24 آبان 1393, 13:56
كلمات كليدي : اطرّاد، علم بدیع
امــــید هســــت کـــه روی مــلال درنکشــــند
از آن سبب که گلستان نه جای دلتنگی است
عــلیالخــــصوص کــــه دیبـــــاچۀ هـــمایونش
بـه نــــام ســــعدِ ابوبکــــرِ سعدِبْنِ زنگی است
(سعدی)
در مصراع چهارم، نَسَب ممدوح تا چهار پشت ذکر شده است.
شرط اطّراد آن است که سخن از تکلف و حشو برکنار باشد زیرا در این حال اطّراد بر توانایی گوینده دلالت دارد و از صنایع بدیع به شمار میرود.
وجه تسمیۀ اطّراد آن است که در این صنعت پیوند و روانی شمارش نامها به پیوستگی و جریانِ آب جاری میمانَد.
این صنعت غالباً در محلّ تخلّص به مدح به کار میرود. برخی اطّراد را مخصوص به شعر و استعمال آن را در زبان فارسی از عربی خوشتر دانسته و طولانی شدن آن را ناپسند داشتهاند و برخی ارزش بدیعی این صنعت را بسته به وجود زیباییهای جانبی دانستهاند.
علامه عبدالحسین امینى مىگوید: چند فصل از آن را به خط مؤلف دیدهام که در خاتمه فصل احیاءالموات عبدالصمد همدانى نوشته بود. «این آخرین نوشتهاى است که بر قلم مؤلف گناهکارش عبدالصمد همدانى در کربلاى حسینى روان گشت در حالى که بر هجرت نبوى 1195 سال مىگذشت.» این شرح به خوبى موید آن است که مؤلف در فقه، اصول، حدیث و زبان و ادبیات عرب تبحرى وافر داشته است. شیخ آقا بزرگ تهرانى نوشته است: بخشى از آن را، از بحث لقطه تا مواریث، به خط عبدالصمد همدانى نزد سادات آل خراسان در نجف دیدم که حاوى نقل قولهاى وى، احادیث و تحقیقات زیادى بود و به نظر مىرسد از ریاض المسایل و حیاض الدلائل سید على طباطبائى مفصلتر باشد.
کتابخانه هادی
پژوهه تبلیغ
ارتباطات دینی
اطلاع رسانی
فرهیختگان