دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

جاسوسی و خیانت به کشور

No image
جاسوسی و خیانت به کشور

جاسوسي، خيانت به كشور، محرمانه، اسرار نظامي، اسرار اقتصادي، اسرار سياسي، امنيت، پيمان‌شكني، مليّت، حمل سلاح، تفتيش، تفحص، خائن

نویسنده : سيدجعفر رحيمي

جاسوسی به عمل شخصی گفته می‌شود که با عناوین غیرواقعی و متقلب‌باز، اقدام به کسب اطلاعات یا نقشه‌ها یا مدارک و اسناد مخفی و محرمانه به اسرار نظامی، اقتصادی، سیاسی و تسلیم آن‌ها به کشور بیگانه نماید.

خیانت به کشور عبارت است از سوء قصد بر ضد امنیت کشور به وسیلۀ ایجاد ارتباط با کشور دیگری که دارای سلطه و استقلال است. باید توجه داشت که مبنای جرم بودن این عمل در حقیقت پیمان‌شکنی، بی‌وفایی، و زیر پا گذاشتن حقی است که یک کشور و دولت به عهده شهروندان خود دارد.

عناصر تشکیل دهندۀ خیانت به کشور

1)دارا بودن ملیّت یا تابعیت یک کشور .
2)خدمت آگاهانه و عمدی به نفع یک دولت خارجی و به زیان کشور.
3)ارتکاب اعمالی از قبیل نگهداری و حمل سلاح و قیام مسلحانه علیه کشور.
گفتنی است در برخی از مصادیق جاسوسی، خیانت هم صدق می‌کند؛ مثل این‌که مرتکب جاسوسی، ایرانی باشد که با فعل جاسوسی، مرتکب خیانت هم شده است.

معیارهای تشخیص در مفهوم فوق

الف) معیار موضوعی: خیانت در حقیقت، تسلیم کردن چیزی است که به امانت در نزد شخص گذاشته شده است و شامل تسلیم اسرار نظامی و غیرنظامی و امکاناتی که موجب سلطۀ بیگانه است، می‌باشد.
ب) معیار روانی: (نیت فاعل جرم)؛ یعنی اگر نیت فاعل ضرر رساندن به امنیت کشور و دولت باشد عملش خیانت است و در صورتی که قصدش رسیدن به مطامع نفسانی باشد و جاسوسی را برای رسیدن به آن مرتکب شود خائن نخواهد بود.
ج) معیار تابعیّت (ملیّت): عد‌ه‌ای معیار تابعیّت را برای تمایز بین دو مفهوم ابداع کرده‌اند، بر مبنای این معیار شهروندی که در مقابل وطن پیمان شکنی خود می‌کند خائن و شخص خارجی در صورت جمع‌آوری اطلاعات سرّی یک کشور، جاسوس می‌باشد.

مصادیق و مجازات جاسوسی در قانون مجازات اسلامی

1) تسلیم اسرار سیاست داخلی و خارجی به افراد غیر صالح.
2) مطلع ساختن اشخاص غیر صالح از نقشه‌ها و اسرار دولت.
که در هر دو مورد طبق ماده 501 قانون مجازات اسلامی، مجازات جاسوسی با توجه کیفیت و مراتب جرم، یک تا ده سال حبس است.
3) جاسوسی به نفع دولت بیگانه و به ضرر دولت بیگانه دیگر در خاک ایران که مجازاتش یک تا پنج سال حبس است.
4) سرقت نقشه‌ها یا کسب اطلاع از اسرار سیاسی، نظامی و امنیتی که مجازات آن، شش ماه تا سه سال حبس است.

مصادیق و مجازات جاسوسی در قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران

1) جاسوسی نظامیان مربوط به عملیات نظامی یا راجع به مؤسّسات دفاعی کشور؛ طبق بند اوّل مادۀ 12 قانون مذکور به مجازات محارب (قتل، به دار آویختن، قطع دست راست و قطع پای چپ، تبعید)، محکوم خواهد شد.
2) جاسوسی نظامیان در به دست آوردن اسناد و عدم موفقیّت در ارائه به دشمن؛ که به حبس از سه تا پانزده سال محکوم می‌شود.
3) ورود نظامیان به اماکن نگه‌داری اسناد جهت دستیابی به آن‌ها برای ارائه به دشمن؛ که به دو تا ده سال حبس محکوم می‌شود.
4) ورود بیگانه به اماکن نظامی به قصد جاسوسی؛ که با لحاظ شرایط مختلف، به اعدام یا دو تا ده سال حبس محکوم می‌شود.

مصادیق خیانت به کشور

در قانون مجازات اسلامی مصادیق خیانت به کشور عبارتند از:
1) تشکیل و اداره گروه‌های غیرقانونی بر ضد امنیت کشور.
2) خیانت به کشور از طریق تحریک نیروهای رزمنده به عصیان، فرار و تسلیم.
3) خیانت به کشور بر اثر بی‌مبالاتی و عدم رعایت اصول حفاظتی.
4) همکاری با دولت‌های متخاصم.
5) خراب کاری و اخلال در امور کشور و ایجاد جنگ داخلی.
در قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح نیز مصادیق خیانت به کشور عبارتند از:
1) اغوای نظامیان در جهت الحاق به دشمن توسط سایر نظامیان در زمان جنگ.
2) سوزاندن و تخریب عمدی تأسیسات و اموال نظامی توسط نظامیان.
3) تبانی نظامیان با دشمن.
4) تسلیم افراد تحت فرماندهی یا اسرار نظامی یا سایر تجهیزات نظامی به دشمن.
5) جدا کردن قسمتی از قلمرو حاکمیت جمهوری اسلامی ایران یا لطمه وارد کردن به استقلال و تمامیت کشور ایران.

مقاله

جایگاه در درختواره حقوق جزای اختصاصی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

پیامدهای تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی چه بود؟

پیامدهای تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی چه بود؟

دوره پهلوی را می‌توان دوره رشد و گسترش بهائیت دانست. بسیاری از چهره‌های شاخص بهائیت در این دوره، با بهره‌مندی از حمایت‌های ویژه شاه، سمت‌های سیاسی و اقتصادی متعددی را به دست آوردند.
چگونه عاشورا مسیر اسلامِ شیعی و شیعیانِ ایرانی را تغییر داد؟

چگونه عاشورا مسیر اسلامِ شیعی و شیعیانِ ایرانی را تغییر داد؟

درباره عوامل گرایش ایرانیان به علویان و مذهب تشیع، مورخان و پژوهشگران نظرات متفاوتی بیان کرده‌اند.
چگونگی متخلق شدن به اخلاق فاضله(کیمیای اخلاق)

چگونگی متخلق شدن به اخلاق فاضله(کیمیای اخلاق)

انسان چگونه خودش را به اخلاق فاضله متخلق کند و از رذایل اخلاقی دوری نماید؟ چگونه این معنا را در مرحله عمل پیاده کند؟ علمای اخلاق می‌گویند: ابتدا انسان باید حالت موجود نفس را حفظ کند و سپس به تهذیب رذایل و جبران ضررهای گذشته بپردازد.

پر بازدیدترین ها

Powered by TayaCMS