفظ در صورتی است که طرفین آشنایی به زبان عربی داشته باشندیا دسترسی به فردی داشته باشند که بتواند عقد نکاح را به زبان عربی جاری کند.گر چه وکیل گرفتن وی از سوی طرفین ازدواج شرعا واجب نیست.
اقسام نکاح
ازدواج بر دو نوع است:
1. دائم
2. موقت
در ازدواج دائم پایان رابطه زوجیت مشخص نمی‌شود امّا در ازدواج موقت پایان آن معلوم شده است.
ازدواج دائم حقوق وتکالیفی را برای زن ومرد ایجاد می‌کند امّا در ازدواج موقت،تمامی حقوق وتکالیف توافقی است که در حین عقد می‌توانند به‌عنوان شرط ضمن عقد مقرر نمایند، جز مهر که در هر دو نوع ازدواج بر شوهر واجب می‌شود.
فضیلت ازدواج
ازدواج وتشکیل خانواده در اسلام امری مقدس ودارای فضیلت محسوب شده وترک آن مورد نکوهش واقع شده است. در اسلام هیچ بنایی محبوبتر از ازدواج بنیانگذاری نشده است پدیده‌ای که آبادی خانه‌‌ها را به دنبال دارد وعبادت آدمی را فضیلت می‌بخشد به گونه‌ای که دو رکعت نماز فرد متأهل برتر از هفتاد رکعت نماز فرد غیر متأهل است. از نظر اسلام بدترین مرده‌گان، کسانی هستند که بدون عذر ازدواج نکرده واز دنیا روند.
اهداف و مقاصد ازدواج
چنان‌چه ازدواج از نگاه اسلام امری بافضیلت باشد، می‌بایست دارای هدفی مقدس ومعقول باشد وهر چیزی نمی‌تواند هدف برای این سنّت طبیعی و دینی قرار گیرد. برخی اهداف عبارتند از:
1. تولیدمثل وبقای نسل: این هدف را می‌توان از اغراض مادی ازدواج به شمار آورد نه معنوی آن،که در قرآن وروایات به این هدف اشاره شده است:
« نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ » (بقره/223 )
زنان شما کشتزار شما هستند.
2. کسب مودت ورحمت: آدمی در مسیر زندگی بحران‌ها ومشکلاتی دارد ونیازمند دلداری وامیدواری است. اساساً انسان نیازمند است کسی را دوست داشته باشد وخود نیز مورد محبت واقع شود. که ازدواج این نیاز را تأمین می‌کند.
قرآن کریم مودت ورحمت را نعمتی از سوی خداوند به زوجین می‌داند آن‌جا که می‌فرماید:
« وَ جَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً »(روم/21)
و خداوند بین شما [زوجین] مودت ورحمت قرار داد.
3. نیل به آرامش و سکونت: ازدواج روح آشفته وسرکش جوان را آرامش و تعادل می‌بخشد تا در سایۀ آن فعالیت‌های خود را منظم وهدف‌مند نموده وبه سوی مقاصد عالی قدم بردارد. قرآن کریم به این هدف تصریح نموده ومی‌فرماید:
« وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً لِتَسْکُنُوا إِلَیْها »(یونس/67)
و از نشانه‌های خداوند این است که از جنس خودتان برای شما زوجی آفرید تا در کنار او آرام گیرید.
4. نیل به کمال روحی ومعنوی: انسان به حکم فطرت کمال جوست ودر گرایش‌های خود رسیدن به نوعی کمال را مدّ نظر می‌گیرد. کمالات انسان ممکن است مادی یا معنوی باشد امّا از دیدگاه اسلام کمال انسان در حرکت به سوی خداوند وبندگی اوست که در سایه دینداری حاصل می‌شود. در حدیثی از پیامبر اکرم (ص) به این هدف تصریح شده است.آن جا که حضرت می فرمایند:
«من تزوّج فقد احرَزَ نصفَ دینه»
هر کس ازدواج کند نصف دینش را حفظ کرده است.
آثار وفوائد ازدواج
1. صیانت از گناه: ازدواج از فشار غریزه جنسی می‌کاهد وچشم وگوش را به قید وحصار می‌کشاند.
2. حفظ سلامتی جسمی وروانی: دانشمندان معتقدند که ارضاء صحیح وبه موقع غریزه جنسی سلامت جسمی وروانی را به دنبال خواهد داشت.
3. رشد شخصیت: ازدواج جوان بی‌تفاوت وخودخواه را به تلاش‌ واحساس مسئولیت وایثار وا می‌دارد ودر سایه تعامل صحیح زن وشوهر با یکدیگر استعدادها را شکوفا وعیب‌ها را برطرف وکمالات را مضاعف خواهد کرد.
4. ارضاء غریزه جنسی: این امر نمی‌تواند هدف ازدواج باشد چرا که تعالی بخش نیست بلکه یکی از فواید شروع وطبیعی ازدواج به شمار می‌آید. میل جنسی که در طبیعت حیوانات و‌انسان‌ها قرار داده شده است. از مهم‌ترین لذت‌های دنیوی بوده وتعدیل وهدایت آن در مسیر معقول امری سخت ومهم محسوب می‌شود این میل در امر ازدواج در سه مرحله حضور دارد.
الف. قبل از ازدواج محرّکی برای تشکیل خانواده وگرایش به جنس مخالف است.
ب. پس از ازدواج جاذبه وکششی در روابط زناشویی است که باعث استحکام خانواده،شیرینی زندگی وآبی بر آتش منازعات است.
ج. لذت و مزدی است در برابر تحمل زحمت زندگی وپذیرش مسئولیت آن مانند قوه ذائقه بدن که مزدی برای غذاست ونه هدف آن.
5. مشارکت در امور زندگی: زن ومرد در سامان دادن امور دنیوی خود نیازمند شریک زندگی هستند وهمسر شایسته‌ترین آنهاست.
1. بحار الانوار ،ج100 ،ص 219،ب 1

