دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

مسلمات

No image
مسلمات

كلمات كليدي : مسلمات، مسلمات عام، مسلمات خاص، مصادرات، اصول موضوعه

نویسنده : مهدي افضلي

مسلمات قضایایی است که از سوی کس یا کسانی، صدق آن مسلم انگاشته شده است. ممکن است در نفس الامر و واقع نیز صادق باشد، چنان‌که امکان دارد در حقیقت کاذب باشد و صرفا نزد این‌ها مسلم انگاشته شده است. کسی‌ که می‌خواهد از مسلمات استفاده کند اغراض مختلفی دارد، گاه در برابر یک حریف به کار می‌رود و هدف آن است که او را با توجه به این قضیه مسلم به پذیرش یک امر دیگر الزام کند. گاه در برابر کسی است که طالب راهنمایی است، در این صورت به دلایل مختلف و از جمله بساطت ذهن او نمی‌تواند برهان اقامه کند، ناگزیر از مقدماتی بهره می‌جوید که نزد او پذیرفته شده است و از این طریق راه میان‌بری برای تفهیم مطلب پیموده می‌شود. کاربرد مسلمات در جدل است و در صناعات دیگر کمتر به کار می‌رود.

اقسام مسلمات

1)مسلمات عام: آن است که نزد همه مردم یا طایفه‌ خاص صدقش متسالم علیه است.

2) مسلمات خاص: آن است که صدق یک قضیه صرفا نزد شخص خاصی مسلم انگاشته شده است.

مسلمات عام اگر در علم خاصی به هدف تعلیم به کار رود به گونه‌ای که در آن متعلم نسبت به معلم حسن ظن دارد و سخنان او را صادق می‌انگارد در این صورت آنرا "اصول موضوعه" می‌نامند. اصول موضوعه بدین معناست که صدق آنرا مفروض می‌گیرد و از صحت و سقم آن نمی‌پرسد. بلکه درستی و نادرستی آن در علم دیگر مورد بحث قرار می‌گیرد. ولی اگر متعلم آنرا نه از باب حسن ظن، بلکه از باب مماشات می‌پذیرد در این صورت آنرا "مصادرات" می‌نامند.‌

مقاله

نویسنده مهدي افضلي

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

دین شناسی و عقل وسطایی

دین شناسی و عقل وسطایی

به گواه تاریخ، دین شناسی و دین باوری از آغاز حیات تفکر بشری شکوفا بوده و بشر در چگونه زیستن خود در صدد کشف قوانین طبیعت و شناخت اسرار آفرینش و آفریدگار هستی برآمده است و محصول این کاوش را بعدها دین شناسی و طبیعت شناسی نامید.
پیوند ناگسستنی علم و فلسفه‌

پیوند ناگسستنی علم و فلسفه‌

در تاریخ علم می‌توان انفکاک‌های مختلف از فلسفه و ظهور رشته‌های علمی مجزا را ملاحظه کرد. ولی هریک از این رشته‌ها که بر فلسفه مبتنی هستند،
نسبت عقلانیت و دین

نسبت عقلانیت و دین

«عقل» و «عقلانیت» در طول تاریخ بشر وجوه گوناگونی داشته و در پیدایی، رشد و شکوفایی تمدن‌های بشری نقش بسزایی ایفا کرده به‌ طوری که بدون آن، تمدن‌سازی غیرممکن بوده است.
از دین گریزی تا دین ستیزی!

از دین گریزی تا دین ستیزی!

سکولاریسم‌ ‌که به مفهوم عرفی شدن و مستلزم جدا انگاری دین از سیاست و دنیاست از آنجا شروع شد که اندیشه وران غربی دریافتند که مسیحیت توانایی آن را ندارد در همه عرصه‌های زندگی انسان ایفای نقش نماید و بر این اساس، حوزه دین صرفاً باید محدود به زندگی فردی انسان و رابطه او با خدا باشد.
عقلانیت مسیحی زایده عرفیت سکولار

عقلانیت مسیحی زایده عرفیت سکولار

مفهوم دوم از عرفی شدن، سکولاریسم است که عبارت است از «افتراق ساختاری میان ساخت سیاسی، از نهاد دین و به عبارت دیگر، عرفی شدن به این معناست که نهاد دین که دارای کارکردهای گوناگونی بوده به علت پیچیده شدن مناسبات زندگی اجتماعی و تخصیص نقش‌ها همچون سایر نهادها متمرکز شده و وظایف خود را واگذار می‌کند».

پر بازدیدترین ها

بررسی و نقد نظریه عدالت جان راولز

بررسی و نقد نظریه عدالت جان راولز

در چند دهه گذشته، دیدگاه‌ها و نظریه‌های فیلسوف امریکایی ـ جان‌راولز در‌مورد عدالت، نظریه‌های بیشماری را به خود جلب کرده است. فیلسوف مزبور کوشیده است تا با نظریه‌پردازی خویش در این زمینه، به بازسازی و احیای لیبرالیسم ـ بویژه نوع سیاسی آن ـ همت گمارد.
دین در دنیای مدرن ʁ)

دین در دنیای مدرن (1)

مقاله‌ی حاضر به بررسی جایگاه دین در عصر مدرن می‌پردازد. بحث در این باره که آیا لازمه‌ی مدرنیسم و تجدّد طلبی و علم و پیشرفت و عقل گرایی آن است که دین از ساحت‌های زندگی بشر کنار گذاشته شود، از جمله مسائل مهم و مباحث سرنوشت ساز و چالش برانگیز بین اندیشمندان دینی و روشن فکران سکولار طی چند قرن گذشته بوده است.
اسلام و تکثر قرائت‌ها

اسلام و تکثر قرائت‌ها

نظریه قرائت‌هاى مختلف از اسلام در دو اصطلاح مختلف متقابل به کار مى‌رود.
نقد و بررسی «نظریّه معرفت» در مکتب تفکیک

نقد و بررسی «نظریّه معرفت» در مکتب تفکیک

در این مقاله به بررسى نظریّه معرفت یا کیفیت ادراک از دیدگاه مکتب تفکیک و مقایسه‌اش با دیدگاه‌هاى کلامى و فلسفى پرداخته، و نشان داده شده است به رغم ادّعایى که شده، این مکتب در زمینه ادراک علمى و عقلى، روش و محتوایى غیر از سایر مکاتب ندارد. در این مقاله نشان داده‌ایم که مرز قاطعى بین تعقّل فلسفى و کلامى و آن‌چه در مکتب تفکیک تحت عنوان تعقّل دینى یا نورى مطرح شده نمى‌توان قائل شد.
بسط ناپذیری تجربه نبوی

بسط ناپذیری تجربه نبوی

نویسنده، زیربناى این «سخن را که وحى تابع پیامبر است نه او تابع وحى‌» را مدل کانتى مى‌داند.
Powered by TayaCMS