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

روایتی ناتمام از مکتب اصفهان ; نگاهی به سریال روشنتر از خاموشی

روایتی ناتمام از مکتب اصفهان ; نگاهی به سریال روشنتر از خاموشی

از میان کارهای تلویزیونی حسن فتحی، مجموعه روشنتر از خاموشی که به شرح زمانه و اندیشه ملاصدرا می‌پردازد، چندان اسباب شهرت این کارگردان نیست. با آن‌که زمان پخش سریال نامناسب نبود و با آمدن شبکه IFilm هم پخش آن به دفعات تکرا شد، اما این سریال همواره در قیاس با هم‌نژادان خود- یعنی شب دهم، مدار صفر درجه و البته پهلوانان نمی‌میرند- کم‌رنگ و مهجور مانده است!
منحنی فرهنگ در مسابقه خنداننده شو

منحنی فرهنگ در مسابقه خنداننده شو

خندوانه هر چند وقت یک بار دچار رکود می‎شود و در رقابت با همسایه‌اش در شبکه نسیم (دورهمی) گاهی بالا رفته و گاهی پایین می‌افتد و این خودش موضوعی مستقل برای تحلیل است. اما هدف این متن تمرکز بر قسمت خنداننده شو این برنامه بوده و تحلیل محتوای خندوانه و نقادی رفتار مجری و مبتکر آن‌را شاید در جایی دیگر دنبال کنیم.
کمپانی خنداننده ها، سهامی عام ; نگاهی دوباره به خندوانه

کمپانی خنداننده ها، سهامی عام ; نگاهی دوباره به خندوانه

خندوانه یکی از عجیب ترین پدیده‌های رسانه‌ای کشور است که در عرض سه سال حضور نسبتا مداوم خود به یکی از پر طرفدارترین برنامه‌های تاریخ تلویزیون ایران بدل شده است. تنها برنامه‌هایی مانند خبر ساعت 14 یا خبر بیست و سی را از حیث جذب مخاطب بتوان با این برنامه مقایسه کرد که البته همه می‌دانیم که این مقایسه از جنس قیاس مع الفارق است.
از سرمایه می‌‌خوریم ; نگاهی به سریال زیر پای مادر

از سرمایه می‌‌خوریم ; نگاهی به سریال زیر پای مادر

سریال زیر پای مادر از سری چندگانه‌های تلوزیون است که می‌‌کوشد مضمون خانواده را مد نظر خود قرار دهد. با مراجعه به حافظه خود به عنوان مخاطب برنامه‌های تلوزیونی می‌‌توان به سادگی دریافت که موضوع بسیاری از سریال‌ها و مجموعه‌های تلوزیونی در یکی دو دهه اخیر خانواده است.
هویت چهل تکه و بحران مدنیت؛ تفسیری بر سبک زندگی در پاورچین

هویت چهل تکه و بحران مدنیت؛ تفسیری بر سبک زندگی در پاورچین

پاورچین آغازی بر طنزهای دنباله‌دار (یا به اصطلاح جریان‌ساز) دهه هشتاد بود که تاثیر آن در نقطه چین ادامه یافت و البته در شب‌های برره به اوج رسید. طنزی پراستعاره که ذهن مخاطب را در تعمیم دادن آزاد می‌گذاشت.

پر بازدیدترین ها

سیاهی آزاد شد، سفیدی در بند ماند | دربارهٔ کوئنتین تارانتینو و فیلمِ «جانگو آزاد شده»

سیاهی آزاد شد، سفیدی در بند ماند | دربارهٔ کوئنتین تارانتینو و فیلمِ «جانگو آزاد شده»

فیلم اخیر تارنتینو را می‌توان در راستای تمایلات سیاسی او به جمهوری خواهان ارزیابی کرد. با شروع دور دوم ریاست جمهوری اوباما و نیاز جمهوری‌خواهان به پشتوانه‌های رسانه‌ای جهت کنترل افکار عمومی، باعث تولید دو فیلم شاخص شد. جِنگوی آزاد شده و لینکلن...
در جهان عیاران ; نگاهی به سریال پهلوانان نمی میرند

در جهان عیاران ; نگاهی به سریال پهلوانان نمی میرند

اتفاقات سیاسی و اجتماعی در تاریخ ایران همواره ارتباط نزدیکی با اعتقادات اخلاقی و مذهب داشته است. بسیاری از قیام های محلی برآمده از دیدگاه مذهبی بودند و یا بواسطه حفظ اخلاقیات شکل گرفتند. در ایران، اخلاق گرایی و دین گرایی همپوشانی نزدیکی با وطن پرستی و استقلال ملی دارد. بسیاری از آثار ادبی و سینمایی از «کلیدر» محمود دولت آبادی گرفته تا «هزاردستان» علی حاتمی، بر اساس همین همپوشانی خلق شده اند.
هویت چهل تکه و بحران مدنیت؛ تفسیری بر سبک زندگی در پاورچین

هویت چهل تکه و بحران مدنیت؛ تفسیری بر سبک زندگی در پاورچین

پاورچین آغازی بر طنزهای دنباله‌دار (یا به اصطلاح جریان‌ساز) دهه هشتاد بود که تاثیر آن در نقطه چین ادامه یافت و البته در شب‌های برره به اوج رسید. طنزی پراستعاره که ذهن مخاطب را در تعمیم دادن آزاد می‌گذاشت.
وصل و فصل؛ مقایسه دیوار به دیوار با اجاره نشین‌ها

وصل و فصل؛ مقایسه دیوار به دیوار با اجاره نشین‌ها

مجموعه دیوار به دیوار طنزی گیرا، کنایه‌پرداز و قابل تحلیل است. پیداست که هم بازی شدن چندین بازیگر مطرح(در عین موفقیت کارگردان در بازیگردانی مجرب‌های سینما و تئاتر ایران) بر جذابیت و ظرافت کار می‌افزاید. همچنان که کنار هم نشستن اجباری چند خانواده ایرانی در یک ساختمان اعیانی از موضوعاتی است که تحلیل وجوه نمادین آن، منتقدان را به خوانش استعاری از اثر دعوت می‌نماید.
در حسرت یک حرف ساده ; نگاهی به سریال در مسیر خوشبختی

در حسرت یک حرف ساده ; نگاهی به سریال در مسیر خوشبختی

سریال درمسیر خوشبختی( پخش شده در نوروز سال نود و شش از شبکه دو) قرار است که حال و هوایی طنز داشته باشد. در این راه البته این سریال تاحدی موفق است و آن هم به خاطر بهره بردن از عناصر همیشگی مرسوم و متداول در این قبیل داستانهاست؛ جوانک عاشق( با بازی امیرحسین آرمان)رفیق کلک( با بازی پوریا پورسرخ) خواهر رفیق کلک که نامزد همان جوانک عاشق است و یک پدرزن لجباز و یک دنده که به دلایلی کاملاً منطقی که با روحیه جوانک عاشق هماهنگی ندارد، با ازدواج دو طیف داستان مخالف است
Powered by TayaCMS